Chuyên gia tiết lộ bí mật tích lũy tài sản cho hộ gia đình

Trong bối cảnh tỷ lệ người dân tham gia đầu tư tài chính tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, ngày càng gia tăng nhưng vẫn tồn tại không ít rào cản về kiến thức, niềm tin và khả năng tiếp cận thông tin, chủ đề nâng cao năng lực tài chính cho các hộ gia đình đang trở thành một vấn đề được giới học thuật, các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.

Ngày 21/6 tại TP.HCM, Trường Đại học Việt Đức (VGU) phối hợp với các đối tác quốc tế tổ chức GFE Public Lecture với chủ đề “Trao quyền cho hộ gia đình tích lũy tài sản thông qua sự tham gia vào thị trường tài chính: Bài học từ Tài chính Hộ gia đình”. Sự kiện có sự tham gia của Prof. Dr. Michael Haliassos, một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về lĩnh vực Tài chính Hộ gia đình, hiện là Giáo sư nghiên cứu tại Goethe University Frankfurt và Giám đốc Mạng lưới Tài chính Hộ gia đình châu Âu (CEPR European Network on Household Finance).

Phát biểu tại chương trình, Giáo sư Haliassos cho biết tài chính hộ gia đình là một lĩnh vực nghiên cứu phát triển mạnh trong hơn ba thập kỷ qua, tập trung tìm hiểu cách các gia đình quản lý tài sản, nợ vay, tiết kiệm và đầu tư để xây dựng sự ổn định tài chính trong dài hạn.

Theo ông, một trong những nghịch lý lớn nhất của kinh tế học hiện đại là mặc dù đầu tư vào thị trường tài chính được chứng minh có thể giúp gia tăng tài sản trong dài hạn, tỷ lệ người dân tham gia vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Ngay tại Hoa Kỳ – thị trường tài chính phát triển hàng đầu thế giới – đến năm 2022 chỉ khoảng 58% hộ gia đình sở hữu cổ phiếu. Tại nhiều quốc gia châu Âu, tỷ lệ này còn thấp hơn đáng kể.

“Nhiều người vẫn cho rằng muốn đầu tư hiệu quả phải liên tục theo dõi thị trường, tìm ra những cổ phiếu tốt nhất và giao dịch thường xuyên. Thực tế, chính những quan niệm này đang khiến họ đánh giá quá cao độ phức tạp của việc đầu tư và bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản”, Giáo sư Haliassos nhận định.

Từ các nghiên cứu thực hiện tại Đức và nhiều quốc gia châu Âu, ông cho biết cả nhà đầu tư lẫn những người chưa từng đầu tư đều có những hiểu lầm đáng kể về cách vận hành của thị trường tài chính. Trong khi đó, chiến lược đầu tư dài hạn với danh mục đa dạng hóa thường mang lại hiệu quả tốt hơn cho phần lớn nhà đầu tư cá nhân.

Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại sự kiện là vai trò của giáo dục tài chính, theo các nghiên cứu được trình bày, những người được tiếp cận kiến thức tài chính từ sớm có xu hướng tiết kiệm nhiều hơn, tham gia thị trường tài chính tích cực hơn và đưa ra các quyết định tài chính hợp lý hơn trong suốt cuộc đời.

Bên cạnh giáo dục chính quy, môi trường xã hội và các mối quan hệ cũng có tác động đáng kể đến hành vi đầu tư. Những người được tiếp xúc với bạn bè, đồng nghiệp hoặc hàng xóm có kiến thức về kinh tế - tài chính thường có xu hướng tham gia thị trường tài chính nhiều hơn.

Đặc biệt, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một trong những yếu tố có thể thay đổi sâu sắc cách người dân tiếp cận thông tin tài chính trong tương lai. Giáo sư Haliassos cho biết hơn một nửa người tiêu dùng tại Mỹ và Anh hiện đã từng sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ các quyết định liên quan đến tài chính cá nhân.

“AI không thay thế hoàn toàn chuyên gia tư vấn, nhưng có thể giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận kiến thức tài chính, đặc biệt với nhóm người trẻ. Đây là cơ hội để nhiều người hơn có thể tiếp cận những thông tin và định hướng đầu tư mà trước đây chỉ dành cho một bộ phận nhỏ khách hàng”, ông chia sẻ.

Là một trong những sinh viên tham dự chương trình, Nguyễn Minh Anh, sinh viên ngành Tài chính và Kế toán của VGU, cho biết bài giảng mang đến nhiều góc nhìn mới về hành vi tài chính cá nhân.

“Trước đây em nghĩ đầu tư chứng khoán là lĩnh vực khá phức tạp và cần rất nhiều kinh nghiệm. Tuy nhiên, qua phần chia sẻ của Giáo sư Haliassos, em nhận ra rằng điều quan trọng nhất là hiểu đúng về thị trường, xây dựng kiến thức nền tảng và có chiến lược dài hạn thay vì chạy theo các xu hướng ngắn hạn. Đây là những bài học rất hữu ích đối với sinh viên trong giai đoạn chuẩn bị bước vào thị trường lao động”, Minh Anh chia sẻ.

Thông qua các nghiên cứu thực nghiệm và những phân tích cập nhật từ nhiều quốc gia, chương trình đã mang đến góc nhìn toàn diện về các giải pháp thúc đẩy tài chính toàn diện, giúp người dân nâng cao khả năng tích lũy tài sản và tăng cường năng lực tự chủ tài chính. Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển thị trường vốn, những kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ tại sự kiện được đánh giá là có ý nghĩa thiết thực đối với cả giới nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp.