Chuyển tiền tức thời xuyên biên giới chuẩn bị phổ cập tại châu Âu

Hai tổ chức thanh toán lớn của châu Âu là Sáng kiến Thanh toán châu Âu (EPI) và Liên minh Thanh toán châu Âu (EuroPA) vừa công bố thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai dịch vụ chuyển tiền tức thời xuyên biên giới giữa các cá nhân trên quy mô toàn châu lục.

Theo thông báo chung, hai bên đã ký biên bản ghi nhớ, chính thức khép lại giai đoạn nghiên cứu tính khả thi được khởi động từ tháng 6 năm ngoái. Dự án hiện đã chuyển sang giai đoạn triển khai, với mục tiêu đưa dịch vụ vào sử dụng rộng rãi ngay trong năm nay.

Dịch vụ mới dựa trên hình thức chuyển khoản trực tiếp từ tài khoản sang tài khoản (account-to-account), cho phép người dùng gửi và nhận tiền gần như ngay lập tức thông qua điện thoại thông minh. Không cần thông qua thẻ hay trung gian thanh toán quốc tế, tiền được chuyển thẳng giữa các tài khoản ngân hàng chỉ trong vài giây, bất kể người gửi và người nhận ở hai quốc gia khác nhau.

Theo kế hoạch, dịch vụ chuyển tiền tức thời sẽ được triển khai trước hết cho khách hàng cá nhân trong năm nay. Đối với doanh nghiệp, hệ thống dự kiến sẽ được áp dụng từ năm tới, phục vụ cả thanh toán tại điểm bán lẻ lẫn giao dịch trực tuyến. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo ra một hạ tầng thanh toán thống nhất hơn, thuận tiện hơn cho cả người tiêu dùng và giới kinh doanh trong nội khối châu Âu.

Ông Daniel Baal, Chủ tịch Liên đoàn Ngân hàng Pháp, cho biết liên minh EPI – EuroPA hiện đã bao phủ 13 quốc gia châu Âu, với khoảng 130 triệu người dùng tiềm năng. Theo ông, đây là nền tảng đủ lớn để tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy thói quen thanh toán không tiền mặt và giảm chi phí giao dịch xuyên biên giới.

Đáng chú ý, Liên minh này khẳng định không giới hạn phạm vi trong khu vực đồng Euro. Các quốc gia châu Âu ngoài Eurozone, cũng như Thụy Sĩ, đều được chào đón tham gia hệ thống. Trên thực tế, những giao dịch chuyển tiền xuyên biên giới đầu tiên đã được ghi nhận, với tổng giá trị lên tới hàng triệu euro, cho thấy tính khả thi và mức độ sẵn sàng của hạ tầng kỹ thuật.

Ở góc độ chiến lược, sáng kiến này không chỉ nhằm cải thiện trải nghiệm người dùng, mà còn mang ý nghĩa lớn hơn đối với tham vọng tự chủ của châu Âu trong lĩnh vực thanh toán. Trong nhiều năm qua, thị trường thanh toán điện tử tại châu Âu vẫn phụ thuộc đáng kể vào các tập đoàn Mỹ như Visa và Mastercard, đặc biệt trong các giao dịch thẻ và thanh toán xuyên biên giới.

EPI ban đầu được hình thành như một nỗ lực xây dựng giải pháp thanh toán “thuần châu Âu”, nhưng đã gặp không ít khó khăn về kỹ thuật, tài chính và sự phối hợp giữa các quốc gia. Việc hợp lực với EuroPA , một liên minh quy tụ nhiều hệ thống thanh toán quốc gia, được xem là bước đi thực tế và hiệu quả hơn, giúp tận dụng các hạ tầng sẵn có thay vì xây dựng lại từ đầu.

Sự hợp tác này cho thấy châu Âu đang lựa chọn cách tiếp cận từng bước, bắt đầu từ chuyển tiền tức thời giữa các cá nhân, sau đó mở rộng sang thanh toán thương mại, thay vì cạnh tranh trực diện ngay lập tức với các “ông lớn” toàn cầu.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vẫn đang tiếp tục hoàn thiện dự án đồng Euro kỹ thuật số – phiên bản điện tử của tiền mặt truyền thống. Nếu được triển khai theo đúng lộ trình dự kiến vào cuối thập kỷ này, đồng Euro kỹ thuật số sẽ bổ sung thêm một trụ cột cho hệ sinh thái thanh toán của khu vực, bên cạnh tiền mặt, chuyển khoản và các phương thức thanh toán điện tử hiện nay.

Theo các chuyên gia, sự kết hợp giữa chuyển tiền tức thời xuyên biên giới và đồng Euro kỹ thuật số trong tương lai có thể giúp châu Âu từng bước giảm phụ thuộc vào các hệ thống thanh toán bên ngoài, đồng thời tăng cường khả năng kiểm soát dữ liệu, chi phí và an ninh tài chính.

Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển và nhu cầu giao dịch nhanh chóng, minh bạch ngày càng cao, việc phổ cập chuyển tiền tức thời trên toàn châu Âu được xem là bước đi quan trọng, không chỉ về mặt công nghệ mà còn về chủ quyền kinh tế và tài chính của khu vực.