Dệt may đơn hàng ổn định, áp lực cạnh tranh gia tăng

Trong chặng nước rút cuối năm, ngành dệt may Việt Nam đứng trước yêu cầu vừa giữ đơn hàng, vừa nâng hiệu quả xuất khẩu trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết, trong bối cảnh nhu cầu thế giới phục hồi chưa đồng đều, chi phí đầu vào và logistics còn cao, trong khi cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt, doanh nghiệp rất cần một môi trường chính sách có tính dự báo cao, ổn định và thuận lợi hơn cho hoạt động xuất khẩu.

"Theo tôi, trước hết, tư duy quản lý cần chuyển mạnh từ từng doanh nghiệp, từng giao dịch sang quản lý theo chuỗi cung ứng. Một đơn hàng xuất khẩu có thể liên quan đồng thời đến doanh nghiệp sợi, dệt, nhuộm, phụ liệu, may và logistics. Nếu chỉ nhìn từng khâu riêng lẻ, chính sách có thể chưa phản ánh đầy đủ sự liên kết của cả chuỗi", ông Trương Văn Cẩm nhấn mạnh.

Theo số liệu thống kê, 9 tháng năm 2026, dệt may vẫn tiếp tục trên đà tăng trưởng. Cụ thể, toàn ngành đạt kim ngạch xuất khẩu ước đạt 35,721 tỷ USD, tăng 3,3% so với cùng kỳ; trong đó, hàng may mặc đóng góp lớn nhất ước đạt 28,237 tỷ USD, tăng 2,2% so với cùng kỳ, xơ sợi ước đạt 3,605 tỷ USD, tăng 13,08%,  vải không dệt ước đạt 610 triệu USD, tăng 7,77%. Để đạt con số tăng trưởng này là sự nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động.

Các chuyên gia trong ngành cho rằng, dù ghi nhận kết quả xuất khẩu khả quan trong 9 tháng năm 2026, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều biến số khó lường từ thị trường. Cụ thể, chịu tác động rất lớn từ những điều chỉnh trong chính sách thương mại và rào cản thuế quan từ các thị trường tiêu thụ chính.

Đối với Mỹ - thị trường xuất khẩu lớn nhất của dệt may Việt Nam, các sản phẩm hàng dệt may trong nước hiện đang chịu mức thuế 12,5% mức thuế này tạo ra bất lợi không nhỏ khi so sánh với một số quốc gia xuất khẩu dệt may đối thủ khác vốn chỉ phải chịu mức thuế suất 10%.

Thậm chí, một số nước còn có khả năng được hưởng cơ chế hạn ngạch thuế quan với mức thuế có thể giảm về 0% đối với những sản phẩm sử dụng nguyên phụ liệu đầu vào có nguồn gốc từ Mỹ.

Bước vào những tháng cuối năm 2026, tin tích cực với ngành dệt may là đơn hàng tại hầu hết các doanh nghiệp lớn đã cơ bản được bảo đảm. Tuy nhiên, "bảo đảm" không có nghĩa là "yên tâm".  Ông Cao Hữu Hiếu Tập Tổng Giám đốc đoàn Dệt May Việt Nam Vinatex cho biết, tín hiệu tích cực là thị trường xuất khẩu của Vinatex vẫn duy trì ổn định. Ngành may cơ bản đã bảo đảm đơn hàng đến hết quý IV/2026, một số đơn vị thành viên đã có đơn hàng cho đầu năm 2027.

Tại May 10 ghi nhận một số đề nghị tăng sản lượng từ khách hàng EU và một số khách hàng truyền thống đã đề xuất tăng đơn hàng cho năm 2027. Dù vậy, theo ông Bạch Thăng Long Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty May 10 thận trọng đánh giá đây mới chỉ là tín hiệu cục bộ, chưa phản ánh xu hướng chung của thị trường. May 10 bảo đảm việc làm đến hết tháng 11/2026 và dự kiến đủ đơn hàng chủ lực đến hết năm.

Tương tự, Công ty TNHH Tổng Công ty Dệt May miền Nam (VSC) đã đủ đơn hàng đến hết quý IV/2026. Tổng Công ty May Nhà Bè và Công ty Cổ phần Dệt May Huế cũng đã bảo đảm kế hoạch sản xuất đến hết năm 2026.

Ông Cao Hữu Hiếu cho biết thêm, dù kết quả sản xuất kinh doanh của Tập đoàn khả quan, nhưng từ nay đến cuối năm thị trường còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Giá bông và xơ biến động mạnh; tỷ giá VND/USD có xu hướng tăng; nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn như Mỹ và EU thu hẹp; chi phí logistics cùng nguyên phụ liệu gia tăng làm thu hẹp biên lợi nhuận. Bên cạnh đó là các yêu cầu khắt khe về xuất xứ, quy định phòng vệ thương mại, cùng sức ép cạnh tranh gia tăng từ Bangladesh, Trung Quốc và các quốc gia sản xuất khác.

Trong chặng cuối năm, doanh nghiệp dệt may Việt Nam không chỉ cần thêm đơn hàng mà phải nâng cao hiệu quả của từng đơn hàng. Với mục tiêu kim ngạch xuất khẩu cả năm phấn đấu đạt 48 tỷ USD, và xa hơn là đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, ngành dệt may cần tiếp tục giảm chi phí, nâng giá trị gia tăng, đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa và phát triển chuỗi cung ứng xanh.