"Cởi trói" cho thị trường xe bán tải

Việc Chính phủ ban hành Nghị định 241/2026/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Nghị định 241/2026/NĐ-CP), cho phép xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn được tổ chức giao thông như ô tô con được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng, tháo gỡ những vướng mắc kéo dài nhiều năm.

Tại Tọa đàm "Xe bán tải: Từ nhu cầu thực tiễn đến hoàn thiện chính sách" do Báo Xây dựng tổ chức mới đây, các chuyên gia, doanh nghiệp cho rằng, chính sách mới không chỉ xóa bỏ rào cản tâm lý của người sử dụng mà còn mở ra cơ hội giảm chi phí logistics, kích cầu thị trường và tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư, phát triển.

Gỡ rào cản, khơi thông sức mua

Nhiều năm qua, xe bán tải dần chuyển mình từ phương tiện phục vụ sản xuất, kinh doanh trở thành dòng xe đa dụng đáp ứng đồng thời nhu cầu chở hàng và di chuyển của gia đình. Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định tổ chức giao thông như đối với xe tải tại một số địa phương khiến phân khúc này chưa phát huy hết tiềm năng.

Theo ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý và Tổ chức giao thông (Cục Đường bộ Việt Nam), đến tháng 3/2026 cả nước có khoảng 291.000 xe bán tải cabin kép đang lưu hành; trong đó Hà Nội có hơn 40.000 xe và TP.HCM gần 45.000 xe. Con số này cho thấy xe bán tải ngày càng được người tiêu dùng lựa chọn nhờ tính đa dụng và khả năng đáp ứng nhiều mục đích sử dụng.

Tuy nhiên, theo ông Thành Lê, Quản trị viên diễn đàn Otofun, kể từ khi một số địa phương áp dụng quy định hạn chế xe tải theo khung giờ, không ít người dùng xe bán tải rơi vào tâm lý lo ngại vì không biết khi nào phương tiện được lưu thông như ô tô con, khi nào phải chấp hành quy định dành cho xe tải. Sự thiếu thống nhất trong cách áp dụng ở các địa phương đã khiến nhiều khách hàng trì hoãn quyết định mua xe.

Những băn khoăn này được tháo gỡ khi Nghị định 241/2026/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2024/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 quy định xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn được tổ chức giao thông như ô tô con đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận.

Theo Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục CSGT, Bộ Công an), quy định mới mang lại ba thay đổi quan trọng đối với người sử dụng. Xe bán tải không phải lưu thông theo làn dành riêng cho xe tải, không bị hạn chế bởi khung giờ cấm xe tải tại các địa phương và không thuộc đối tượng áp dụng của các biển báo cấm xe tải thông thường.

Đại diện doanh nghiệp, ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đánh giá, việc thống nhất cách tổ chức giao thông sẽ góp phần xóa bỏ rào cản tâm lý của khách hàng, tạo động lực để thị trường xe bán tải phục hồi trong những tháng cuối năm.

Cùng quan điểm, bà Trần Kim Chi, Trưởng phòng Quan hệ Chính phủ Ford Việt Nam cho biết, hệ thống đại lý đã ghi nhận phản hồi tích cực từ khách hàng ngay sau khi Nghị định mới được ban hành. Theo bà Chi, quy định mới không chỉ giúp người tiêu dùng yên tâm lựa chọn xe bán tải mà còn củng cố niềm tin để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư sản phẩm, mở rộng dịch vụ và phát triển thị trường Việt Nam.

Động lực mới cho logistics và tăng trưởng kinh tế

Không chỉ tạo hiệu ứng tích cực đối với thị trường ô tô, Nghị định 241/2026/NĐ-CP còn được kỳ vọng mang lại lợi ích đáng kể cho hoạt động logistics và sản xuất kinh doanh.

Theo ông Đào Công Quyết, xe bán tải và xe tải van dưới 3,5 tấn đang giữ vai trò quan trọng trong hoạt động giao hàng chặng cuối của thương mại điện tử và nền kinh tế số. Khi được lưu thông như ô tô con, doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể thời gian chờ đợi do hạn chế khung giờ, từ đó rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí lưu kho, tối ưu chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, lợi ích còn rõ nét hơn khi một chiếc xe bán tải có thể đảm nhiệm đồng thời chức năng chở người và vận chuyển hàng hóa. Theo bà Trần Kim Chi, điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư, giảm áp lực tài chính và khai thác tối đa công năng của phương tiện.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, việc sử dụng một dòng xe đa dụng thay cho nhiều loại phương tiện khác còn góp phần giảm số lượng xe lưu thông, giảm áp lực lên hạ tầng giao thông và hệ thống bãi đỗ. Phương tiện vận hành liên tục, hạn chế thời gian chờ cũng đồng nghĩa với việc tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải carbon, phù hợp với mục tiêu phát triển giao thông xanh.

Để chính sách sớm phát huy hiệu quả, ông Lê Hồng Điệp cho biết, Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát hệ thống biển báo, bổ sung biển phụ tại các vị trí cần thiết nhằm bảo đảm xe bán tải cabin kép được lưu thông theo đúng quy định mới. Thượng tá Nguyễn Hồng Long cũng nhấn mạnh cần tăng cường tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp hiểu đúng quy định, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các địa phương.

Có thể thấy, Nghị định 241/2026/NĐ-CP không chỉ giải quyết những bất cập trong quản lý mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho phân khúc xe bán tải.

Khi rào cản tâm lý được xóa bỏ, chi phí vận hành được tối ưu và môi trường kinh doanh trở nên thuận lợi hơn, thị trường xe bán tải được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh, đóng góp tích cực cho hoạt động logistics, sản xuất và phát triển kinh tế trong thời gian tới.