Đảm bảo vỉa hè thông thoáng cho người đi bộ khi lắp đặt tủ đổi pin

Dự kiến trong Quý I/2026, TP. Hồ Chí Minh sẽ cho các doanh nghiệp triển khai lắp đặt các tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè ở một số tuyến đường phù hợp, ưu tiên các vị trí đã có trạm sạc điện và khu vực nhà chờ xe buýt. Thành phố chỉ cho phép doanh nghiệp lắp đặt các tủ đổi pin đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, an toàn cháy nổ; đồng thời đảm bảo vỉa hè phải đủ lối đi cho người đi bộ.

Tại một số tuyến đường khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh như Lê Lai, Đường 3/2, Huyền Trân Công Chúa…, một số tủ đổi pin xe máy điện đã được doanh nghiệp đưa ra tại khu vực trạm sạc pin hoặc trạm xe buýt. Các tủ đổi pin này có chân và bánh xe khá linh động, có thể di chuyển khi cần.

Là tài xế xe công nghệ, anh Nguyễn Minh Hiện (ngụ phường Chợ Quán, TP. Hồ Chí Minh) bày tỏ sự tán thành với việc lắp đặt các tủ đổi pin cho xe máy điện ở dọc các tuyến đường. Anh Hiện cho biết, hiện nhiều người còn phân vân khi mua xe máy điện do thiếu chỗ sạc pin, nếu có tủ đổi pin thì rất thuận tiện. Trụ sạc, tủ đổi pin được đặt sát vỉa hè, vẫn có lối đi đủ rộng, không ảnh hưởng đến người đi bộ.

Tại khu vực đường Lê Lai, nhiều tủ đổi pin (loại tủ 6 hộc đựng pin) được xếp liền nhau trên vỉa hè, đặt sát mép đường. Các tủ này mới được tập kết, chưa được lắp đặt cũng như kết nối điện. Phần vỉa hè phía trong dành cho người đi bộ còn khá rộng, khoảng 1,5m; lòng đường phía trước là khu vực được kẻ ô để thu phí sử dụng tạm thời lòng đường hè phố theo Nghị quyết năm 2023 của HĐND TP. Hồ Chí Minh.

Chị Bùi Thị Hậu (ngụ phường Khánh Hội, TP. Hồ Chí Minh), người thường xuyên đi bộ ở khu vực Công viên 23/9, cho biết sẽ hoàn toàn ủng hộ nếu chủ trương của Nhà nước khuyến khích chuyển đổi sang xe điện để giảm ô nhiễm môi trường và đặt các trạm sạc, tủ đổi pin nhằm thuận lợi cho người dân. Mấy trạm sạc pin và tủ đổi pin cũng không ảnh hưởng đến lối đi bộ.

Trên Đường 3/2, một tủ đổi pin cũng được đặt kế bên trạm xe buýt và chưa được kết nối điện. Trong khi tại đường Huyền Trân Công Chúa, khu vực được triển khai thu phí tạm thời lòng đường để đỗ xe ô tô, cũng xuất hiện các tủ đổi pin. Các tủ này được đặt tạm sát bờ tường trên vỉa hè, chừa khoảng rộng phía trước cho người đi bộ…

Cuối tháng 12/2025, Thường trực UBND Thành phố đã họp và thống nhất chủ trương lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè và các nơi công cộng theo đề xuất của Sở Xây dựng. Điều này nhằm triển khai thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero), thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh, đồng thời cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh lần thứ I về tăng cường các giải pháp giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống đô thị.

Sở Xây dựng được giao xây dựng và công bố rộng rãi về tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia đầu tư, lắp đặt, quản lý, vận hành tủ đổi pin và danh sách các tuyến đường có vỉa hè đủ điều kiện, bảo đảm công khai, minh bạch, không phân biệt đối xử, không độc quyền, tạo điều kiện để các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia.

Theo hướng dẫn của Sở Xây dựng, các thiết bị phải đạt chứng nhận về chất lượng, an toàn cháy nổ, có hệ thống tự ngắt và cảnh báo nhiệt độ. Tủ phải thiết kế linh hoạt, hỗ trợ các loại pin dùng chung cho nhiều dòng xe của các đơn vị cung cấp khác nhau hoặc có cam kết về giao thức kết nối mở. Vị trí trạm sạc phải được cung cấp trên trang thông tin giao thông của thành phố.

