Diễn biến tại đảo Kharg (Iran) khiến đồng USD có tuần tăng giá thứ hai liên tiếp

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/3 thông báo quân đội Mỹ đã tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào các mục tiêu tại đảo Kharg - nơi xử lý tới 85-90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Dù phía Mỹ chưa nhắm vào hạ tầng dầu mỏ, ông Trump cảnh báo sẽ lập tức xem xét lại nếu Iran tiếp tục cản trở lưu thông qua eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh đó, kết thúc phiên giao dịch cuối tuần vào ngày 13/3, chỉ số đồng USD – thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ sáu đồng tiền chủ chốt – đã tăng 0,7% lên mức 100,36. Tính chung cả tuần, chỉ số này ghi nhận mức tăng ấn tượng 1,4%, đánh dấu tuần tăng giá thứ hai liên tiếp.

Sức mạnh áp đảo của đồng USD đã đẩy hàng loạt đồng tiền lớn khác vào thế phòng ngự. Cụ thể, đồng euro giảm 0,8% xuống mức thấp nhất kể từ tháng 8/2025 và giao dịch ở mức 1,1423 USD đổi 1 euro. Đồng bảng Anh trượt dốc 0,9% xuống 1,3228 USD đổi 1 bảng Anh. Trong khi đó, đồng yen Nhật Bản - vốn đã lao dốc xuống mức yếu nhất kể từ năm 2024 vào đầu phiên do Nhật Bản phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu - chỉ kịp phục hồi nhẹ lên mức 159,65 yen đổi 1 USD.

Động lực lớn nhất phía sau sự hoảng loạn của thị trường chính là hoạt động quân sự của Mỹ - Israel nhằm vào Iran, nay đã bước sang tuần thứ hai mà không có dấu hiệu suy giảm. Bất chấp những tuyên bố cứng rắn từ Tổng thống Trump, giới chức Iran vẫn thể hiện lập trường quyết liệt. Tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra lời đe dọa sẽ đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến đường thủy huyết mạch vận chuyển tới 1/5 lượng dầu mỏ của toàn thế giới.

Viễn cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài đã tạo ra một cơn chấn động trên thị trường năng lượng. Do dầu và khí đốt đi qua eo biển này là nguồn nguyên liệu thiết yếu cho hàng loạt ngành công nghiệp từ nhựa đến phân bón, một cú sốc giá năng lượng có thể tạo ra “hiệu ứng domino”, thổi bùng áp lực lạm phát trên quy mô toàn cầu. Những lo ngại này có thể khiến các ngân hàng trung ương xem xét lại khả năng cắt giảm lãi suất trong thời gian ngắn sắp tới.

Không chỉ hưởng lợi từ rủi ro địa chính trị, đồng USD còn nhận được lực đẩy từ các dữ liệu kinh tế vĩ mô của Mỹ. Báo cáo được Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm 13/3 cho thấy chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) lõi – thước đo lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) – trong tháng 1/2026 đã tăng 0,4%  so với tháng trước đó. Tính trên cơ sở thường niên, PCE lõi đạt 3,1%, tăng nhẹ so với mức 3,0% của tháng 12/2025 và đang có xu hướng đi xa khỏi mục tiêu 2% mà Fed đề ra.

Một điểm đáng chú ý là sự phân kỳ giữa chỉ số PCE và Chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Mặc dù CPI tháng 2/2026 vừa được công bố ở mức khá ôn hòa là 2,4%, chỉ số PCE lại nóng hơn đáng kể. Tuy nhiên, cả hai bộ dữ liệu này đều chưa phản ánh trọn vẹn tác động của cuộc xung đột tại Iran bùng phát vào cuối tháng 2/2026. Triển vọng lạm phát chắc chắn sẽ còn u ám hơn nữa trong các tháng tiếp theo.

Theo ngân hàng Wells Fargo, dữ liệu PCE chỉ ra lạm phát cốt lõi của nền kinh tế Mỹ vẫn rất cao. Điều này củng cố khả năng Fed sẽ tiếp tục "án binh bất động" trong các cuộc họp sắp tới và đẩy lùi thời điểm cắt giảm lãi suất sang giai đoạn rất muộn của năm nay. Trên thực tế, thị trường hiện không còn đặt cược vào một đợt cắt giảm lãi suất hoàn chỉnh nào trong năm 2026, một sự đảo chiều với kỳ vọng hai đợt cắt giảm trước khi chiến sự nổ ra. Môi trường lãi suất cao hơn, được duy trì lâu hơn đương nhiên sẽ tiếp tục củng cố vị thế của đồng USD.

Tuần tới sẽ là một tuần lễ quan trọng đối với thị trường tài chính khi hàng loạt ngân hàng trung ương lớn, bao gồm Fed, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng trung ương Anh (BoE), đồng loạt nhóm họp. Các nhà đầu tư sẽ theo dõi từng diễn biến để đánh giá cách các nhà hoạch định chính sách phản ứng trước cú sốc Trung Đông./.