Đồn Biên phòng Hàm Luông: Nửa thế kỷ vững lá chắn biển

Trải qua nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (15/7/1976 - 15/7/2026), Đồn Biên phòng Hàm Luông (Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long) luôn thể hiện bản lĩnh kiên cường của người lính mang quân hàm xanh bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Tổ quốc. Không chỉ là "lá chắn thép" nơi biên giới vùng biển, Đồn Biên phòng Hàm Luông còn là điểm tựa tin cậy, cùng ngư dân vươn khơi bám biển, chung sức xây dựng thế trận lòng dân và nền biên phòng toàn dân vững chắc.

"Lá chắn thép" giữ bình yên vùng biển

Sau ngày giải phóng miền Nam, bảo vệ an ninh biên giới biển trở thành nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Thực hiện chủ trương đó, ngày 15/7/1976, Đồn Biên phòng Ba Tri mang phiên hiệu 306 (nay là Đồn Biên phòng Hàm Luông) chính thức được thành lập và đóng quân tại ấp 7 (Bãi Ngao) thuộc xã Tân Thủy, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre cũ. Trải qua nhiều lần đổi phiên hiệu (từ 306 sang 806 rồi 598) và di dời vị trí đóng quân để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, đến năm 2011, đơn vị chính thức mang tên Đồn Biên phòng Hàm Luông.

Thử thách lớn nhất đối với cán bộ, chiến sĩ lúc bấy giờ là địa bàn đóng quân thuộc vùng sâu, vùng xa, điều kiện sinh hoạt vô cùng khắc nghiệt. Nguồn nước ngọt, nước sạch phục vụ sinh hoạt cuộc sống cực kỳ khan hiếm; đường sá đi lại hiểm trở, sông ngòi chằng chịt; phương tiện vận chuyển, tuần tra gần như chỉ bằng sức người. Doanh trại chưa đủ lán trại, người lính quân hàm xanh phải thực hiện phương pháp dã ngoại, sinh hoạt tạm trong nhà dân.

Trước muôn vàn gian khó, với tinh thần "không ngại khổ, vượt khó đi lên", cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã quán triệt sâu sắc phương châm "cùng ăn, cùng ở, cùng làm với nhân dân", bám sát địa bàn, vừa củng cố xây dựng lực lượng, vừa tổ chức tuần tra kiểm soát chặt chẽ các loại phương tiện thủy ra vào, ngăn chặn có hiệu quả nạn vượt biên, vượt biển trái phép.

Khu vực bãi biển và các khu vực cửa sông, tình hình an ninh trật tự, tội phạm hình sự, ma túy, buôn lậu và gian lận thương mại từng có những thời điểm diễn biến phức tạp. Trước tình hình đó, lãnh đạo đơn vị chủ động phối hợp với các lực lượng công an, quân sự địa phương tổ chức ra quân, mở nhiều đợt tấn công trấn ấp các loại tội phạm, đấu tranh phòng, chống hiệu quả với các loại tội phạm hình sự, buôn lậu, gian lận thương mại. Kết quả, Đồn Biên phòng Hàm Luông đã phối hợp tuần tra trên bộ hơn 2.250 cuộc, triệt xóa 150 tụ điểm đánh bạc; khởi tố 22 vụ, với 25 đối tượng ma túy và bắt giữ 12 đối tượng truy nã.

Trong bối cảnh hiện nay, công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được đơn vị thực hiện quyết liệt. Cán bộ, chiến sĩ đơn vị tổ chức tuyên truyền đến các chủ phương tiện, kiểm soát chặt chẽ tàu thuyền ra vào cửa sông và tham mưu xử lý 25 phương tiện vi phạm, với số tiền lên đến hơn 10 tỷ đồng. Ngoài ra, việc ngăn chặn khai thác cát trái phép đạt kết quả lớn, với 42 phương tiện bị xử lý, phạt tiền hơn 1 tỷ đồng…

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của Đồn Biên phòng Hàm Luông trong những năm gần đây là vai trò tiên phong, đi đầu trong công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành pháp luật, nhất là chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.

Ngoài tuyên truyền, Đồn Biên phòng Hàm Luông tăng cường tối đa công tác tuần tra, kiểm soát, quản lý chặt chẽ các phương tiện ra vào đánh bắt trên biển. Đơn vị thực hiện nghiêm chủ trương quản lý triệt để các tàu cá "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác), kiên quyết không cho xuất bến đối với phương tiện không đủ điều kiện an toàn hoặc không lắp thiết bị giám sát hành trình.

Ông Nguyễn Ngọc Minh, xã Tân Thủy, tỉnh Vĩnh Long chia sẻ, gia đình có truyền thống khai thác thủy sản hơn 30 năm tại địa phương. Thông qua tuyên truyền, hướng dẫn của các chiến sĩ Biên phòng, gia đình ông luôn tuân thủ các qui định khi khai thác thủy sản trên biển và an toàn lao động, khai báo khi khai thác thủy sản. Do đó, những năm qua, 4 tàu vận tải thủy sản, cùng 5 cặp tàu (ghe cào đôi) khai thác thủy sản của các thành viên trong gia đình không vi phạm pháp luật. Bản thân ông Minh luôn kêu gọi thuyền trưởng cam kết không vi phạm khi đánh bắt thủy sản, không đánh bắt sang vùng biển nước ngoài.

