Cú hích lớn cho thị trường xe điện

Trước áp lực giá xăng dầu và chính sách hạn chế xe xăng, người dân có xu hướng ngày càng chuyển dịch sang phương tiện xanh.

* Chính sách tạo cú hích

Còn chưa đầy 3 tháng trước thời điểm Hà Nội chính thức triển khai Nghị quyết 57/2025 của HĐND thành phố về vùng phát thải thấp (LEZ), thị trường xe máy điện đã bắt đầu ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng rõ rệt.

Theo lộ trình, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ thí điểm hạn chế xe máy chạy xăng theo khung giờ hoặc trong các khu vực thuộc vành đai 1. Chính sách này sẽ mở rộng toàn bộ vành đai 1 vào năm 2028 và tiến tới phạm vi từ vành đai 3 trở vào từ năm 2030. Điều này đồng nghĩa với việc hàng triệu người dân buộc phải thay đổi thói quen di chuyển trong nội đô.

Theo chuyên gia ô tô - xe máy Thế Đạt, xu hướng điện hóa là tất yếu và Việt Nam không nằm ngoài quỹ đạo đó. Đặc biệt, trong bối cảnh xung đột Trung Đông khiến giá xăng dầu leo thang, kết hợp với chính sách hạn chế xe xăng tại Hà Nội, nhu cầu xe điện được dự báo sẽ tăng mạnh trong thời gian tới.

Số liệu thị trường cho thấy, năm 2025, doanh số xe máy điện tại Việt Nam đạt khoảng 700.000 chiếc, riêng nửa đầu năm đạt hơn 209.000 xe, tăng gần 100% so với cùng kỳ. Việt Nam hiện đứng thứ ba thế giới về quy mô thị trường xe máy điện, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ. Dự báo năm 2026, doanh số có thể đạt 1,2-1,3 triệu xe, tương đương mức tăng trưởng khoảng 150%. 

Thực tế, nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ. Trong đó, VinFast dẫn đầu với hơn 406.000 xe bán ra trong năm 2025, tăng gần 500% so với năm trước. Các thương hiệu như Yadea, Pega, Dat Bike hay Selex Motor cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng.

Ở góc độ thị trường, bà Nguyễn Phương Thảo, Trưởng phòng Marketing hệ thống đại lý xe điện Việt Thanh cho biết, phân khúc xe từ 20-30 triệu đồng đang chiếm ưu thế nhờ phù hợp với khả năng chi trả của số đông. Nhu cầu mua xe tăng mạnh khi người dân đón đầu chính sách và chịu áp lực từ giá nhiên liệu.

Đáng chú ý, hành vi tiêu dùng cũng đang thay đổi rõ rệt. Anh Lê Quang Vinh - đại diện showroom xe điện VinFast cho biết, lượng khách tham quan và trải nghiệm xe trong hai tuần gần đây tăng đột biến. Người tiêu dùng không còn lựa chọn theo cảm tính mà bắt đầu tính toán chi phí vận hành dài hạn.

“Khách hàng hiện so sánh chi tiết chi phí giữa xe xăng và xe điện trong 5 năm, từ nhiên liệu, bảo dưỡng đến pin. Dù giá xăng đang được bình ổn, nhưng lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu khiến họ muốn chuyển sang phương tiện tự chủ hơn”, anh Vinh chia sẻ.

Theo anh Vinh, một số dòng xe hiệu suất cao có quãng đường trên 200 km/lần sạc như VinFast Feliz đang rơi vào tình trạng “cháy hàng”, thời gian chờ nhận xe từ 5-7 ngày do nhu cầu tăng nhanh.

* Hạ tầng vẫn là “nút thắt”

Không chỉ chịu tác động từ chính sách, xu hướng chuyển đổi sang xe máy điện còn đến từ bài toán kinh tế của người tiêu dùng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng.

Anh Thế Anh ở Vĩnh Tuy (Hà Nội) cho biết, gia đình đang cân nhắc chuyển sang xe điện để tiết kiệm chi phí xăng dầu. Tuy nhiên, hạ tầng sạc tại chung cư vẫn là rào cản lớn khi thời gian sạc bị hạn chế và thiếu điểm sạc phù hợp.

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Quang Huy - Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, Hà Nội đang đẩy mạnh quy hoạch hạ tầng trạm sạc. Thành phố đã rà soát hơn 100 vị trí tiềm năng và xây dựng cơ chế hỗ trợ về đất đai, vốn cũng như thủ tục đầu tư nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển hệ thống này.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hạ tầng sạc và không gian đỗ xe vẫn là “nút thắt” lớn. Nhiều khu chung cư chưa cho phép sạc hoặc gửi xe điện trong hầm, gây khó khăn cho người dân và làm chậm quá trình chuyển đổi.

Chuyên gia Thế Đạt nhấn mạnh, để thị trường phát triển bền vững, cần có thêm các chính sách hỗ trợ như miễn lệ phí trước bạ, giảm phí đăng ký, ưu tiên chỗ đỗ và tạo điều kiện cho xe điện hoạt động thuận lợi tại các khu vực hạn chế phát thải. Đồng thời, việc phát triển mạng lưới trạm sạc, tủ đổi pin công cộng cần được đẩy nhanh, đảm bảo an toàn và thuận tiện cho người sử dụng.

Với lộ trình rõ ràng từ chính quyền, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và thay đổi trong hành vi tiêu dùng, thị trường xe máy điện tại Hà Nội đang đứng trước cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả “cú hích” từ chính sách vùng phát thải thấp, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng và cơ chế, hướng tới xây dựng hệ sinh thái giao thông xanh, bền vững trong dài hạn.