Dồn lực sửa chữa lưới điện, sẵn sàng cho năm vận hành 2026

Kỹ sư trực vận hành hệ thống điện. Ảnh: NSMO

Trước những thách thức lớn về cung ứng và vận hành hệ thống điện trong năm 2025 và dự báo khó khăn của năm 2026, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) đã phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), các tổng công ty điện lực và các đơn vị liên quan để đẩy nhanh công tác bảo dưỡng, sửa chữa và nâng cấp lưới điện. Mục tiêu là đảm bảo vận hành an toàn cuối năm 2025 và tạo nền tảng tin cậy cho năm 2026, đặc biệt tại miền Bắc và các khu vực đóng vai trò tăng cường nhập khẩu điện.

Năm 2025 chứng kiến nhiều kỷ lục về phụ tải và thời tiết cực đoan. Miền Bắc trải qua các đợt nắng nóng gay gắt với phụ tải lên tới khoảng 30.000 MW, khiến lưới điện 500 – 220kV thường xuyên trong trạng thái căng thẳng, nguy cơ quá tải cục bộ, không thể bố trí cắt điện trong các tháng 5–8. Tại miền Trung, bão lũ lịch sử làm gián đoạn vận hành và khiến nhiều công tác phải hoãn để phục vụ phòng chống thiên tai.

Dự báo năm 2026, yêu cầu bảo đảm điện tiếp tục tăng cao, đặc biệt trong thời điểm diễn ra Đại hội Đảng XIV và các kỳ nghỉ Tết, đòi hỏi an ninh hệ thống tuyệt đối. Nhận thức rõ thách thức, ngay từ tháng 11/2025, NSMO đã chủ động rà soát, đôn đốc và thống nhất với các đơn vị liên quan lịch cắt điện tối ưu nhất, chấp nhận khó khăn ngắn hạn để bảo đảm an toàn dài hạn cho lưới điện.

Trong hai tháng cuối năm - giai đoạn được xem là “thời điểm vàng” cho sửa chữa và đầu tư lưới điện, NSMO đã tổ chức thi công hàng loạt hạng mục có tính chất quyết định cho vận hành năm 2026. Tại Tây Bắc, các công tác nâng công suất hai máy biến áp AT1, AT2 Lai Châu lên 2x900 MVA và bảo dưỡng các tuyến 500kV Sơn La – Hòa Bình, Sơn La – Việt Trì được bố trí hợp lý để tối ưu giải tỏa hơn 10.000 MW công suất thủy điện. Tại trạm Hòa Bình, việc nâng công suất máy biến áp AT2 lên 900 MVA góp phần giảm tải cho các trạm 500kV trọng yếu ở miền Bắc như Tây Hà Nội, Thường Tín, Nho Quan, Đông Anh, Việt Trì, bảo đảm ổn định lưới trong điều kiện nắng nóng cực đoan dự kiến vào mùa hè 2026.

Nhiều công tác phức tạp liên quan đến khép kín mạch vòng và tăng cường liên kết lưới cũng được NSMO tính toán kỹ lưỡng, như cắt điện đồng thời hai tuyến 500kV Sơn La – Hiệp Hòa và Hiệp Hòa – Việt Trì để đấu nối nhánh rẽ trạm 500kV Vĩnh Yên; cải tạo các tuyến 500kV Nho Quan – Phủ Lý – Thường Tín, Nho Quan – Nghi Sơn; thi công hoàn thiện tuyến liên kết 220kV Sơn La – Huội Quảng – Nghĩa Lộ – Việt Trì; đặc biệt là cắt điện 20 ngày đường dây 220kV Bắc Giang – Lạng Sơn để thi công mạch 2, đảm bảo cung ứng điện an toàn cho tỉnh Lạng Sơn và khu vực phía Bắc trong các sự kiện chính trị quan trọng đầu năm 2026.

Song song đó, khả năng nhập khẩu điện từ Lào được tăng cường thông qua việc đóng điện các tuyến Đô Lương – Tương Dương – Hưng Đông, chuẩn bị đưa vào vận hành trạm 500kV Quảng Trị và nâng công suất AT2 Pleiku 2 lên 900 MVA. Ở khu vực Tây Nam Bộ, việc thi công đường dây và trạm 500kV Ô Môn – Thốt Nốt sẽ giúp nâng cao khả năng kết nối với lưới Campuchia.

"Bài toán" điện áp cao sau khi đường dây 500kV mạch 3 vào vận hành cũng được NSMO phối hợp xử lý bằng việc đóng các kháng bù ngang 500kV tại Pleiku 2, Thanh Hóa và sắp tới tại Di Linh, Thạnh Mỹ, Dốc Sỏi, Đà Nẵng, Sơn La nhằm giữ điện áp trong giới hạn an toàn, phục vụ vận hành trong dịp Lễ, Tết. Công tác ứng phó sự cố cũng được triển khai khẩn trương, như trường hợp sự cố cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc ngày 29/11, khi Trung tâm Điều độ Hệ thống điện miền Nam (SSO) và các đơn vị liên quan đã xử lý nhanh chóng, khôi phục điện cho Phú Quốc vào tối 5/12.

Khối lượng công việc thực hiện trong thời gian ngắn là rất lớn: chỉ 10 ngày cuối tháng 11 đã hoàn thành 24 hạng mục trọng điểm; riêng ngày 23/11, miền Bắc cắt điện đồng thời 3 đường dây và 4 máy biến áp 500kV. Do giới hạn khả dụng nguồn miền Bắc, một số công tác lớn buộc phải bố trí lần lượt và có thể chuyển sang đầu năm 2026.

Hiện Bộ Công Thương đã ban hành Phương thức vận hành hệ thống điện năm 2026, làm cơ sở để các đơn vị triển khai đồng bộ các nhiệm vụ: hoàn tất tích nước hồ thủy điện, sửa chữa tổ máy mùa khô, đẩy nhanh cải tạo lưới truyền tải, triển khai đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng BESS tại miền Bắc, chuẩn bị nguồn than – khí và xây dựng kế hoạch thị trường điện năm 2026.

Với sự chuẩn bị từ sớm, từ xa và tinh thần trách nhiệm cao, NSMO khẳng định quyết tâm hoàn thành các mục tiêu vận hành cuối năm 2025 và năm 2026, đảm bảo hệ thống điện quốc gia an toàn, tin cậy và sẵn sàng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội cũng như các sự kiện trọng đại của đất nước.