CIEM: Chỉ số thanh toán điện tử của Việt Nam còn khiêm tốn

Sáng 22/1, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Hội nghị "Đánh giá 5 năm thực hiện Nghị quyết 19 và giới thiệu Nghị quyết 02 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh".

Hội nghị nhằm chia sẻ kinh nghiệm và kết quả trong triển khai các giải pháp môi trường kinh doanh, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo, Viện trưởng CIEM, ông Nguyễn Đình Cung, sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 19 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, chỉ số thanh toán điện tử và dịch vụ công trực tuyến của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn, mặc dù nhiều yếu tố khác đã “thăng hạng” đáng kể.

“Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp, chúng ta cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh, tăng nhanh về số lượng doanh nghiệp thành lập mới; giảm tỷ lệ doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động; giảm chi phí đầu vào, chi phí cơ hội, chí phí không chính thức cho doanh nghiệp…”, ông Cung nhấn mạnh.

Đánh giá 5 năm thực hiện Nghị quyết 19, bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Ban Môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, CIEM cho biết, theo đánh giá từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy, 43% doanh nghiệp đánh giá có sự thay đổi tích cực về xuất nhập khẩu; đặc biệt, các địa phương có cảng biển lớn, có cửa khẩu hoặc nhiều doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đánh giá tốt hơn; thủ tục đăng ký kinh doanh cũng được đánh giá cao.

Tuy nhiên, theo đánh giá, cũng có nhiều doanh nghiệp cho rằng, điều kiện đăng ký kinh doanh có giảm bớt nhưng số ngành nghề kinh doanh có điều kiện và đăng ký kinh doanh vẫn còn nhiều (58% doanh nghiệp có kinh doanh ngành nghề có điều kiện và tất cả các doanh nghiệp đều gặp khó khăn trong xin phép kinh doanh…).

Theo bà Nguyễn Minh Thảo, 5 năm qua, Nghị quyết 19 chủ yếu tập trung vào các vấn đề được doanh nghiệp phản ánh thường xuyên, liên tục; các chỉ tiêu gián tiếp chưa chú trọng cải thiện; một số chỉ tiêu không có chuyển biến. Không những thế, vẫn còn sự phối hợp chưa chặt chẽ, chưa chủ động giữa các bộ, ngành với địa phương, doanh nghiệp…

Theo số liệu của CIEM, tỷ trọng thanh toán không dùng tiền mặt/tổng phương tiện thanh toán thấp, chỉ chiếm 11,49%. Tỷ lệ sử dụng tiền mặt rất cao, chiếm gần 90% chi tiêu; trong đó 99% cho các mặt hàng dưới 100.000 đồng. Gần 85% giao dịch tại ATM chỉ đơn giản là rút tiền.

Tương tự, tỷ lệ thực hiện các dịch vụ công trực tuyến rất thấp, chỉ chưa đến 7% (chính xác là 6,98%). Cổng dịch vụ công quốc gia chưa vận hành, ứng dụng được coi là chưa thuận lợi cho người dân.

Theo CIEM, năm 2019, những nhiệm vụ được đặc biệt chú trọng là thanh toán điện tử, cung cấp dịch vụ công mức độ 4 và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, nhiều giải pháp đã được nhóm nghiên cứu CIEM khuyến nghị; trong đó, Ngân hàng Nhà nước được đề xuất tiếp tục sửa đổi các quy định về thanh toán không dùng tiền mặt, xóa độc quyền trong cung cấp dịch vụ chuyển mạch.

Bên cạnh đó, đây cũng là cơ quan chủ trì nghiên cứu, đề xuất danh mục các giao dịch bắt buộc không dùng tiền mặt: thanh toán tiền điện, nước, dịch vụ thông tin, giáo dục, giao dịch có giá trị lớn…

Bộ Công an tập trung hoàn thiện kho dữ liệu công dân, áp dụng thu phạt hành chính không dùng tiền mặt. Văn phòng Chính phủ được đề nghị thiết lập và đưa vào vận hành Cổng dịch vụ công quốc gia trước tháng 9-2019. Các bộ, địa phương vận hành Cổng dịch vụ công cấp bộ, cấp tỉnh.

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Bảo hiểm Việt Nam được đề nghị chi trả cho các đối tượng qua các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

“Hơn hết, chúng ta cần tiếp tục rà soát, cắt giảm thực chất điều kiện kinh doanh; đồng thời, thực thi đầy đủ cải cách về điều kiện kinh doanh đã được thực hiện trong năm 2018.”, ông Cung nhấn mạnh./.