Chính phủ Nhật Bản vào cuộc khi giá xăng lập đỉnh mới

Động thái này cùng với việc xuất kho dự trữ dầu của chính phủ nước này nhằm kiềm chế đà tăng giá và hạn chế sự hỗn loạn trên thị trường tiêu dùng sau khi tình hình eo biển Hormuz vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, số liệu do Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng Nhật Bản công bố ngày 18/3 cho thấy, giá xăng thường bán lẻ trung bình toàn quốc (tính đến ngày 16/3) là 190,8 yen/lít (khoảng 12,03 USD). Đây là mức cao nhất lịch sử kể từ khi bắt đầu khảo sát vào tháng 8/1990, vượt qua mức 186,5 yen/lít ghi nhận vào tháng 9/2023 và tháng 4/2025.

Giá xăng đã tăng liên tiếp 5 tuần và hiện đã cao hơn 29,0 yen/lít so với tuần trước. Nguyên nhân chủ yếu là do các công ty lọc dầu lớn trong nước đã nâng giá bán buôn thêm 26,0 yen/lít trong giai đoạn từ ngày 12-18/3.

Mức trợ cấp xăng được xác định dựa trên giá bán lẻ dự kiến của tuần tiếp theo nên chính phủ dự báo giá xăng trong của tuần tiếp theo bắt đầu từ ngày 22/3 sẽ đạt 200,2 yen/lít. Để giữ giá ở mức khoảng 170 yen/lít đối với xăng, Chính phủ Nhật Bản quyết định trợ cấp phần chênh lệch 30,2 yen/lít từ ngày 19/3. Dầu diesel, dầu nặng và dầu hỏa cũng sẽ được trợ cấp cùng mức này.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến lo ngại về áp lực tài chính và tác động đến tỷ giá đồng yen Nhật. Nguồn tài trợ trước mắt sẽ sử dụng số dư khoảng 280 tỷ yen của quỹ hiện có nhưng nếu mức trợ cấp khoảng 30 yen/lít được duy trì, quỹ này có thể cạn trong vòng một tháng tới.

Phát biểu trong họp báo sau cuộc họp nội các ngày 13/3, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cho biết, ngay cả khi tình hình kéo dài, chính phủ vẫn sẽ đảm bảo nguồn cung xăng dầu không bị gián đoạn, đồng thời khẳng định việc sử dụng quỹ dự phòng ngân sách năm tài khóa 2025 (khoảng 860 tỷ yên) cũng là “một lựa chọn”.

Ông Akira Shoga, chiến lược gia trưởng thị trường của Aozora Bank nhận định, nếu khoản trợ cấp lần này trở thành biện pháp gần như thường trực, rủi ro tài chính sẽ gia tăng và gây áp lực làm suy yếu đồng yen, trong khi thị trường vẫn còn lo ngại về chính sách tài khóa mở rộng mà chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi đang theo đuổi.

Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu đạt mức phát thải khí nhà kính ròng bằng 0 vào năm 2050 nên các chính sách trước đây đã thúc đẩy chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang xe điện (EV). Ngoài ra, trái phiếu chuyển đổi xanh (GX) với tổng giá trị phát hành dự kiến 20.000 tỷ yen được sử dụng để đầu tư vào công nghệ khử carbon. Tuy nhiên, việc nối lại trợ cấp nhiên liệu hóa thạch có thể đi ngược lại các nỗ lực này của chính phủ Nhật Bản.