Điều chỉnh quy hoạch để Đồng Nai tái định vị và kiến tạo tương lai

Tại hội thảo, nhiều ý kiến khẳng định, việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đồng Nai không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là nhu cầu tất yếu để Đồng Nai tái định vị và kiến tạo tương lai. Đồng Nai là tỉnh ở trung tâm vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với diện tích, quy mô kinh tế lớn, dân số đông, tài nguyên thiên nhiên phong phú.

Tỉnh có hệ thống hạ tầng giao thông đang được đầu tư đồng bộ (10 tuyến cao tốc đã và đang được xây dựng); trong đó, sân bay Long Thành là sân bay lớn nhất Việt Nam, sánh ngang với các sân bay tầm cỡ trên thế giới.

Đây là những điều kiện tạo lập cho tỉnh lợi thế cạnh tranh nổi trội về logistics, công nghiệp và dịch vụ vận tải, phát triển kinh tế xanh. Hạn chế của Đồng Nai là chênh lệch phát triển kinh tế – xã hội rõ nét giữa các vùng; kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, mất cân đối; chất lượng nguồn nhân lực thấp (tỉnh Đồng Nai cũ và Bình Phước cũ).

Theo PGS. TS Bùi Thị Mai Hoài, Viện Trưởng Viện Tài chính bền vững, quá trình điều chỉnh quy hoạch, Đồng Nai cần làm rõ mối liên kết giữa các động lực tăng trưởng thông qua chuỗi giá trị tích hợp; trong đó, cần xác định rõ công nghệ cao phải đóng vai trò như một trục tổ chức lại chuỗi giá trị xuyên ngành, xuyên không gian; phát triển cụm công nghiệp sinh thái cần được gắn chặt với tổ chức lại chuỗi giá trị nông – công nghiệp – du lịch và bảo tồn môi trường; cộng sinh công nghiệp trở thành cấu trúc vận hành cốt lõi, không chỉ dừng lại ở tiêu chuẩn hạ tầng xanh.

Tiến sỹ, kiến trúc sư Nguyễn Quốc Vinh, Trường đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, quy hoạch tỉnh Đồng Nai cần có cấu trúc không gian thích ứng với biến đổi khí hậu. Tới đây, Đồng Nai sẽ là đầu mối giao thông quan trọng của cả nước; hội tụ các đô thị văn minh, hiện đại. Quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa nhanh khiến Đồng Nai đối diện nhiều thách thức, chịu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu; trong đó mưa trái mùa, dông lốc, xâm nhập mặn gây thiệt hại cây trồng, ảnh hướng đến sinh kế nông nghiệp, an ninh lương thực. Mực nước hồ Trị An xuống thấp ảnh hưởng đến an ninh năng lượng và nước sinh hoạt, sạt lở bờ sông Đồng Nai do triều cường gây hư hại hạ tầng.

Để thích ứng với biến đổi khí hậu, trong quy hoạch Đồng Nai nên xác lập lõi thủy văn và hạ lưu nhạy cảm là vùng hạn chế phát triển bắt buộc; bảo vệ hành lang sông, vùng trũng, không gian nước; kiểm soát chặt đô thị loại III trong vùng đệm sinh thái, từ đó ngăn chặn lan tỏa xây dựng, giữ vành đai xanh. Chính quyền tỉnh cần tích hợp đánh giá rủi ro biến đổi khí hậu vào mọi quyết định đầu tư; không phê duyệt dự án làm gia tăng rủi ro hệ thống tự nhiên.

Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản đạt các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng văn minh, hiện đại, tốc độ tăng trưởng cao. Đến năm 2050 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương có nền kinh tế phát triển ở trình độ cao, đóng vai trò là một trong những cực tăng trưởng chiến lược của cả nước, dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, logistics - giao thương quốc tế, đổi mới sáng tạo và phát triển đô thị hiện đại.

Để đạt mục tiêu trên Đồng Nai sẽ tăng cường phát huy các tiềm năng, lợi thế cạnh tranh, lấy sân bay Long Thành, sông Đồng Nai và các trục giao thông chiến lược, khu vực cửa khẩu, vùng rừng đặc dụng làm các cực phát triển, đóng vai trò động lực mới cho phát triển đột phá; khai thác tối đa tiềm năng liên kết vùng nội bộ và liên kết vùng Đông Nam Bộ – Tây Nguyên – Campuchia – Trung bộ.

Bên cạnh đó, mở rộng không gian phát triển, đẩy mạnh xây dựng các hành lang kinh tế, các vùng kinh tế động lực với chức năng đặc thù rõ ràng và cấu trúc không gian đô thị đa cực: công nghiệp dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái, đô thị logistics, đô thị FTZ (khu thương mại tự do), đô thị sân bay, khu đổi mới sáng tạo, khu kinh tế cửa khẩu. Cùng đó, hình thành mạng lưới logistics hiện đại, kết nối từ sân bay Long Thành đến các trung tâm công nghiệp, vùng nguyên liệu, cửa khẩu, các cảng biển; phát triển các khu logistics tổng hợp và chuyên ngành.

Ông Hồ Văn Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai khẳng định, hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến phân tích, đánh giá khách quan, đa chiều. Đồng Nai sẽ nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ những ý kiến góp ý của các tập thể, cá nhân để hoàn thiện phương án điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; đảm bảo quy hoạch tỉnh Đồng Nai đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, khả thi; phù hợp với định hướng chiến lược của Trung ương và bối cảnh phát triển của vùng Đông Nam Bộ trong thời kỳ mới./.