Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 5/3/2026

1. Quỹ Tiền tệ Quốc tế cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt cú sốc mới từ xung đột Trung Đông: Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva ngày 5/3 đã cảnh báo rằng khả năng phục hồi của nền kinh tế toàn cầu một lần nữa đối mặt với thử thách khi cuộc chiến mới bùng nổ tại Trung Đông. Phát biểu tại hội nghị "Châu Á năm 2050" diễn ra ở Bangkok (Thái Lan), bà Georgieva nhấn mạnh rằng cuộc xung đột kéo dài sẽ gây ra những tác động tiêu cực rõ rệt lên giá năng lượng, tâm lý thị trường, tăng trưởng kinh tế và lạm phát, đồng thời đặt ra những áp lực mới đối với các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới.

2. Dự luật tiền điện tử tại Mỹ đối mặt nguy cơ đổ vỡ: Các cuộc đàm phán về Clarity Act - dự luật tiền điện tử mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã rơi vào bế tắc mới, sau khi giới ngân hàng tuyên bố không ủng hộ phương án thỏa hiệp do Nhà Trắng đề xuất. Diễn biến này làm dấy lên những nghi ngờ về khả năng dự luật được thông qua trong năm nay, đồng thời vấp phải sự chỉ trích từ Tổng thống Donald Trump.

3. Trung Quốc phát hành 300 tỷ NDT trái phiếu đặc biệt để củng cố hệ thống ngân hàng: Chính phủ Trung Quốc dự kiến phát hành 300 tỷ NDT (tương đương 44 tỷ USD) trái phiếu chính phủ đặc biệt trong năm nay nhằm bổ sung vốn cấp 1 cốt lõi cho các ngân hàng thương mại lớn. Đây là động thái mới nhất của Trung Quốc nhằm gia cố hệ thống tài chính trị giá 69.000 tỷ USD, trước bối cảnh nền kinh tế đang hạ nhiệt và thị trường nhiều biến động.

4. Pháp phát triển các doanh nghiệp thiết kế chip “không nhà máy”: Pháp đang triển khai một chương trình mới nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp thiết kế chip “không nhà máy” (fabless). Chương trình mang tên Asteerics, được khởi động từ tháng 7/2025 và chính thức ra mắt tại Paris vào cuối tháng 1/2026, là một sáng kiến gắn với Đạo luật Chip của Liên minh châu Âu (EU). Mục tiêu của dự án là xây dựng một trung tâm năng lực quốc gia để hỗ trợ các công ty thiết kế vi mạch có khả năng vươn lên tầm quốc tế, tương tự các tập đoàn như Nvidia hay Qualcomm.

5. Căng thẳng Trung Đông buộc thị trường đánh giá lại lộ trình lãi suất của Fed: Khi xung đột tại Iran tiếp diễn và lan rộng ra nhiều khu vực ở Trung Đông buộc giới đầu tư phải xem xét lại các dự báo trước đây về lạm phát tại Mỹ cũng như lộ trình lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Chuyên gia Torsten Sløk của Apollo Global Management ước tính nếu giá dầu tăng thêm 50 USD/thùng, lạm phát của Mỹ trong quý II/2026 có thể cao hơn khoảng 1 điểm phần trăm so với mức dự báo cơ bản.

6. Lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz giảm 90%: Công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Kpler ngày 4/3 cho biết, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm 90% kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi cuối tuần trước. Các quan chức quân sự Iran tuyên bố họ đã hoàn toàn phong tỏa hoạt động giao thông qua tuyến đường thủy vốn là nơi trung chuyển của 20% lượng dầu thô của thế giới. Tuy nhiên, Kpler cho biết một số tàu vẫn đang mạo hiểm thực hiện hành trình.

7. Cước vận chuyển dầu từ Mỹ sang châu Á lên cao kỷ lục: Chi phí vận chuyển dầu thô từ Mỹ sang châu Á vừa lập kỷ lục mới, trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông làm gián đoạn tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Mức phí vận chuyển cao này đang khiến nhiều giao dịch thương mại đứng trước nguy cơ đình trệ. Theo dữ liệu từ Sàn giao dịch Baltic (London), tính đến ngày 4/3, chi phí thuê một siêu tàu chở dầu dung tích 2 triệu thùng từ bờ vịnh Mexico của Mỹ đi Trung Quốc đã vượt mốc 29 triệu USD, mức cao nhất từng được ghi nhận. Con số này cao gấp hai lần so với thời điểm cách đây hai tuần.

8. Nvidia dừng sản xuất chip AI H200 cho thị trường Trung Quốc: Tập đoàn công nghệ Nvidia vừa quyết định dừng dây chuyền sản xuất dòng chip trí tuệ nhân tạo (AI) H200 vốn được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc. Động thái này diễn ra bất chấp việc chính quyền Mỹ gần đây đã có những nới lỏng nhất định về quy định xuất khẩu. Quyết định điều chỉnh này cho thấy Nvidia không còn kỳ vọng đạt doanh số lớn từ dòng H200 tại Trung Quốc trong tương lai gần.

9. Làn sóng hủy chuyến bay tiếp tục kéo dài: Theo báo cáo do hãng phân tích dữ liệu thị trường Cirium Ltd. công bố hôm 4/3, số lượng chuyến bay đến các trạm trung chuyển ở Trung Đông bị hủy đã vượt mốc 23.000 chuyến kể từ khi giao tranh bùng phát. Số chuyến bay bị hủy đó chiếm hơn một nửa trong tổng số 36.000 chuyến bay theo lịch trình đến và đi từ khu vực này, làm ảnh hưởng đến khoảng 4,4 triệu chỗ ngồi.

10. Các "ông lớn" năng lượng phương Tây hưởng lợi khi nguồn cung LNG của Qatar bị gián đoạn: Việc Qatar tạm dừng xuất khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) trong tuần này đã khiến giá nhiên liệu tại châu Âu và châu Á tăng vọt. Giới phân tích nhận định, bên hưởng lợi lớn nhất từ đợt tăng giá hiện nay chính là các tập đoàn năng lượng hàng đầu phương Tây. Các tập đoàn lớn của châu Âu như Shell và TotalEnergies, cùng các doanh nghiệp Mỹ như ExxonMobil và Cheniere, đang đứng trước cơ hội thu lợi nhuận khổng lồ, ngay cả trong trường hợp Qatar sẽ sớm nối lại các chuyến hàng bị gián đoạn.