Đà Nẵng sớm tháo gỡ tình trạng, dự án “ngồi chờ” vật liệu đất san lấp

Đây là một trong những lực cản chính ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, cần sớm được cơ quan chức năng của thành phố phối hợp chặt chẽ tập trung tháo gỡ, để các dự án không phải trong tình trạng “ngồi chờ” nguồn cung vật liệu đất san lấp.

Khan hiếm nguồn cung

Cây cầu mới Văn Ly bắc qua sông Thu Bồn đã được cơ bản hoàn thành sau 3 năm xây dựng. Tuy nhiên, việc thi công đường dẫn có tổng chiều dài 7,78 km đang phải chờ đợi nguồn đất đắp đường còn thiếu với khối lượng lớn, đây là một trong những yếu tố quyết định để dự án giao thông này có thể về đích đúng hạn vào cuối năm 2026.

Đại diện nhà thầu thi công chia sẻ với phóng viên TTXVN, đơn vị đang chờ “từng ngày, từng giờ” để có nguồn đất san lấp cung cấp phục vụ dự án đầu tư xây dựng công trình cầu Văn Ly và đường dẫn. Trước đó, mỏ đất Hóc Tra (xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng) đã cung cấp cho dự án khoảng 60.000m3, sau đó hết tầng đất đảm bảo chất lượng, hiện tuyến đường dẫn của dự án còn thiếu 270.000 m3 đất. Đầu năm 2026, chủ đầu tư dự án đã có văn bản xin mua nguồn đất từ các mỏ, dự án khác, nhưng đến nay vẫn đang phải đợi thành phố có văn bản cho phép điều chuyển nguồn đất bởi quy định về quản lý tài nguyên rất chặt chẽ.

Trước đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông ngiệp thành phố Đà Nẵng đã kiến nghị UBND thành phố Đà Nẵng xem xét, chỉ đạo các đơn vị liên quan chấp thuận chủ trương bổ sung nguồn đất đắp nền đường dư thừa tại dự án Nhà máy sản xuất dược phẩm và vật tư y tế, dự án Xây dựng Trường bắn thao trường huấn luyện lực lượng vũ trang (giai đoạn 2) cho dự án Cầu Văn Ly và đường dẫn để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình.

Dự án cầu Văn Ly và đường dẫn có tổng mức đầu tư 575 tỷ đồng, là công trình động lực trọng điểm của thành phố Đà Nẵng, dự kiến sẽ hoàn thành cuối năm 2026. Tuy nhiên, áp lực về thiếu nguồn đất đắp, cùng với vướng mắc về giải phóng mặt bằng đang làm dự án bị chậm tiến độ so với kế hoạch.

Tình trạng khán hiếm nguồn vật liệu đất san lấp đối với các công trình dự án về giao thông, hạ tầng khu công nghiệp, hạ tầng các khu tái định cư… diễn ra khá phổ biến ở nhiều dự án của thành phố Đà Nẵng. Tại dự án cầu Tam Tiến và đường dẫn (xã Tam Xuân) sau nhiều năm được gia hạn, đến nay công trường vẫn đang ngổn ngang, chưa khởi động thi công trở lại, một trong những “nút thắt” chính là chưa tìm ra được nguồn vật liệu đất đắp cho công trình.

Dự án cầu Tam Tiến và đường dẫn có tổng vốn đầu tư 220 tỷ đồng, trong đó phần cầu bắc qua sông Trường Giang dài 358m, đường dẫn dài hơn 4 km. Hiện nay, khối lượng chung của dự án đạt khoảng 45%, nhu cầu đất đắp để hoàn thành dự án khoảng 150.000 m3. Mặc dù, thành phố Đà Nẵng yêu cầu chủ đầu tư phải hoàn thành dự án vào cuối năm 2026, tuy nhiên bài toán về lấy nguồn đất đắp đường ở đâu vẫn chưa có lời giải.

