Chuyển đổi số mở ra cơ hội phát triển cho các hợp tác xã

Chiều 28/8, tại Khánh Hòa, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Viện Khoa học Công nghệ và Môi trường phối hợp cùng Liên minh Hợp tác xã tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội nghị “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho các hợp tác xã và thành viên đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi”.

Ông Đinh Hồng Thái - Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khẳng định, chuyển đổi số là con đường ngắn nhất để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quy trình sản xuất – kinh doanh, đồng thời mở rộng thị trường, gia tăng năng lực cạnh tranh, xây dựng môi trường minh bạch, tin cậy cho cả người sản xuất và người tiêu dùng. Chuyển đổi số khu vực kinh tế tập thể - hợp tác xã góp phần thực hiện các mục tiêu Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đồng quan điểm, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, trong lĩnh vực hợp tác xã và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, Nghị quyết số 57 càng có ý nghĩa đặc biệt khi đất nước đang phải đối mặt với thách thức từ biến đổi khí hậu, yêu cầu tăng trưởng xanh và mục tiêu phát thải thấp.

“Muốn thay đổi cục diện, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường sống cho hôm nay và các thế hệ sau, chúng ta buộc phải đổi mới tư duy, đổi mới cách làm. Khoa học - công nghệ và chuyển đổi số chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững”, ông Trịnh Minh Hoàng nói.

Tại hội nghị, ông Phạm Minh Điển, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Công nghệ, Trưởng ban Tuyên truyền Liên minh Hợp tác xã Việt Nam thông tin, tính đến ngày 30/6/2025, cả nước có 34.848 hợp tác xã, 147 Liên hiệp hợp tác xã và 72.747 tổ hợp tác, thu hút hơn 6,17 triệu thành viên. Các hợp tác xã đã tạo việc làm trực tiếp cho hơn 1,6 triệu lao động, đồng thời mang lại việc làm gián tiếp và thời vụ cho trên 30 triệu lao động, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững, xây dựng nông thôn mới và đảm bảo an sinh xã hội.

Hiện mức độ chuyển đổi số của các hợp tác xã cả nước đạt trung bình 32%; trong đó, 13,6% hợp tác xã đã hoàn tất chuyển đổi số, 50% hợp tác xã đang triển khai và 36,4% hợp tác xã chưa thực hiện chuyển đổi số. Nhờ ứng dụng công nghệ số, nhiều hợp tác xã đã giảm chi phí sản xuất từ 15–20%, tăng năng suất từ 15–28%, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Tuy nhiên, các hợp tác xã vẫn đối mặt với 5 khó khăn lớn: hạn chế về tài chính, hạ tầng công nghệ, năng lực quản lý, chiến lược phát triển và khả năng tiếp cận thị trường. Để tháo gỡ, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đề xuất thiết lập các chương trình hỗ trợ tài chính dài hạn từ Chính phủ, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, mở rộng kết nối với các nguồn vốn tư nhân và quốc tế.

Song song đó, cần hỗ trợ nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu, phát triển phần mềm quản lý phù hợp; tổ chức đào tạo chuyên sâu về công nghệ số; hướng dẫn xây dựng chiến lược chuyển đổi số gắn với sản xuất – kinh doanh. Ngoài ra, cần xây dựng cổng thông tin tập trung, cung cấp dịch vụ tư vấn, kết nối hợp tác xã với các tổ chức hỗ trợ và thành lập nhóm hỗ trợ chuyên biệt để đồng hành lâu dài.

Trong chương trình, các đại biểu và chuyên gia đã thảo luận về nhiều vấn đề quan trọng như: thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; giải pháp hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã tại Khánh Hòa; mô hình chợ sản phẩm trực tuyến cùng những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức vận hành, sự tham gia của thành viên hợp tác xã và đồng bào vùng dân tộc thiểu số, miền núi; xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi số cũng như giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh cho hợp tác xã thông qua công nghệ số.

Tỉnh Khánh Hòa hiện có 371 hợp tác xã, 1 Liên hiệp hợp tác xã, 7 quỹ tín dụng nhân dân và 1.012 tổ hợp tác hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, diêm nghiệp, giao thông vận tải, công nghiệp, xây dựng và tiểu thủ công nghiệp. Nhiều hợp tác xã đã chủ động ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, đưa sản phẩm nông sản đặc sản của tỉnh lên sàn thương mại điện tử, kết nối trực tiếp với người tiêu dùng, mở rộng thị trường ngoài tỉnh và hướng đến xuất khẩu. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số của các hợp tác xã tại Khánh Hòa còn chậm, quy mô đầu tư nhỏ, ứng dụng công nghệ số còn hạn chế, hạ tầng thiếu đồng bộ, nhân lực và tài chính chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo các đại biểu, để khoa học và công nghệ trở thành đòn bẩy cho sự phát triển trong giai đoạn mới cần huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội, ngân sách nhà nước đóng vai trò hỗ trợ chương trình, đề án và nhiệm vụ khoa học – công nghệ phù hợp với lợi thế của địa phương. Đồng thời, cần có chính sách đủ mạnh về nhân lực, tài chính, cơ chế chuyển giao công nghệ, xây dựng mối liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp và các tổ chức khoa học – công nghệ nhằm thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng vào thực tiễn, nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã, tổ hợp tác trên địa bàn.

Trong khuôn khổ hội nghị đã diễn ra lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Công ty cổ phần Công nghệ Loca-AI, cùng đó là lễ ký kết biên bản thỏa thuận hợp tác giữa Viện Khoa học Công nghệ Môi trường và Trung tâm Chống hàng giả Việt Nam.