Điều hành chính sách tiền tệ giữa nhiều áp lực

Trước những áp lực đồng thời từ biến động chính sách tiền tệ toàn cầu, lạm phát và nhu cầu vốn trong nước, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã chủ động điều hành linh hoạt, đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ, cân bằng giữa yêu cầu ổn định lãi suất, tỷ giá, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

*Chủ động giữ nhịp lãi suất

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà đánh giá diễn biến phức tạp của thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu đã tác động lớn đến công tác điều hành chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh đó, NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn. Một trong số đó là giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp từ NHNN.

Đồng thời, NHNN chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, đồng thời tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng có thêm thông tin tham khảo khi tiếp cận vốn.

NHNN cũng tổ chức làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay. Tại các địa bàn, NHNN khu vực được yêu cầu tổ chức họp với các chi nhánh ngân hàng thương mại, kiểm tra việc thực hiện các chỉ đạo về giảm lãi suất.

Với các giải pháp này, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm/năm so với cuối năm 2025.

Diễn biến này cho thấy mặt bằng lãi suất vẫn chịu sức ép trong bối cảnh chung, song đà tăng đã có dấu hiệu chậm lại khi các biện pháp điều hành và giám sát được triển khai đồng bộ.

Cùng với ổn định mặt bằng lãi suất, NHNN tiếp tục điều hành tín dụng theo hướng tạo dư địa cho dòng vốn vào những lĩnh vực và dự án có vai trò đối với tăng trưởng. Trong đó, NHNN triển khai các giải pháp tạo điều kiện để tổ chức tín dụng cấp vốn cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất và một số lĩnh vực phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Đối với các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương, NHNN thực hiện loại trừ dư nợ cấp tín dụng phát sinh mới hàng năm và cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại cấp vốn cho doanh nghiệp triển khai, đầu tư các dự án này, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Đáng chú ý, trong tháng 8/2026, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay.

Đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.

*Kiểm soát tỷ giá, không chủ quan với lạm phát

Nếu lãi suất là một trong những yếu tố trực tiếp hỗ trợ dòng vốn cho nền kinh tế, thì tỷ giá lại là biến số có tác động đáng kể đến lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, đặt thêm bài toán cân đối cho nhà điều hành.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), cho biết chính sách tiền tệ của các ngân hàng Trung ương lớn thay đổi nhanh, trong khi diễn biến lạm phát còn nhiều yếu tố bất định, đang tạo áp lực đối với tỷ giá, lãi suất và lạm phát trên phạm vi toàn cầu.

Những yếu tố này tác động nhiều mặt tới điều hành chính sách tiền tệ của các nền kinh tế có quy mô nhỏ và độ mở lớn như Việt Nam. Trước tình hình đó, NHNN đã sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ liên quan đến tăng trưởng tín dụng, lãi suất, tỷ giá và thanh khoản hệ thống để ứng phó với những biến động từ thị trường quốc tế.

“NHNN một mặt rất thận trọng với lạm phát, không chủ quan với lạm phát nhưng mặt khác cũng tìm mọi cách để hỗ trợ trong phạm vi cho phép của chính sách tiền tệ để thúc đẩy phát triển kinh tế”, ông Phạm Chí Quang cho biết.

Theo lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ, yêu cầu đặt ra hiện nay là vừa hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, vừa kiểm soát lạm phát. Trong khi nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao, diễn biến giá cả trong nước tạo thêm áp lực đối với công tác điều hành kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ.

Đặc biệt, tỷ giá được NHNN xác định là một trong những nội dung cần theo dõi chặt chẽ. Với nền kinh tế có độ mở lớn và quy mô xuất nhập khẩu cao, biến động tỷ giá có thể tác động đáng kể đến mặt bằng giá trong nước. Nếu tỷ giá biến động mạnh, áp lực giá từ bên ngoài có thể truyền dẫn vào CPI. “Chúng tôi sẽ kiểm soát chặt chẽ biến động tỷ giá”, ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh.

Theo ông, hiện đồng Việt Nam tăng khoảng 1,12% so với USD, trong khi chỉ số DXY có thời điểm vượt 102 điểm và tăng hơn 4% so với đầu năm. Trong khi đó, nhiều đồng tiền trong khu vực châu Á và một số đồng tiền chủ chốt trên thế giới giảm giá so với USD, với mức giảm của nhiều đồng tiền khoảng 2-7%.

“Việc đồng Việt Nam vẫn duy trì diễn biến tương đối ổn định là kết quả của nỗ lực quản lý, điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá thời gian qua”, lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ đánh giá.

Trên thị trường ngoại tệ, NHNN cho biết tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời; tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.

Bên cạnh lãi suất và tỷ giá, thị trường vàng tiếp tục là một yếu tố được NHNN theo dõi sát trong bối cảnh giá vàng quốc tế và trong nước biến động phức tạp.

Theo NHNN, diễn biến giá vàng chịu tác động từ tình hình căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự và cạnh tranh chiến lược gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Trước những yếu tố này, NHNN tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường vàng trong nước và quốc tế, đồng thời phối hợp với các cơ quan hữu quan để tăng cường công tác quản lý và có biện pháp ổn định thị trường theo thẩm quyền.

Như vậy, trong bối cảnh áp lực từ bên ngoài gia tăng trong khi yêu cầu tăng trưởng và nhu cầu vốn trong nước ở mức cao, điều hành chính sách tiền tệ đang phải xử lý đồng thời nhiều mục tiêu. Việc tốc độ tăng lãi suất chậm lại, tỷ giá duy trì tương đối ổn định và tín dụng tiếp tục được mở rộng cho thấy NHNN đang sử dụng linh hoạt, đồng bộ các công cụ để cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng, ổn định thị trường tiền tệ và kiểm soát lạm phát.