Đặc sản nem Lai Vung hút hàng dịp Tết

Công nhân thực hiện công đoạn đóng hộp, chuẩn bị cung cấp nem Lai Vung cho khách hàng. Ảnh: Nhựt An - TTXVN

Nghề làm nem hình thành và phát triển từ lâu ở xã Tân Thành và thị trấn Lai Vung, thuộc huyện Lai Vung cũ (nay là xã Lai Vung, xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp). Với hương vị thơm ngon cùng sự tiện dụng, nem Lai Vung là một trong những đặc sản trứ danh của Đồng Tháp và tiêu thụ mạnh trong dịp Tết Nguyên đán.

Tiêu thụ mạnh dịp Tết

Đặc sản nem Lai Vung truyền thống làm từ thịt lợn, da lợn, lá vông, lá chùm ruột… và gói trong lá chuối. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, các cơ sở sản xuất nem Lai Vung tích cực tìm tòi, đa dạng hóa sản phẩm. Ngoài những chiếc nem truyền thống, các cơ sở còn sản xuất một số mặt hàng khác như: nem chua quế, nem đòn, bì dai, bì sỏi, bì mắm, chả lụa trứng muối, chả ớt xiêm xanh, ba tê trứng muối…

Nem là món ăn ngon, có thể bảo quản trong thời gian khá dài, tiện dụng, thường được nhiều gia đình ở miền Tây Nam bộ chọn mua để dùng và đãi khách trong những ngày Tết đến Xuân về. Đặc sản nem Lai Vung tiêu thụ quanh năm nhưng trong dịp cận Tết như hiện nay, nem tiêu thụ mạnh, tăng gấp 2 - 3 lần so với ngày thường. Vì vậy, các cơ sở sản xuất nem Lai Vung tăng công suất hoạt động nhằm đảm bảo số lượng hàng cung ứng cho thị trường.

Những ngày này, tại Cơ sở sản xuất nem Hoàng Khánh (ở xã Lai Vung) có gần 30 công nhân tất bật thực hiện những công việc làm nem như: chuẩn bị và sơ chế nguyên liệu, phụ liệu; phối trộn nem, ủ nem; bao gói; bảo quản nem thành phẩm… Chị Đặng Thị Ngọc Thùy, Chủ Cơ sở sản xuất nem Hoàng Khánh cho biết, nhiều khách hàng chọn mua nem để dùng và đãi khách trong những ngày Tết sắp đến. Chị rất phấn khởi vì tình hình tiêu thụ nem thuận lợi, tăng gấp đôi so với ngày thường. Đặc biệt, vào ngày cuối tuần, du khách đi du lịch sẵn tiện ghé mua nem nên sản lượng tiêu thụ tăng gấp 3 - 4 lần. Hiện tại, cơ sở sản xuất từ 8.000 - 10.000 sản phẩm mỗi ngày, gồm: nem, bì, chả các loại nhưng chủ yếu là nem.

Công nhân làm nem tại Cơ sở sản xuất nem Út Thẳng (xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp). Ảnh: Nhựt An - TTXVN

Ông Lê Ngọc Thẳng, Chủ Cơ sở sản xuất nem Út Thẳng (ở xã Hòa Long) cho hay, cơ sở của ông nằm cặp Quốc lộ 80 nên nhiều khách du lịch và người đi đường ghé mua nem về sử dụng và làm quà cho người thân. Năm nào cũng vào dịp Tết Nguyên đán, sản phẩm của cơ sở tiêu thụ mạnh, tăng từ 2 - 3 lần so với ngày thường. Bình thường, mỗi ngày, cơ sở sản xuất 5.000 - 7.000 sản phẩm các loại, giờ đây tăng lên 12.000 - 13.000 sản phẩm nên phải thuê thêm gần 10 lao động.

Các cơ sở sản xuất nem đã góp phần tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho hàng trăm lao động địa phương. Chị Bùi Thị Phúc, ấp Tân Hưng, xã Lai Vung cho biết, chị làm việc ở cơ sở sản xuất nem hơn 10 năm qua. Nghề nem sản xuất quanh năm nên công việc và thu nhập của chị ổn định; thời gian gần Tết, làm việc tăng ca thì có thêm tiền để chi tiêu trong gia đình; nơi làm việc gần nhà, tiện việc quán xuyến gia đình, đưa rước các con đi học.