Thống kê của UBND thành phố Đà Nẵng cho thấy, địa phương hiện có 23 công trình cầu; trong đó, có 18 công trình cầu có đường dẫn còn dỡ dang, 5 công trình cầu chưa có đường dẫn kết nối hoặc đường dẫn chưa đồng bộ quy mô công trình cầu đã đầu tư. Đáng chú ý, điểm chung của nhiều công trình này là thiếu nguồn vật liệu đất đắp như dự án cầu Gò Cuông (xã Quế Sơn), cầu Tây Giang (xã Thăng Trường), cầu Tây An 1, Tây An 2 (xã Nam Phước), cầu Quảng Đà…

Theo tìm hiểu của phóng viên, thành phố Đà Nẵng hiện có 9 khu vực mỏ khoáng sản đất san lấp được cấp phép khai thác với tổng trữ lượng hơn 4,3 triệu m3, tổng công suất khai thác theo thiết kế trên 1,2 triệu m3/năm. Bên cạnh đó, thành phố có 31 khu vực thu hồi khoáng sản đất, cát làm vật liệu san lấp tại các dự án khai thác khoáng sản và tại các dự án đầu tư xây dựng công trình có phát sinh khoáng sản trong quá trình thi công với tổng trữ lượng hơn 4,4 triệu m3, tổng công suất khai thác tối đa 2,4 triệu m3/năm.

Sớm kích hoạt các mỏ đất

Để tháo gỡ khó khăn về nguồn cung vật liệu khoáng sản xây dựng thông thường, trong đó có đất san lấp phục vụ thi công các công trình, dự án đầu tư công, dự án trọng điểm, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Quyết định số 990/QĐ-UBND ngày 20/3/2026 phê duyệt Danh mục 40 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Đây là các mỏ khoáng sản đã hết thời hạn khai thác nhưng vẫn còn trữ lượng tài nguyên được khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản để tiếp tục đưa vào khai thác trong thời gian tới; trong đó có 6 khu vực đất san lấp với tổng trữ lượng dự kiến 21.640.000 m3 để cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án. Hiện nay, thành phố Đà Nẵng đang triển khai thực hiện các bước tiếp theo để sớm cấp phép khai thác hoạt động cho các mỏ này.

Ngoài ra, thành phố Đà Nẵng đã tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản và đã lựa chọn được nhà đầu tư đối với 29 khu vực mỏ đất san lấp, trong đó đã cấp giấy phép khai thác khoáng sản tại 7 khu vực. Những khu vực còn lại đang thực hiện hồ sơ, thủ tục có liên quan như đánh giá, công nhận trữ lượng, thiết kế khai thác, đánh giá tác động môi trường…để cấp phép khai thác theo quy định của pháp luật. 

Trao đổi với phóng viên TTXVN, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng Nguyễn Hồng An cho biết: Đối với các hồ sơ đề nghị cấp phép thăm dò, đánh giá trữ lượng, cấp phép khai thác khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện đẩy nhanh, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình nội bộ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện song song các bước thủ tục khi có thể, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành trong quá trình thẩm định, cấp phép. Tuy nhiên, việc cấp phép vẫn phải đảm bảo chặt chẽ các yêu cầu về đánh giá trữ lượng, hồ sơ môi trường, phương án thiết kế khai thác, năng lực tài chính của doanh nghiệp… theo quy định của pháp luật.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết thêm, để đáp ứng nhu cầu nguồn đất san lấp ngày càng nhiều phục vụ các dự án lớn trên địa bàn, mới đây, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Quyết định số 673/QĐUBND phê duyệt kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại 14 khu vực, trong đó có 5 khu vực đất san lấp với tổng trữ lượng dự kiến 1,6 triệu m3. Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng đang tiến hành các bước liên quan để triển khai đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng, tổng số dự án cần triển khai giải phóng mặt bằng trong năm 2026 là 404 dự án. Điều này cho thấy nhu cầu về nguồn vật liệu xây dựng nói chung, đặc biệt là đất san lấp trong thời gian tới là rất lớn. Đối với những dự án nhiều năm qua vướng mắc liên quan đến thiếu nguồn đất đắp, thành phố Đà Nẵng cần sớm có chỉ đạo giải quyết cụ thể, với tinh thần “6 rõ” để những dự án này có sự chuyển biến thực chất, không để tình trạng dự án “ngồi chờ” vật liệu đất san lấp.