Chuyển mạnh sang ngăn chặn và phòng ngừa từ sớm, từ xa thông tin xấu độc trên mạng

Bên lề phiên thảo luận tại hội trường sáng 8/8, một số đại biểu Quốc hội đã có những chia sẻ thẳng thắn, sâu sắc xung quanh thực trạng thông tin xấu độc, lệch chuẩn và các vụ việc vi phạm pháp luật gây xôn xao dư luận trên không gian mạng thời gian qua. Từ bài học thực tiễn của những vụ án kéo dài hay tình trạng tán phát tin giả, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chủ động phòng ngừa, nâng cao trách nhiệm nhà mạng và tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng.

Đánh giá về thực trạng quản lý không gian mạng thời gian qua, đại biểu Tạ Văn Hạ (thành phố Đà Nẵng) ghi nhận phản ứng nhanh chóng, quyết liệt của lực lượng chức năng, đặc biệt là cơ quan Công an trong việc sớm vào cuộc khởi tố, xử lý nghiêm nhiều vụ việc vi phạm bôi nhọ, đưa tin sai sự thật hay vi phạm thuần phong mỹ tục trên không gian mạng gây bức xúc dư luận và ảnh hưởng xấu đến xã hội.

Theo đại biểu, sự can thiệp kịp thời này đã góp phần răn đe, củng cố niềm tin của đông đảo người dân đối với tính nghiêm minh của pháp luật. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế các vụ việc vi phạm, từ những vụ việc livestream vi phạm pháp luật cho đến các hình ảnh, nội dung lệch chuẩn lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội thời gian qua, đại biểu cho rằng công tác quản lý hiện nay vẫn thiên về hướng đi sau giải quyết hậu quả của các vụ việc. Các vụ việc chưa được ngăn chặn, xử lý ngay từ khi có dấu hiệu bùng phát rộng rãi. Các video, clip, phát ngôn… đầu tiên có nguy cơ lan truyền rộng rãi chưa được kiểm soát, dẫn đến việc những nội dung này bị lan truyền quá nhanh trên diện rộng, khi đó mới tiến hành xử lý.

Đại biểu Tạ Văn Hạ nêu rõ, thông tin lan truyền trên không gian mạng có lợi thế là rất nhanh chóng và lan tỏa rộng rãi. Nếu xử lý chậm một chút thì nguy cơ đã bùng phát thành "ngọn lửa" khủng hoảng truyền thông. Do vậy, thay vì chỉ tập trung đi xử lý vi phạm khi việc đã rồi, vấn đề quan trọng là phải chuyển mạnh sang ngăn chặn và phòng ngừa từ sớm, từ xa. Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm hoặc đăng tải thông tin sai sự thật, cần có cơ chế cảnh báo, nhắc nhở và ngăn chặn ngay lập tức, không để phát tán thành trào lưu hay vụ việc tiêu cực lớn.

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng, các bên liên quan cần tập trung đồng bộ hóa các giải pháp trọng tâm nhằm “làm sạch” không gian mạng. Để nâng cao hiệu quả quản lý và xây dựng môi trường mạng lành mạnh, cần khẩn trương đưa ra các quy định nâng cao trách nhiệm pháp lý của nhà mạng và bên cung cấp dịch vụ. Các nhà mạng, đơn vị cung cấp dịch vụ Internet và nền tảng xuyên biên giới phải chủ động đóng vai trò là bộ lọc ngay từ khâu ban đầu. Những đơn vị này phải áp dụng các biện pháp rà soát và có trách nhiệm sàng lọc nội dung xấu độc, vi phạm an ninh trật tự, ảnh hưởng đến thuần phong, mỹ tục và giá trị văn hóa của Việt Nam.

Lực lượng chức năng và các cơ quan truyền thông báo chí chủ động công khai, minh bạch thông tin kịp thời để định hướng, dẫn dắt dư luận trước các vụ việc có nguy cơ bị lợi dụng để bóp méo, xuyên tạc nội dung nhằm “câu like, câu view” hoặc chống phá Đảng, Nhà nước. Việc cung cấp thôngtin chuẩn xác ngay từ đầu sẽ không tạo khoảng trống cho các đối tượng lợi dụng, giúp người dân có cơ sở kiểm chứng và phản biện lại tin đồn thất thiệt. Để vấn đề quản lý thông tin xấu độc trên không gian mạng hiệu quả hơn, cần chú trọng nâng cao nhận thức và trách nhiệm người dùng. Mỗi cá nhân khi tham gia tương tác, bình luận, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, cần nâng cao nhận thức pháp luật, ứng xử có trách nhiệm, tránh vô tình tiếp tay cho hành vi vi phạm.

Đại biểu Phạm Văn Hòa khẳng định, nhìn ở góc độ lập pháp, đại biểu, Quốc hội sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát để hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý đồng bộ hơn nữa. Trọng tâm là sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến Luật An ninh mạng, quy định về phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, chế tài xử lý nghiêm minh các hành vi xâm phạm an ninh trật tự và văn hóa trên không gian mạng. Cùng vói đó là hoàn thiện thể chế cùng với sự chủ động từ phía cơ quan quản lý, nhà mạng và sự đồng lòng của toàn xã hội chính là chìa khóa để khai thác lợi ích của công nghệ số, đồng thời hạn chế tối đa tác động tiêu cực đối với đời sống xã hội.