Đà Nẵng bứt phá trở thành đô thị thông minh vươn tầm khu vực và quốc tế

Với quyết tâm chính trị, thành phố Đà Nẵng xác định công cuộc đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển công nghiệp, công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, công nghiệp vi mạch bán dẫn gắn với nền kinh tế số là con đường chiến lược để bứt phá, vươn tầm khu vực và quốc tế, trở thành đô thị thông minh, hiện đại, đáng sống.

* Mở “đường băng” để phát triển

Nhiều cơ chế, chính sách nổi bật như Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" và Nghị quyết số 43-NQ/TW, ngày 24/1/2019 của Bộ Chính trị về "xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045" đã trở thành “kim chỉ nam” cho sự phát triển của thành phố Đà Nẵng những năm gần đây.

Những định hướng này vừa là “cơ hội vàng”, vừa là thách thức lớn, đòi hỏi sự quyết tâm, sáng tạo và hành động đồng bộ để thành phố tiến nhanh trên con đường khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 136/2024/QH15, ngày 26/6/2024 của Quốc hội về "tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng" đã mở ra “đường băng” để thành phố “cất cánh” bằng nhiều mô hình mới như Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu Thương mại tự do, thí điểm đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.

Kết quả cho thấy, Đà Nẵng 4 năm liền dẫn đầu cả nước về chỉ số chuyển đổi số (DTI), 5 năm liên tục được vinh danh là Thành phố thông minh tiêu biểu của Việt Nam. Cuối năm 2023, Trung tâm Giám sát điều hành thông minh đi vào hoạt động trở thành “bộ não số” của thành phố, hỗ trợ công tác quản lý và ra quyết định chính xác, kịp thời.

Về hạ tầng và công nghiệp công nghệ thông tin, thành phố đã hoàn thành Công viên phần mềm số 2, khởi công nhiều dự án trọng điểm như phòng thí nghiệm công nghệ đóng gói Fab Lab, tòa nhà công nghệ cao Viettel Đà Nẵng. Hiện nay, thành phố đã hình thành cộng đồng hơn 25 doanh nghiệp vi mạch bán dẫn, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Marvell, Synopsys, Quest Global Design.

Kinh tế số ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong GRDP của thành phố, khẳng định chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Trên trường quốc tế, năm 2023, Đà Nẵng đoạt giải Ba Seoul Smart City Prize ở hạng mục “Thành phố lấy con người làm trung tâm”, góp phần nâng cao uy tín và vị thế tiên phong của thành phố trong lĩnh vực đô thị thông minh.

Theo ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Khoa học và Công Nghệ thành phố Đà Nẵng, bên cạnh những thuận lợi, Đà Nẵng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức nhất là sau khi sáp nhập, yêu cầu mới về hệ thống quản lý, điều hành đòi hỏi bộ máy phải tinh gọn, hiệu quả và hiện đại hơn. Nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Cạnh tranh quốc tế trong thu hút đầu tư, phát triển công nghệ ngày càng gay gắt, đặt ra bài toán định vị thương hiệu của Đà Nẵng trên bản đồ toàn cầu. Ngoài ra, thể chế và chính sách vẫn còn những khoảng trống cần sớm được bổ sung để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện cho doanh nghiệp bứt phá.

* Hiện thực hóa khát vọng bứt phá

Tại Đại hội đại biểu lần thứ nhất Đảng bộ thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025 - 2030, Sở Khoa học và Công Nghệ đã đề xuất 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để đưa địa phương phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

Cụ thể: Về thể chế và chính sách đột phá nhằm “mở khóa” tiềm năng phát triển, Đà Nẵng cần tận dụng tối đa cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 136/2024/QH15, thí điểm sandbox cho các công nghệ mới như AI, Big Data, blockchain, fintech, công nghệ lượng tử; thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Thành phố cần có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, khơi thông nguồn lực xã hội cho phát triển khoa học, công nghệ.

Thành phố tập trung đầu tư, xây dựng Trung tâm dữ liệu cấp vùng, tuyến cáp quang quốc tế, phủ sóng 5G toàn thành phố; triển khai các sáng kiến đột phá như bản sao số đô thị, Trung tâm Tài chính thông minh, Trung tâm Thương mại tự do thông minh. Địa phương mở rộng khu công nghệ thông tin tập trung, phát triển công nghiệp vi mạch bán dẫn, AI, fintech, công nghệ lượng tử, hướng tới mục tiêu kinh tế số chiếm 35 - 40% GRDP vào năm 2030.

Đà Nẵng chuyển từ mô hình hành chính truyền thống sang hành chính công chủ động, cung cấp dịch vụ số liên thông không phụ thuộc địa giới; ứng dụng AI và Big Data trong dự báo, phân tích nhu cầu; xây dựng chính quyền số toàn diện, loại bỏ thủ tục giấy tờ và tăng cường đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, công chức và người dân.

Địa phương định hướng thành lập Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia tại Đà Nẵng; xây dựng cụm đổi mới sáng tạo, vườn ươm doanh nghiệp, không gian làm việc chung; thúc đẩy liên kết 4 nhà gồm Nhà nước - nhà trường - nhà khoa học - doanh nghiệp. Thành phố tổ chức các hội nghị, diễn đàn quốc tế về công nghệ, nhất là “Tuần lễ Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng” thường niên để trở thành thương hiệu riêng.

Giám đốc Sở Khoa học và Công Nghệ thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thanh Hồng cho rằng, Đà Nẵng chọn “Phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, công nghiệp vi mạch bán dẫn gắn với nền kinh tế số” là nhiệm vụ chiến lược và là con đường để bứt phá, vươn tầm quốc tế, phát triển bền vững.

Thành phố quyết tâm phát triển tương xứng với tiềm năng, thế mạnh; góp phần vào mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững, kiến tạo nên những không gian và động lực mới để phát triển; từ đó, xây dựng Đà Nẵng trở thành một đô thị thông minh, hiện đại, đáng sống và trở thành cực tăng trưởng của Việt Nam.