Đề xuất cơ chế hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Phát biểu khai mạc hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực đến hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhận định, doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mọi chính sách cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng cơ chế và hạ tầng dùng chung nhằm giảm chi phí đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. 

Điểm cốt lõi của chương trình hỗ trợ lãi suất vay thông qua NATIF là khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất lao động, kể cả với những doanh nghiệp chưa phải doanh nghiệp khoa học công nghệ nhưng có nhu cầu đầu tư công nghệ mới. Nhà nước sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua cơ chế hỗ trợ một phần lãi suất vay khi doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng để đầu tư ứng dụng, chuyển giao hoặc đổi mới công nghệ.

Chính sách này không chỉ giảm gánh nặng chi phí vốn mà còn tạo niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào đổi mới sáng tạo.

"Chương trình hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng thông qua cơ chế hỗ trợ lãi suất vay. Đây cũng là minh chứng cho sự đồng hành, kiến tạo của Nhà nước, góp phần củng cố niềm tin và tạo động lực để doanh nghiệp phát triển", Bộ trưởng cho biết.

Chia sẻ tại sự kiện, Giám đốc Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia Bùi Quang Minh cho biết, chính sách hỗ trợ lãi suất vay được xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Ngân hàng vẫn thực hiện đầy đủ việc thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro; Nhà nước không cấp phát vốn trực tiếp mà hỗ trợ một phần chi phí lãi vay để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ. Cơ chế này được kỳ vọng tạo hiệu ứng "đòn bẩy", huy động nguồn vốn tín dụng xã hội và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo phương án đề xuất, doanh nghiệp thực hiện các dự án ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo sẽ được xem xét hỗ trợ nếu đáp ứng các tiêu chí về tính khả thi, hồ sơ pháp lý, hiệu quả kinh tế và năng lực công nghệ.

Đặc biệt, chính sách ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ thuộc Danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và công nghệ chiến lược; đồng thời hướng tới các dự án có giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa đối với nền kinh tế. Mức hỗ trợ được đề xuất bằng 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng, nhưng không vượt quá 6%/năm, với thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.

Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất triển khai thí điểm chính sách đối với 20 doanh nghiệp nhằm kiểm chứng tính khả thi của quy trình, cơ chế phối hợp giữa Quỹ, ngân hàng và doanh nghiệp. Giai đoạn thí điểm dự kiến thực hiện đến hết tháng 9/2026, sau đó chuyển sang tổng kết, đánh giá để nhân rộng.

Tại hội thảo, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tập trung lấy ý kiến về sự cần thiết và tác động của chính sách; tiêu chí, điều kiện thụ hưởng; các rủi ro có thể phát sinh cùng biện pháp kiểm soát; và phương án triển khai thí điểm. Các ý kiến đóng góp sẽ được tổng hợp, tiếp thu để hoàn thiện cơ chế, bảo đảm chính sách hỗ trợ lãi suất vay được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng, qua đó khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.