Ông Nguyễn Văn Hoan (Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh) cho biết, hiện Sở Xây dựng đã cấp phép 91 vị trí tủ đổi pin trên vỉa hè ở các tuyến đường như Hai Bà Trưng, Huyền Trân Công Chúa, Lê Lai, Lê Thánh Tôn, Lý Tự Trọng, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thái Học, Lê Quý Đôn... Sở cũng đang công bố trên website 101 vị trí đủ điều kiện để thực hiện lắp đặt tủ đổi pin trên vỉa hè và tiếp tục rà soát các vị trí đủ điều kiện để công bố thời gian sắp tới.

Theo ông Hoan, tủ đổi pin lắp đặt trên vỉa hè được Sở Xây dựng cấp phép sử dụng tạm thời hè phố theo quy định. Các tủ không thực hiện lắp đặt tại khu vực giao lộ, lối ra vào, vạch đi bộ, lối đi người khuyết tật, tại khu vực có nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật hiện hữu hoặc không đảm bảo phần vỉa hè còn lại tối thiểu 1,5m dành cho lưu thông bộ hành. Ngoài ra, các tủ lắp đặt phải có tính di động cao.

"Sở Xây dựng đã giao cho các đơn vị trực thuộc tăng cường kiểm tra tình hình thực hiện của doanh nghiệp, triệu tập các doanh nghiệp lắp đặt không đúng theo yêu cầu, gây cản trở giao thông, bắt buộc phải tháo gỡ và thu hồi ngay", ông Nguyễn Văn Hoan chia sẻ.

Cuối năm 2025, Công ty Great Wealth và Công ty V-Green đã đề xuất xã hội hóa việc lắp đặt trạm sạc, tủ đổi pin xe điện tại các depot, các bến bãi và điểm, trạm dừng nhà chờ xe buýt, trên vỉa hè, trụ chiếu sáng cho phương tiện giao thông sử dụng điện, năng lượng xanh. Hai doanh nghiệp đề xuất lắp đặt tổng cộng 20.000 tủ đổi pin ngay trong Quý I/2026.

Đề xuất của Great Wealth hướng đến tạo điều kiện "Chuyển đổi xanh" cho tất cả xe máy điện của các nhà sản xuất xe máy điện như Honda, Yadea, Yamaha, Vinfast… Trong khi đó, V-Green cam kết triển khai 10.000 tủ đổi pin tại các tuyến đường có vỉa hè phù hợp, tạo điều kiện "Chuyển đổi xanh" cho hơn 400.000 tài xế công nghệ và giao hàng trên địa bàn.

Cả hai doanh nghiệp đều có các giải pháp kỹ thuật giống nhau, thiết bị tuân thủ tiêu chuẩn TCVN/IEC về an toàn và chống rò điện, có bảo vệ quá tải, ngắt mạch khẩn cấp, chống bụi – nước (IP55). Cáp điện đi ngầm dọc vỉa hè, đấu nối gọn gàng, không ảnh hưởng kết cấu đô thị và chức năng chiếu sáng hiện hữu. Nguồn điện sẽ được kéo từ vị trí đặt điện kế tuân thủ theo hướng dẫn của Công ty Điện Lực.

Theo Sở Xây dựng, thành phố hiện đang có khoảng 100.000 xe máy điện, 300 trụ sạc nhanh xe máy điện và khoảng 50 điểm đổi pin xe máy điện. Hạ tầng phục vụ cho xe máy điện còn thiếu, vẫn chưa đáp ứng nhu cầu hiện nay. Đa số người dân đang sạc điện cho xe máy tại nhà, tại các tòa chung cư, điều này không đảm bảo các điều kiện về an toàn điện và phòng cháy chữa cháy.

Dự báo đến năm 2030, trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh có 1,2 triệu xe máy điện và cần phát triển trên 25.000 trụ sạc và tủ đổi pin công cộng cho xe máy điện. Nhu cầu sử dụng phương tiện giao thông điện, đặc biệt là xe máy điện đang tăng nhanh. Việc xây dựng, phát triển hệ thống hạ tầng sạc điện công cộng là yêu cầu cấp bách. Hiện nhiều nơi trên thế giới cũng đã triển khai thành công mô hình tích hợp các trạm sạc điện, tủ đổi pin cho xe điện tại cột đèn đường, trên vỉa hè, các công trình công cộng.

"Việc triển khai lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè là cần thiết và phù hợp với thực tiễn, dễ triển khai để đẩy nhanh hệ thống hạ tầng phục vụ chuyển đổi phương tiện xe máy sang sử dụng điện, đảm bảo thực hiện lộ trình chuyển đổi xanh trong giao thông vận tải của thành phố", Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh nêu rõ.