Doanh nghiệp tìm cách thích ứng chuẩn ESG

Chiều 22/5, tại hội thảo "Xu hướng tiêu dùng 2026 và ESG: Doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?" do Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức.

Đại diện một số công ty nghiên cứu khảo sát thị trường cho rằng, đây là thời điểm để đơn vị sản xuất Việt chủ động thích ứng và biến yêu cầu phát triển bền vững thành động lực đổi mới trong nâng cao giá trị thương hiệu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với bối cảnh phát triển bền vững đang trở thành tiêu chuẩn mới của thương mại toàn cầu, đặt doanh nghiệp trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh hơn, minh bạch hơn và bền vững hơn.

Điển hình, các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản liên tục nâng cao yêu cầu về ESG (môi trường - xã hội - quản trị doanh nghiệp) thông qua những quy định của Chỉ thị về Báo cáo Bền vững của doanh nghiệp (CSRD); Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM); cùng các tiêu chuẩn minh bạch chuỗi cung ứng và trách nhiệm xã hội.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao Vũ Kim Hạnh chia sẻ, xu hướng tiêu dùng năm 2026 cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và xã hội. Vì thế, ESG không còn chỉ là "tiêu chuẩn để xuất khẩu", mà đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh, khả năng tiếp cận thị trường và mức độ gắn kết với người tiêu dùng trong dài hạn.

Dẫn chứng ở ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), bà Nguyễn Cao Ngọc Dung, Phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines tại Công ty NielsenIQ cũng cho biết, chi phí nhiên liệu đã trở thành mối quan ngại hàng đầu, vượt qua các áp lực chi phí khác vốn vẫn hiện diện trong đời sống hàng ngày và dẫn đến tâm lý người tiêu dùng thận trọng hơn. Ngày càng có nhiều người tiêu dùng giữ nguyên mức chi tiêu cho thực phẩm và hàng tạp hóa; đồng thời chủ động quản lý giỏ hàng và ngân sách để thích ứng với áp lực của việc giá nhiên liệu tăng.

Người tiêu dùng còn có xu hướng ưu tiên lựa chọn thay đổi thực tế bằng tiêu dùng tại nhà nhiều hơn, giảm khoản chi hưởng thụ, hạn chế lãng phí, nhất là tiết giảm liên quan đến nhiên liệu và chi phí di chuyển. Điển hình, người tiêu dùng TP. Hồ Chí Minh thắt chặt chi tiêu nhiều hơn ở các khoản: quần áo, chăm sóc cá nhân, ăn uống bên ngoài,...

Nổi bật trong kết quản khảo sát xu hướng tiêu dùng mới nhất của NielsenIQ là lựa chọn sản phẩm có giá thấp nhất, cân nhắc kỹ lưỡng trong lựa chọn sản phẩm và ít bị thúc đẩy bởi khuyến mãi hơn. Kết quả khảo sát của NielsenIQ cũng cho thấy, triển vọng 6 tháng tới: ổn định tài chính và chi tiêu hàng tạp hóa suy yếu, ngân sách người tiêu dùng sẽ tiếp tục eo hẹp và đòi hỏi duy trì quản lý chi tiêu.

Góc nhìn từ phản ứng của người tiêu dùng trước bối cảnh hiện tại đòi hỏi nỗ lực của nhà sản xuất trong chinh phục khách hàng xanh hóa sản phẩm thông quan ESG. Cùng với đó, nhà sản xuất có thể kể đa dạng giải pháp khai thác lý do người tiêu dùng mua hàng như sự năng động đổi mới, số hóa bằng ứng dụng công nghệ. Đồng thời, đáp ứng làn song AI đang trở thành đối tác mua sắm mới cho người tiêu dùng và thay đổi hành trình mua hàng.

Bà Nguyễn Cẩm Chi, Giám đốc Khối tư vấn phát triển bền vững, Công ty Tư vấn và quản lý MCG chỉ ra rằng, bốn rào cảnh của doanh nghiệp nhỏ trên quá trình thực hiện ESG là chưa đủ kinh phí, không biết bắt đầu từ, thiếu nhân sự phụ trách và làm xong rồi cũng để đó. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ có hai lợi thế mà tập đoàn lớn khó có như có thể ra quyết định nhanh và kết quả đi thẳng vào hoạt động kinh doanh.

Bà Chi phân tích thêm, doanh nghiệp nhỏ có thể tư duy ba bước khi bắt tay thực hiện ESG là rà soát những gì doanh nghiệp đang lãng phí hoặc bỏ đi; lập phương án, đo lường gắn với chi phí và lợi ích; nhận diện rủi ro đi cùng cơ hội. Phát triển bền vững với doanh nghiệp nhỏ là một quyết định, không phải bài toán nguồn lực.

Trên thực tế những doanh nghiệp nhỏ đã chuyển đổi xanh và chinh phục người tiêu dùng cho thấy, họ bắt đầu nhỏ, gắn với hiệu quả kinh doanh, mở rộng và duy trì. Hay có thể hiểu, doanh nghiệp thực hiện ESG cần nhận thức và thí điểm nhỏ, đánh giá hiện trạng, gắn chi phí và thị trường, cộng sinh công nghiệp, vượt tâm lý do dự, dùng chính sách làm xúc tác và triển khai theo từng phần.