Cơ chế mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia vận hành lần đầu tại Việt Nam

Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết, Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 của Công ty cổ phần Điện TTC Đức Huệ - Long An và Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) đã chính thức vận hành cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện quốc gia từ ngày 1/6. Đây là cột mốc đầu tiên của cơ chế DPPA được triển khai thông qua thị trường điện tại Việt Nam.

Kiểm tra tấm năng lượng điện mặt trời tại Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 1, tỉnh Long An. Ảnh: Thanh Bình/TTXVN

Theo NSMO, DPPA là cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, được Chính phủ quy định tại Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025. Cơ chế này được triển khai trên nền tảng lộ trình hình thành và phát triển các cấp độ thị trường điện lực tại Việt Nam theo Quyết định số 63/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, góp phần mở rộng lựa chọn mua điện xanh cho khách hàng sử dụng điện lớn, thúc đẩy giao dịch điện năng minh bạch và tạo tiền đề cho quá trình phát triển thị trường bán lẻ điện theo lộ trình.

Sau quá trình kiểm tra, thẩm định hồ sơ cùng các điều kiện, yêu cầu tham gia thị trường điện và cơ chế DPPA, NSMO đã báo cáo Bộ Công Thương, Cục Điện lực; đồng thời thông báo tới Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Công ty Mua bán điện và các đơn vị liên quan về việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 chính thức tham gia Thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam và cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia từ ngày 1/6/2026.

Trên cơ sở rà soát hồ sơ, NSMO xác nhận các điều kiện tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh của Công ty cổ phần Điện TTC Đức Huệ - Long An đều đáp ứng yêu cầu theo quy định. Đồng thời, các điều kiện để TTC Đức Huệ 2 và SEVT tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia cũng đã được xác nhận đạt yêu cầu.

Việc tham gia thị trường điện của nhà máy được thực hiện theo các quy định vận hành Thị trường bán buôn điện cạnh tranh tại Thông tư số 16/2025/TT-BCT và Thông tư số 36/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Đây là đơn vị phát điện đầu tiên chính thức tham gia cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia và giao dịch thông qua thị trường điện tại Việt Nam. Cùng với đó, SEVT trở thành khách hàng doanh nghiệp đầu tiên mua điện tái tạo thông qua cơ chế này.

Bên bán điện là Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2, đã đi vào vận hành thương mại từ ngày 19/5/2026. Nguồn điện tái tạo cung cấp cho SEVT được sản xuất từ nhà máy có công suất thiết kế 49 MWp/41,4 MWac tại tỉnh Tây Ninh. Với hợp đồng DPPA này, Samsung Thái Nguyên dự kiến được bảo đảm sản lượng điện mặt trời khoảng 70 GWh mỗi năm, tương đương lượng điện cung cấp cho khoảng 17.000 hộ gia đình. Dự án cũng được kỳ vọng góp phần giảm khoảng 46.000 tấn phát thải CO₂ mỗi năm.

Về điều kiện vận hành, Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 nằm tại khu vực phía Nam - nơi có điều kiện bức xạ mặt trời thuận lợi với số giờ nắng trung bình khoảng 2.200-2.500 giờ mỗi năm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để khai thác hiệu quả nguồn điện mặt trời khi tham gia thị trường điện và cơ chế DPPA.

Ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam cho biết, thông qua hợp đồng DPPA đầu tiên này, Samsung kỳ vọng góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường năng lượng tái tạo tại Việt Nam, đồng thời đồng hành cùng các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.

Theo NSMO, cột mốc này không chỉ mang ý nghĩa là giao dịch thương mại đầu tiên theo cơ chế DPPA mà còn đánh dấu bước vận hành thực tế quan trọng của một cơ chế mới trên thị trường điện Việt Nam. Theo đó, điện năng từ nguồn năng lượng tái tạo được phát lên hệ thống điện quốc gia; sản lượng điện được đo đếm, xác nhận, huy động, giao dịch và thanh toán thông qua thị trường điện theo quy định.

Việc ghi nhận cột mốc đầu tiên của cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia được kỳ vọng góp phần thúc đẩy tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo vào hệ thống điện, tăng cường tính minh bạch trong giao dịch điện năng, hỗ trợ các khách hàng sử dụng điện lớn tiếp cận nguồn điện xanh, đồng thời tạo tiền đề cho quá trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh và thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng bền vững của Việt Nam.

Trước dự án DPPA đầu tiên tại Samsung Thái Nguyên, hai pháp nhân khác của Samsung Việt Nam là Samsung Electronics Việt Nam (SEV) tại Bắc Ninh và Samsung Electronics HCMC CE Complex (SEHC) tại TP. Hồ CHí Minh đã triển khai các dự án điện mặt trời áp mái phục vụ hoạt động sản xuất. Hiện các đơn vị này cũng đang xúc tiến bổ sung nguồn điện từ cơ chế DPPA.

Với vai trò đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia, NSMO cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị phát điện, đơn vị mua bán điện, khách hàng sử dụng điện lớn và các bên liên quan nhằm bảo đảm cơ chế DPPA được vận hành an toàn, công khai, minh bạch, hiệu quả và đúng quy định.