Sự tận tụy, sâu sát và kiên trì "mưa dầm thấm lâu" của những người lính quân hàm xanh Đồn Biên phòng Hàm Luông đã dần thay đổi nhận thức của ngư dân địa phương.

Ông Trần Văn Chận, Chủ tịch UBND xã Tân Thủy cho hay, thời gian qua, các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hàm Luông đã phối hợp tốt trong công tác tuyên truyền, vận động. Đặc biệt, từ năm 2024 đến nay, trên địa bàn xã Tân Thủy cũng như các khu vực quản lý, không có bất kỳ trường hợp người dân hay tàu thuyền nào vi phạm vùng biển nước ngoài. Đây là sự đóng góp rất lớn của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hàm Luông đối với địa phương. Nhờ đó, niềm tin của ngư dân và chính quyền đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng ngày càng được củng cố vững chắc.

Thắm đượm nghĩa tình quân dân

Thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Bác Hồ và phương châm hành động của lực lượng "Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt", 50 năm qua, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hàm Luông đã hòa mình vào đời sống của bà con vùng biển, tham gia tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Trong đó, phong trào "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới", lực lượng Biên phòng Hàm Luông đã để lại những dấu ấn đậm nét bằng những công trình, phần việc mang đậm tính nhân văn.

Đơn vị huy động, vận động nhà hảo tâm, các tổ chức xã hội phối hợp xây dựng và trao tặng 115 căn nhà tình thương, nhà Đại đoàn kết, "Mái ấm biên cương" cùng nhiều tuyến đường bê tông nông thôn, với tổng kinh phí gần 6 tỷ đồng.

Đồn còn trao tặng 4.500 lá cờ Tổ quốc cho ngư dân, tiếp thêm động lực tự hào để mỗi con tàu là một cột mốc sống trên biển; phối hợp trao tặng hơn 10 nghìn phần quà ý nghĩa, trên 1.000 dụng cụ chứa nước ngọt phục vụ mùa hạn mặn cùng 4,5 tấn gạo cho các gia đình chính sách, hộ nghèo và học sinh hiếu học với tổng trị giá trên 5 tỷ đồng. Đồn Biên phòng Hàm Luông duy trì và mở rộng mô hình ý nghĩa như, "Nâng bước em tới trường", "Hũ gạo tình thương", tiếp sức cho hàng trăm trẻ em nghèo vùng biển viết tiếp ước mơ đến trường…

Nhờ có sự hỗ trợ kinh phí mỗi tháng của các chiến sĩ đã giúp em Huỳnh Thị Kim Cúc (học sinh lớp 7), xã Tân Thủy viết tiếp ước mơ cắp sách đến trường. Em Cúc chia sẻ, ba mẹ ly hôn, em sống với ông ngoại hơn 70 tuổi. Cuộc sống gia đình em gặp nhiều khó khăn. Nhận được hỗ trợ mỗi tháng 500 nghìn đồng từ các chiến sĩ Biên phòng đã giúp em tiếp tục đến trường và luôn là học sinh khá, giỏi của lớp.

Thiếu tá Trần Mạnh Toàn, Chính trị viên Phó Đồn Biên phòng Hàm Luông cho hay, trải qua 50 năm xây dựng, các chiến sĩ của Đồn Biên phòng Hàm Luông luôn kế thừa truyền thống của thế hệ cha anh, những người đã không tiếc máu xương bảo vệ vùng biển quê hương.

Thời gian tới, các chiến sĩ đơn vị tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý biên giới, quyết tâm xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Đơn vị đang tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh, đổi mới phong cách lãnh đạo theo hướng sát thực tế, hiệu quả và có sản phẩm cụ thể.

Cùng với đó, tăng cường tuyên truyền ngư dân nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài, không làm ảnh hưởng đến uy tín Việt Nam trên trường quốc tế, góp phần quan trọng cùng cả nước quyết tâm gỡ 'thẻ vàng' của Ủy ban châu Âu (EC).

Thượng tá Nguyễn Văn Triều, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long đánh giá cao cách làm sáng tạo của Đồn Biên phòng Hàm Luông. Đây là một trong những đơn vị đi đầu, điển hình trong công tác tuyên truyền phòng, chống IUU. Đơn vị liên tục nghiên cứu, vận dụng và đổi mới hình thức tuyên truyền.

Điển hình là việc đơn vị tổ chức tuyên truyền trực quan sinh động tại các hệ thống cảng, khu đông dân cư; đồng thời chủ động thành lập nhóm Zalo kết nối trực tiếp với chủ phương tiện, thuyền trưởng để thông tin, tuyên truyền kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Cán bộ, chiến sĩ luôn phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, giữ gìn an ninh trật tự và phối hợp chặt chẽ với địa phương làm tốt công tác an sinh xã hội. Trình độ, năng lực chuyên môn của cán bộ, chiến sĩ ngày càng được nâng cao, góp phần vào thành tích chung của lực lượng Bộ đội Biên phòng.