Chính sách “Mua hàng Canada” có thể đội chi phí 12 tỷ CAD

Người tiêu dùng mua sắm tại một siêu thị ở Ontario, Canada. Ảnh: THX/TTXVN

Nghiên cứu mới của Viện Kinh tế Montreal đã chỉ ra rằng các quy định mua sắm công mới của chính phủ liên bang ưu tiên các doanh nghiệp trong nước sẽ dẫn đến các dự án tốn kém hơn, cơ sở hạ tầng kém chất lượng và khiến người dân Canada chịu thiệt thòi nhiều hơn. 

Phóng viên TTXVN tại Ottawa dẫn mạng tin “cbc.ca” ngày 3/3 cho hay, Nghiên cứu ước tính chính sách "Mua hàng Canada" của chính phủ liên bang, có hiệu lực từ tháng 12/2025, có thể làm tăng chi phí của các dự án cơ sở hạ tầng lớn lên hơn 12 tỷ đô la Canada (CAD) mỗi năm và người đóng thuế sẽ phải gánh chịu khoản phí này.

Vincent Geloso, tác giả của nghiên cứu và là Giáo sư kinh tế tại Đại học George Mason ở Fairfax, Virginia, cho biết, mặc dù được quảng bá như một cách để củng cố ngành công nghiệp Canada, nhưng các quy định ưu đãi này chỉ làm cho các doanh nghiệp trong nước chịu thiệt thòi. 

Chính sách "Mua hàng Canada", hiện đang áp dụng cho các hợp đồng liên bang trị giá từ 25 triệu CAD trở lên, cho phép các nhà cung cấp trong nước được cộng thêm điểm trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu. Chính sách này cũng đánh giá tất cả các hồ sơ dự thầu, cả trong nước và nước ngoài, dựa trên việc liệu chúng có sử dụng nguyên liệu đầu vào từ Canada và có sử dụng lao động Canada hay không. Các quy định này cũng sẽ được mở rộng cho các hợp đồng trị giá từ 5 triệu đến 24 triệu CAD vào cuối năm nay.

Ông Geloso cho biết, không thiếu các ví dụ cho thấy chủ nghĩa bảo hộ trong mua sắm công như chính sách "Mua hàng Canada" dẫn đến việc chính phủ phải trả nhiều hơn và nhận được ít hơn. Một chương trình của tiểu bang California cung cấp cho các doanh nghiệp địa phương ưu tiên đấu thầu 5% đã làm tăng chi phí từ 1,4 đến 3,6%. Áp dụng vào Canada, điều này tương đương với khoản lỗ từ 4,8 tỷ đến 12,2 tỷ CAD mỗi năm.

Ông nói thêm rằng lập luận về "việc làm cho người Canada" cũng không đứng vững trước sự xem xét kỹ lưỡng, chỉ ra một nghiên cứu gần đây cho thấy các điều khoản "Mua hàng Mỹ" ở phía Nam biên giới khiến nền kinh tế thiệt hại tới 237.000 đô la Mỹ (USD) cho mỗi việc làm trong nước được tạo ra, vượt xa mức lương trung bình.

Tính tối ưu của các quy trình đấu thầu công khai, minh bạch của chính phủ, tạo ra sân chơi bình đẳng giữa các công ty nước ngoài và trong nước. Ông thừa nhận rằng đây có thể không phải là con đường khả thi nhất về mặt chính trị đối với các nhà hoạch định chính sách Canada trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc kinh tế đang gia tăng.