Chuyển sang xe điện để tối ưu chi phí dài hạn

Mặc dù các chính sách bình ổn giá xăng dầu trong nước đang phát huy hiệu quả, nhưng trước những diễn biến phức tạp tại chiến sự Trung Đông, người tiêu dùng Việt Nam đang có xu hướng chủ động chuyển dịch sang xe máy điện như một giải pháp quản trị chi phí dài hạn.

Tính đến đầu tháng 4/2026, Bộ Tài chính vẫn duy trì mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu ở mức 0%. Điều này giúp giá nhiên liệu trong nước giữ mức ổn định tương đối so với đà tăng của thị trường thế giới. Tuy nhiên, các báo cáo phân tích thị trường cho thấy, tâm lý người tiêu dùng đang chịu ảnh hưởng mạnh bởi tình hình chiến sự tại Trung Đông - khu vực cung ứng dầu mỏ trọng điểm. 

Trong bối cảnh đó, nhiều người tiêu dùng đang có xu hướng tính toán dài hạn, cân nhắc các phương án di chuyển ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Chính sự dịch chuyển trong tư duy này đã tạo lực đẩy đáng kể cho thị trường xe điện, thể hiện rõ qua sự gia tăng nhu cầu tìm hiểu và trải nghiệm thực tế tại các showroom trong thời gian gần đây.

Chia sẻ về diễn biến thị trường trong hai tuần qua, anh Lê Quang Vinh, đại diện showroom xe điện VinFast cho biết: “Lượng khách tham quan và trải nghiệm xe tăng đột biến. Đáng chú ý, khách hàng hiện nay không còn hỏi những câu cảm tính mà đi sâu vào các con số thực tế. Họ so sánh chi tiết chi phí vận hành giữa xe xăng và xe điện trong lộ trình 5 năm. Dù giá xăng hiện đang được bình ổn, nhưng khách hàng vẫn lo ngại về sự bất ổn nguồn cung quốc tế, dẫn đến tâm lý muốn sở hữu một phương tiện tự chủ về năng lượng hơn.”

Cũng theo anh Vinh, do nhu cầu có xu hướng gia tăng ổn định và có tính dự báo, một số dòng xe hiệu suất cao đang rơi vào tình trạng cung không đủ cầu. Các dòng xe có hiệu suất cao (quãng đường di chuyển trên 200km/lần sạc) như VinFast Feliz thường xuyên rơi vào tình trạng cung không đủ cầu, thời gian chờ nhận xe trung bình từ 5 đến 7 ngày.

Không chỉ gia tăng về nhu cầu, thị trường còn ghi nhận sự thay đổi rõ nét trong cách người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm. Nếu như trước đây, việc mua xe điện thường mang tính thời điểm khi giá xăng tăng cao, thì nay xu hướng chuyển đổi đã mang tính chiến lược hơn, gắn với bài toán chi phí vận hành trong trung và dài hạn.

Chị Nguyễn Phương Lan, 26 tuổi (Nam Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, trước đây mỗi tháng chị chi khoảng 500.000 - 1.000.000 đồng cho tiền xăng xe. Tuy nhiên, trước xu hướng chi phí sinh hoạt gia tăng, chị đang chuyển sang sử dụng xe điện. Theo tính toán của chị Lan, sau khi trừ các khoản chi phí như sạc điện và thuê pin (nếu có), mức tiết kiệm hàng tháng có thể đạt khoảng 60% so với xe xăng truyền thống. “Đây là khoản tiết kiệm khá đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và chi phí sống tại các đô thị lớn ngày càng tăng”, chị chia sẻ.

Hiện phân khúc xe máy điện giá phổ thông từ 20–30 triệu đồng đang được ưa chuộng nhờ phù hợp với khả năng chi trả của số đông. Các mẫu xe đời mới tích hợp tính năng đổi pin tại trạm hoặc sạc tại nhà, mang lại trải nghiệm thuận tiện và tiết kiệm hơn so với xe xăng.

Không chỉ dừng ở yếu tố giá, những cải tiến về công nghệ pin và sự phát triển của hạ tầng trạm sạc đang dần xóa bỏ rào cản tâm lý của người tiêu dùng. Nhờ đó, xe máy điện ngày càng trở thành lựa chọn thực tế cho nhu cầu đi lại hằng ngày, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt liên tục gia tăng.

Theo dự báo của các chuyên gia, doanh số xe máy điện toàn quốc năm 2026 có thể vượt 1 triệu xe cao hơn nhiều so với năm 2025. Xu hướng này không còn mang tính “bùng phát” ngắn hạn mà đang dần trở thành một lộ trình ổn định, được hỗ trợ bởi hạ tầng và chính sách khuyến khích giao thông xanh.

Trong khi đó, theo Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), doanh số toàn thị trường năm 2025 đạt khoảng 2,6 triệu xe, giảm 1,5% so với năm trước, cho thấy dấu hiệu chững lại của xe sử dụng động cơ đốt trong.

Đáng chú ý, năm 2026 được xem là bước ngoặt khi các chính sách môi trường và giao thông bắt đầu siết chặt hơn. Tại Hà Nội và TP.HCM, các khu vực hạn chế phương tiện phát thải cao đã được thí điểm tại một số quận trung tâm.

Riêng Hà Nội dự kiến triển khai vùng phát thải thấp tại khu vực lõi hồ Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026, trước khi mở rộng theo lộ trình. Điều này đồng nghĩa với việc xe máy sử dụng động cơ đốt trong sẽ ngày càng bị hạn chế khi di chuyển vào khu vực trung tâm.

Việc xe máy điện tăng trưởng mạnh ngay cả trong bối cảnh giá xăng được bình ổn cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đang ngày càng chủ động và trưởng thành hơn trong tư duy chi tiêu. Thay vì chờ đợi những “cú sốc” giá, họ lựa chọn giải pháp ổn định, tiết kiệm và thân thiện với môi trường để thích ứng với những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.