Độc đáo Hội đua bò Bảy Núi

Ngày 20/9, tại sân đua bò xã Tri Tôn (Khu Liên hợp Thể thao - Du lịch Tà Pạ - Soài Chek), Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh An Giang phối hợp với Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang, UBND xã Tri Tôn tổ chức Hội đua bò Bảy Núi tranh cúp Truyền hình An Giang lần thứ 30, năm 2025. Đây là sự kiện văn hóa – thể thao đặc sắc, gắn liền với đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Khmer vùng Bảy Núi tỉnh An Giang vào dịp lễ Sen Đôn Ta (lễ cúng ông bà) của đồng bào dân tộc Khmer Nam Bộ.

Tham gia Hội đua bò Bảy Núi năm nay có 64 đôi bò đến từ 10 phường, xã trong tỉnh An Giang, gồm các xã: Tri Tôn, Ba Chúc, Ô Lâm, Cô Tô, Vĩnh Gia, An Cư, Núi Cấm, Giang Thành và 2 phường Chi Lăng, Tịnh Biên tranh tài. 

Đặc biệt, năm nay là lần đầu tiên, Hội đua bò Bảy Núi An Giang được tổ chức sau khi tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang (cũ) hợp nhất thành tỉnh An Giang mới. Qua đó, góp phần khẳng định tính nhất quán, sự đoàn kết của cộng đồng các dân tộc trong tỉnh An Giang; đồng thời, giới thiệu, quảng bá tiềm năng, thế mạnh du lịch của tỉnh An Giang đến đông đảo người dân, du khách trong và ngoài nước.

Năm nay, dù thời tiết nắng gắt, nhưng Hội đua bò Bảy Núi An Giang vẫn thu hút hàng chục ngàn lượt du khách trong và ngoài nước đội nắng đến xem và cổ vũ cho các đôi bò thi đấu, qua đó, khẳng định sự hấp dẫn, độc đáo của lễ hội truyền thống riêng có ở vùng Bảy Núi An Giang.

Ông Lê Trung Hồ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, Trưởng Ban tổ chức cho biết, Hội đua bò Bảy Núi An Giang là một lễ hội độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer vùng Bảy Núi An Giang và Đồng bằng sông Cửu Long. Vốn bắt nguồn từ phong tục truyền thống của đồng bào Khmer, Hội Đua bò Bảy Núi An Giang được tổ chức tại các chùa trong dịp lễ Sen Đôn Ta (lễ cúng ông bà - một trong 3 lễ lớn của đồng bào Khmer Nam Bộ) như một hoạt động vui chơi, gắn kết cộng đồng. Đó cũng là cách thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, cầu mong mùa màng bội thu.

Ban đầu, chỉ là những hoạt động thi đua nhau cày ruộng. Dần dần, sư sãi các chùa Khmer tổ chức cho các đôi bò chạy đua với nhau trên nền đất ruộng quanh chùa, phần thưởng cho đôi bò thắng cuộc là chiếc lục lạc danh giá. Trải qua năm tháng, từ một trò chơi dân gian mang tính cộng đồng, Hội Đua bò dần được tổ chức rộng rãi hơn, quy củ hơn. Đến nay, Hội Đua bò Bảy Núi đã trở thành một sự kiện thể thao - văn hóa độc đáo, quy mô cấp tỉnh, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2016.

Tham gia Hội đua bò Bảy Núi tỉnh An Giang, các đôi bò thi đấu theo thể thức đấu loại trực tiếp một lần thua theo mã số bốc thăm. Để giành được thành tích cao nhất, các “nài bò” (người điều khiển bò) đã phải tập luyện từ nhiều tháng nay. Trước cuộc đua, các chủ bò bốc thăm chọn đôi bò đi trước, đi sau. Bước vào tranh tài, hai đôi bò sẽ thi đấu theo thể thức một vòng hô và một vòng thả; đôi bò giành chiến thắng sẽ tiếp tục đi vào vòng trong.

Vòng hô là vòng để cho các đôi bò làm quen với sân đua để lấy trớn, thể hiện sự khéo léo của người điều khiển bò; vòng thả - thể hiện sự khéo léo, dũng mãnh của người điều khiển bò, sau khi có hiệu lệnh của trọng tài, người điều khiển bò dùng cây xà-lul (một khúc gỗ tròn vừa tay độ 3cm, đầu có tra cây đinh nhọn kích vào mông bò), để đôi bò vận hết sức lực băng về đích, từ đó chọn đôi bò thắng cuộc vào vòng thi đấu tiếp theo. Đôi bò giành chức vô địch phải tham gia tất cả các vòng thi đấu và chiến thắng các đối thủ...

Kết quả chung cuộc, đôi bò số 9 của ông Chau Khon (xã Ba Chúc) đã xuất sắc giành giải Nhất; giải Nhì thuộc về đôi bò số 38 của bà Nguyễn Thị Thuý Ngọc (phường Tịnh Biên); giải Ba thuộc về đôi bò số 59 của ông Nguyễn Văn Lâm (xã Ba Chúc) và giải Tư thuộc về đôi bò số 20 của ông Nguyễn Ngọc Tiếng (phường Tịnh Biên). Ông Nguyễn Thanh Tùng (xã Tri Tôn) đoạt giải Người điều khiển bò xuất sắc nhất.

Dịp này, Ban tổ chức đã trao tặng 300 phần quà cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Tri Tôn, tỉnh An Giang.