Chuyển đổi tư duy phòng ngừa sạt lở trên các tuyến quốc lộ

Trong bối cảnh thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, đặc biệt là tình trạng lũ quét và sạt lở đất trên các tuyến đường miền núi, việc bảo đảm giao thông thông suốt đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực ứng phó ngay từ khâu chuẩn bị. Theo đó, đầu tư cho công tác phòng ngừa là yếu tố quyết định nhằm nâng cao năng lực ứng phó, rút ngắn thời gian xử lý sự cố và nhanh chóng khôi phục giao thông an toàn và thông suổt.

Với phương châm "chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng cứu, khắc phục nhanh", tại Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026 của Khu Quản lý đường bộ I (Cục Đường bộ Việt Nam), hàng loạt giải pháp được triển khai theo hướng đưa vật tư, thiết bị, phương tiện và lực lượng đến gần hiện trường, sẵn sàng xử lý ngay khi mưa bão, lũ quét và sạt lở xảy ra trên các tuyến quốc lộ miền núi phía Bắc.

Điểm mới nổi bật trong Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026 là thay vì chờ điều động từ các kho tập trung, mỗi Hạt Quản lý đường bộ đều phải chủ động dự trữ vật liệu thiết yếu để có thể triển khai xử lý ngay khi xảy ra sạt lở.

Theo kế hoạch, mỗi Hạt Quản lý đường bộ được yêu cầu dự trữ tối thiểu 100 m3 đá hộc, 30 m3 đá 4x6 và 50 m3 cấp phối đá dăm theo hợp đồng nguyên tắc. Những vật liệu này phục vụ xử lý bước đầu các điểm sạt lở taluy, bù phụ nền đường, gia cố lề đường hoặc khắc phục các hư hỏng phát sinh sau mưa lũ.

Việc chuẩn bị ngay tại hiện trường giúp rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận, hạn chế tình trạng ách tắc giao thông kéo dài, nhất là tại các khu vực miền núi có địa hình chia cắt.

Song song với vật liệu, các Hạt Quản lý đường bộ cũng được trang bị đầy đủ bộ dụng cụ ứng cứu khẩn cấp gồm cọc tiêu di động, dây phản quang, cột thủy chí, chăn chì, nhà bạt, biển báo, barie và bộ đàm để phục vụ công tác cảnh báo, phân luồng giao thông và bảo đảm an toàn trong quá trình xử lý sự cố.

Việc bố trí vật tư và thiết bị ngay tại cơ sở là bước cụ thể hóa phương châm "chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng cứu, khắc phục nhanh", giúp lực lượng quản lý đường bộ có thể xử lý sự cố ngay từ những giờ đầu thay vì chờ huy động nguồn lực từ xa.

Cùng với việc đưa vật tư xuống các Hạt Quản lý đường bộ, Khu Quản lý đường bộ I cũng tăng cường nguồn lực phục vụ xử lý sạt lở taluy - loại hình thiên tai gây thiệt hại lớn đối với hệ thống quốc lộ khu vực phía Bắc.

Theo kế hoạch, tổng số rọ thép được chuẩn bị trong năm 2026 lên tới hơn 31.000 rọ, gồm khoảng 11.000 rọ hiện có và hơn 20.500 rọ được bổ sung trong năm.

Rọ thép là vật tư quan trọng trong xử lý khẩn cấp các điểm sạt lở, gia cố mái dốc, bảo vệ chân taluy và ổn định kết cấu công trình sau thiên tai. Việc chủ động chuẩn bị số lượng lớn giúp các đơn vị có thể triển khai gia cố ngay sau khi xảy ra sự cố, hạn chế nguy cơ sạt lở lan rộng và giảm thời gian gián đoạn giao thông.

Đại diện Khu Quản lý đường bộ I cho hay, đây là một trong những hạng mục được đầu tư với quy mô lớn trong Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026, phản ánh định hướng ưu tiên phòng ngừa ngay từ trước mùa mưa bão. Bên cạnh xử lý nền, mặt đường, công tác bảo đảm giao thông qua các cầu bị hư hỏng cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Hiện Khu Quản lý đường bộ I duy trì 13 bộ dầm Bailey được bảo dưỡng thường xuyên và bố trí tại các kho chiến lược ở Thanh Hóa, Thái Nguyên, Phú Thọ, Sơn La và Hà Nội. Mạng lưới kho được phân bố theo nhiều hướng giúp rút ngắn thời gian vận chuyển đến các địa bàn xảy ra thiên tai.

Dầm Bailey được sử dụng để lắp đặt cầu tạm trong thời gian ngắn khi cầu bị cuốn trôi, hư hỏng hoặc không còn bảo đảm an toàn khai thác, góp phần nhanh chóng khôi phục lưu thông và hạn chế chia cắt giao thông.

Bên cạnh đó, các đơn vị được yêu cầu bố trí máy móc, phương tiện ngay tại những khu vực có nguy cơ xảy ra thiên tai. Theo kế hoạch, trong phạm vi 10 km quanh các điểm có nguy cơ sạt lở đều bố trí máy xúc và ô tô trực sẵn sàng. Mỗi Hạt Quản lý đường bộ được trang bị từ 2 - 4 máy cưa cầm tay để xử lý cây đổ và 2 xe cứu hộ tại các vị trí thường xuyên ngập úng.

Tại các kho dự phòng của Cục Đường bộ Việt Nam, lực lượng chức năng cũng dự trữ 25 máy cưa xích, 1.190 áo phao cứu sinh, 47 nhà bạt, máy phát điện cùng 3 xuồng cao tốc phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.

Để bảo đảm hoạt động chỉ huy, thông tin liên lạc không bị gián đoạn khi thiên tai gây mất điện, các đơn vị còn chuẩn bị từ 2 - 4 máy phát điện công suất 1,5 - 2,0 kVA kèm nhiên liệu dự trữ tại các vị trí trọng yếu.

Những giải pháp trong Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026 cho thấy Khu Quản lý đường bộ I không chỉ chú trọng công tác khắc phục sau thiên tai mà chuyển trọng tâm sang đầu tư cho khâu chuẩn bị, coi đây là yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả ứng phó.

Việc đưa vật tư xuống từng Hạt Quản lý đường bộ, tăng cường dự trữ hơn 31.000 rọ thép, duy trì hệ thống dầm Bailey tại các kho chiến lược, bố trí máy móc trong phạm vi 10 km quanh các điểm có nguy cơ sạt lở và chuẩn bị nguồn điện dự phòng đều hướng tới mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý sự cố, nhanh chóng khôi phục giao thông và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.

Đây cũng là những giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả phương châm "4 tại chỗ" trong công tác phòng, chống thiên tai. Thay vì chờ ứng cứu sau khi sự cố xảy ra, nguồn lực được chuẩn bị ngay tại cơ sở để sẵn sàng triển khai khi cần thiết, góp phần bảo đảm giao thông an toàn, thông suốt trên các tuyến quốc lộ miền núi phía Bắc trong mùa mưa bão năm 2026.