Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định đề thi Đánh giá năng lực chưa bị lộ

Những ngày gần đây, một số thí sinh tham dự Kỳ thi Đánh giá năng lực Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đợt 2 năm 2026 (ngày 24/5) phản ánh rằng, một số câu hỏi Logic trong đề thi có sự tương đồng với các bài thi quốc tế; đồng thời bày tỏ băn khoăn về khả năng một số trung tâm luyện thi đã tiếp cận và khai thác các dạng câu hỏi này trong quá trình ôn luyện cho thí sinh, dẫn đến mất công bằng cho thí sinh.

Liên quan vấn đề này, chiều 29/5, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trên cơ rà soát, thẩm định và đánh giá của Hội đồng, đơn vị chưa ghi nhận căn cứ cho thấy các câu hỏi phần Logic trong đề thi là bản dịch nguyên dạng hoặc sao chép trực tiếp từ câu hỏi của các bài thi nước ngoài. Đại học này cũng khẳng định chưa ghi nhận bất kỳ dấu hiệu hay căn cứ nào cho thấy ngân hàng câu hỏi hoặc đề thi bị lộ lọt, bị truy cập trái phép hoặc bị sử dụng không đúng quy định. Các quy trình quản lý ngân hàng câu hỏi và bảo mật đề thi được thực hiện nghiêm ngặt ở tất cả các khâu nhằm bảo đảm tính công bằng và khách quan của kỳ thi.

Cụ thể, các câu hỏi phần Logic trong đề thi bảo đảm tính chính xác về mặt khoa học, được diễn đạt rõ ràng, cung cấp đầy đủ dữ kiện cần thiết và đáp ứng mục tiêu đánh giá năng lực tư duy logic của thí sinh. Các câu hỏi có sự khác biệt về ngữ cảnh, dữ kiện, nhân vật, hệ thống điều kiện, cách đặt vấn đề và phương án trả lời so với các câu hỏi của các kỳ thi quốc tế được đối sánh.

Kết quả rà soát cũng cho thấy, một số câu hỏi có điểm tương đồng về dạng thức suy luận hoặc mô hình logic với các câu hỏi trong các bài thi đánh giá năng lực quốc tế. Đây là đặc điểm phổ biến trong lĩnh vực khảo thí, do các bài thi đánh giá năng lực thường sử dụng những mô hình suy luận logic cơ bản như sắp xếp thứ tự, phân nhóm, suy luận điều kiện hoặc loại trừ để đánh giá năng lực tư duy của thí sinh.

Tuy nhiên, Hội đồng rà soát nhận định, sự tương đồng về dạng thức logic không phải là căn cứ để kết luận một câu hỏi được dịch hoặc sao chép trực tiếp từ câu hỏi của bài thi khác. Thực tế, trong nhiều kỳ thi chuẩn hóa quốc tế, các câu hỏi cùng dạng logic có thể có cấu trúc suy luận tương tự nhưng khác nhau về ngữ cảnh, dữ kiện và cách triển khai nội dung.

Theo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, phần thi Logic là một trong những hợp phần quan trọng, nhằm đánh giá năng lực tư duy và khả năng suy luận của thí sinh. Khác với các nội dung kiểm tra kiến thức ghi nhớ, phần thi này tập trung đánh giá các năng lực tư duy bậc cao như: lập luận logic; nhận diện quy luật và mối quan hệ; phân tích điều kiện, dữ kiện và ràng buộc; khả năng suy luận và đưa ra kết luận trong các tình huống thông tin đa chiều. Các câu hỏi phần Logic được thiết kế với nhiều dạng thức và ngữ cảnh khác nhau nhằm đánh giá toàn diện năng lực tư duy của thí sinh.

Trên thế giới, nhiều kỳ thi chuẩn hóa và tuyển sinh quốc tế cũng sử dụng các dạng câu hỏi đánh giá tư duy logic, suy luận và phân tích như một thành phần quan trọng trong cấu trúc bài thi. Về bản chất chuyên môn, các bài toán logic trong các kỳ thi đánh giá năng lực thường được xây dựng dựa trên một số mô hình suy luận phổ biến. Vì cùng hướng đến đánh giá các năng lực tư duy cốt lõi, các câu hỏi thuộc cùng nhóm dạng thức có thể có những điểm tương đồng nhất định về cấu trúc logic hoặc cách tiếp cận vấn đề. Đây là đặc điểm phổ biến trong lĩnh vực khảo thí và đánh giá năng lực, không đồng nghĩa với việc các câu hỏi được sao chép hoặc dịch trực tiếp từ nhau.

Quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi, các chuyên gia của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đồng thời nghiên cứu, tham khảo có chọn lọc các mô hình, phương pháp và dạng thức đánh giá của các tổ chức khảo thí uy tín trong nước và quốc tế. Đây là thông lệ chuyên môn phổ biến trong lĩnh vực khảo thí và đánh giá giáo dục nhằm cập nhật xu hướng đánh giá hiện đại, nâng cao chất lượng và khả năng đánh giá năng lực tư duy của bài thi. Việc tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức khảo thí quốc tế được thực hiện trên cơ sở tiếp cận phương pháp xây dựng câu hỏi, cấu trúc đánh giá và mô hình đo lường năng lực, không phải sao chép hoặc sử dụng trực tiếp câu hỏi của các bài thi này.

Kỳ thi Đánh giá năng lực Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 tiếp tục được tổ chức với 2 đợt thi vào tháng 4 và tháng 5, với số lượt thí sinh dự thi cao nhất từ trước đến nay, trong đó đợt 1 có hơn 133.000 thí sinh dự thi; đợt 2 có hơn 170.000 thí sinh dự thi.

Bài thi gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm, được chia thành ba phần chính: Sử dụng ngôn ngữ (Tiếng Việt, Tiếng Anh); Toán học; Tư duy khoa học (Logic, phân tích số liệu; Suy luận khoa học). Bài thi hướng đến đánh giá toàn diện các năng lực cốt lõi cần thiết cho việc học tập và nghiên cứu ở bậc đại học, thay vì kiểm tra kiến thức đơn lẻ theo từng môn học. Sau các kỳ thi, Đề thi và đáp án đều không được công bố.

Được tổ chức từ năm 2018, Kỳ thi Đánh giá năng lực Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những kỳ thi riêng có quy mô lớn nhất cả nước, không chỉ phục vụ công tác tuyển sinh của các đơn vị trong hệ thống mà còn được nhiều trường trong cả nước sử dụng kết quả để xét tuyển. Dự kiến, năm nay có 118 trường đại học, cao đẳng trong cả nước sẽ sử dụng kết quả kỳ thi để xét tuyển một phần chỉ tiêu đầu vào hoặc kết hợp với các điểm thành phần khác để tuyển sinh.