Doanh nghiệp chủ động ứng phó trước căng thẳng thương mại leo thang

Trước biến động từ việc thay đổi chính sách của Hoa Kỳ và căng thẳng thương mại leo thang, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng: Chủ động là yếu tố tiên quyết để giúp doanh nghiệp ứng phó, vượt qua thách thức. Vì vậy, doanh nghiệp cần bám sát tình hình biến động trên thị trường, các yếu tố chính trị - xã hội tác động đến thị trường để có phản ứng phù hợp.

Hơn nữa, doanh nghiệp cần đầu tư bài bản, hướng tới mục tiêu lâu dài; trong đó, đầu tư cho con người, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, kinh doanh là yếu tố then chốt. Ngoài ra, doanh nghiệp phải nhanh chóng nắm bắt, làm chủ và ứng dụng thành công công nghệ, nhất là những thành tựu mới như trí tuệ nhân tạo vào quản lý, tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường qua đó sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh cũng như tạo sự khác biệt trên thị trường.

Dự báo về tình hình xuất khẩu của Việt Nam trong bối cảnh căng thẳng thương mại hiện nay, ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh: Với mức tăng trưởng ước tính 3% trong năm 2025 là cơ sở để xác định xuất khẩu là một động lực cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam. 

Hiện nay, dấu hiệu của xung đột thương mại đã xuất hiện với việc Hoa Kỳ áp thuế 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong bối cảnh đây là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, Trung Quốc là quốc gia xuất khẩu lớn nhất và có mức xuất siêu cao nhất vào Hoa Kỳ nên việc áp thuế này sẽ có nhiều tác động không chỉ với hai nước mà cả nhiều nền kinh tế khác.

Các mặt hàng mà Trung Quốc đang xuất khẩu sang Hoa Kỳ gồm thiết bị điện, điện tử, máy móc, đồ dùng trong nhà, ô tô cho đến hàng dệt may, da giày, nông sản... nên các chuỗi cung ứng liên quan đến những sản phẩm trên ít nhiều đều sẽ bị ảnh hưởng, thể hiện ở sự khan hiếm nguyên liệu cục bộ, giá cả có thể biến động. Mặt khác, hàng hóa Trung Quốc nếu giảm xuất khẩu sang Hoa Kỳ sẽ tạo áp lực đẩy sang thị trường khác; trong đó, có Việt Nam.

Theo ông Trần Thanh Hải, xuất khẩu là một trong 3 động lực truyền thống rất quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Do đó, muốn giữ vững thị trường xuất khẩu trước chính sách thuế của Hoa Kỳ và nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại, đồng thời đạt mục tiêu tăng ngân sách quốc nội (GDP) từ 8 - 10%, tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa phải đạt từ 12% trở lên.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này đòi hỏi quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả của tất cả các cấp, các ngành, địa phương và hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp. Đặc biệt, Bộ Công Thương sẽ tập trung thực hiện có hiệu quả các giải pháp nhằm phát huy lợi thế cạnh tranh, tận dụng cơ hội về thị trường xuất khẩu.

Cụ thể, tăng cường mở rộng thị trường xuất khẩu thông qua việc thúc đẩy và hỗ trợ doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng khai thác hiệu quả các thị trường truyền thống, còn nhiều tiềm năng. Đồng thời, chủ động nghiên cứu, tham mưu đàm phán, ký kết hợp tác với thị trường mới; chú trọng khai thác và tận dụng tối đa cơ hội từ những thị trường trọng điểm, chiến lược.

Bên cạnh đó, tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Mặt khác, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng thực hiện đầy đủ cam kết trong các FTA đã ký kết và cách thức tận dụng ưu đãi thuế quan, đáp ứng quy định về xuất xứ hàng hóa.

Chủ động nắm bắt tình hình, tham mưu phản ứng chính sách kịp thời thông qua việc tiếp tục phát huy, nâng cao vai trò của cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong việc nắm bắt thông tin, phản ánh kịp thời những biến động của kinh tế thế giới và các chủ trương, chính sách mới của các nước sở tại, giúp cơ quan Nhà nước có những phản ứng chính sách kịp thời, hiệu quả. Đặc biệt, đẩy mạnh xúc tiến thương mại có trọng tâm, trọng điểm. Đa dạng hình thức xúc tiến thương mại, gắn hoạt động xúc tiến thương mại với phát triển sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước và với phát triển thương mại điện tử, chuyển đổi số.

Bộ Công Thương cũng sẽ tích cực hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thương mại quốc tế; tăng cường cảnh báo sớm rủi ro và đồng hành với doanh nghiệp khi phát sinh các vụ kiện phòng vệ thương mại. Hơn nữa, chú trọng việc hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại mới tại các thị trường nhập khẩu cũng như nâng cao năng lực của doanh nghiệp vừa và nhỏ về xây dựng thương hiệu, marketing, kỹ năng xúc tiến thương mại quốc tế.