Theo nhiều cơ sở sản xuất nem Lai Vung, hiện nay, tuy thị trường đang hút hàng, sản lượng tiêu thụ tăng so với ngày thường nhưng giá bán nem, bì, chả các loại vẫn ổn định. Nem vẫn bán từ 20.000 - 80.000 đồng/chục (10 chiếc nem), giá bán tùy thuộc vào trọng lượng mỗi chiếc nem và chất lượng nguyên liệu. Những năm trước, từ khoảng 25 tháng Chạp đến Tết Nguyên đán, giá bán các sản phẩm nem, bì, chả sẽ tăng vì nguyên liệu, chủ yếu là thịt lợn có giá bán cao hơn.

Nghề làm nem Lai Vung truyền thống

Khách hàng chọn mua nem Lai Vung tại Cơ sở sản xuất nem Út Thẳng (xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp). Ảnh: Nhựt An - TTXVN

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp, nghề làm nem Lai Vung hình thành, phát triển hơn 60 năm qua. Tuy trải qua nhiều thăng trầm nhưng nghề truyền thống này vẫn tồn tại và phát triển. Nếu ban đầu chỉ có một vài hộ làm nem thì đến nay, có hơn 20 cơ sở sản xuất nem Lai Vung, với nhiều thương hiệu nổi tiếng như: Út Thẳng, Hoàng Khánh, Giáo Thơ, Thanh Sơn, Cô Hiệp, Thanh Xuân… Mỗi ngày, các cơ sở làm ra hàng trăm nghìn chiếc nem, cung ứng cho thị trường các tỉnh, thành phố trong cả nước với giá trị tổng sản lượng ước đạt hơn 60 tỷ đồng/năm; góp phần tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho khoảng 300 lao động địa phương.

Nghề làm nem Lai Vung đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và UBND tỉnh Đồng Tháp công nhận là nghề truyền thống. Năm 2012, Sách Kỷ lục Việt Nam ghi nhận nem Lai Vung nằm trong tóp 10 đặc sản nem, chả nổi tiếng Việt Nam. Đến năm 2013, nem Lai Vung nằm trong tóp 50 đặc sản quà tặng Việt Nam do Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam công bố.

Gần như cả cuộc đời ông Lê Ngọc Thẳng, Chủ Cơ sở sản xuất nem Út Thẳng gắn bó với nghề làm nem và kinh doanh nem Lai Vung. Ông Lê Ngọc Thẳng tâm sự, kinh tế gia đình ông khấm khá là nhờ nem Lai Vung. Để duy trì và phát triển nghề truyền thống này, ông luôn đặt chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm lên hàng đầu. Trong các quy trình sản xuất nem, ông đầu tư nhiều thiết bị, máy móc hiện đại như: máy xay thịt và da lợn, máy trộn thịt, máy chia nem… Nhờ đó, năng suất lao động nâng lên và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Nem Lai Vung truyền thống được gói trong lá chuối. Ảnh: Nhựt An - TTXVN

Còn Cơ sở sản xuất nem Hoàng Khánh của chị Đặng Thị Ngọc Thùy đã hình thành, phát triển hơn 20 năm nay. Chị Thùy chia sẻ, chị rất vui mừng và cảm thấy tự hào khi nghề làm nem Lai Vung là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Yếu tố quan trọng để giữ được nghề, giữ được thương hiệu nem Lai Vung là phải “thiệt”, nghĩa là thật thà trong việc sử dụng nguyên liệu, trong cách làm nem và cả trong thái độ ứng xử với khách hàng. Cơ sở của chị tích cực đa dạng hóa sản phẩm; tăng cường kinh doanh trên mạng xã hội.

Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của nghề, các cơ sở sản xuất nem Lai Vung không ngừng đầu tư về máy móc, cũng như cơ sở vật chất để cải thiện chất lượng sản phẩm, chú trọng thiết kế bao bì, nhãn mác. Một số cơ sở làm nem Lai Vung đã được cấp Giấy chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao, có mặt trong tóp những mặt hàng quà tặng đặc sản địa phương. Điển hình như Cơ sở sản xuất nem Út Thẳng có 4 sản phẩm OCOP 4 sao (nem chua Lai Vung, nem chua tỏi ớt, bì ớt và chả lụa); Cơ sở sản xuất nem Hoàng Khánh có 3 sản phẩm OCOP 4 sao (nem đòn, nem chua và nem chua quế).

Thời gian tới, xã Lai Vung và Hòa Long tiếp tục động viên các gia đình, cơ sở sản xuất nem Lai Vung giữ gìn, phát triển nghề làm nem truyền thống để vừa tăng thu nhập, vừa góp phần tạo dựng hình ảnh địa phương. Các xã sẽ quan tâm phát triển du lịch, trong đó có du lịch trải nghiệm nghề làm nem Lai Vung. Du khách đến tham quan và có thể tự tay làm một công đoạn nào đó trong quy trình sản xuất nem Lai Vung, góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội.