Dừa Đồng Tháp: Từ cây vườn nhà đến mỏ vàng xuất khẩu

Là một trong những địa phương có diện tích dừa lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Đồng Tháp có với hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở các địa phương phía Đông của tỉnh, với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái/năm. Nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh cây dừa, các địa phương trong vùng chuyên canh dừa khuyến khích người dân ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật nông nghiệp thâm canh, chuyển đổi sang trồng dừa hữu cơ hướng tới phục vụ xuất khẩu.

Xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp là địa phương đi tiên phong trong việc triển khai trồng dừa hữu cơ cũng như liên kết với các doanh nghiệp chế biến sản phẩm từ trái dừa nhằm hướng đến xây dựng chuỗi sản phẩm dừa bền vững để phục vụ xuất khẩu.

Trên địa bàn xã Bình Ninh hiện có hơn 2.626 ha dừa, trong đó có 915 ha dừa của 1.490 hộ dân được cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn sản xuất hữu cơ. Sản phẩm trái dừa hữu cơ được Công ty cổ phần Công nghiệp Thực phẩm THABICO Tiền Giang thu mua, tạo thị trường tiêu thụ trái dừa ổn định.

Ông Lê Văn Chất, Chủ tịch UBND xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp cho biết, để thực hiện nghị quyết của Đảng ủy xã Bình Ninh về phát triển vườn dừa trồng theo hướng hữu cơ hướng đến phục vụ xuất khẩu, Ủy ban nhân dân xã chỉ đạo Phòng Kinh tế tiếp tục tập trung hướng dẫn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân về cách trồng dừa hữu cơ phục vụ xuất khẩu để tạo điều kiện cho người dân trong xã phát triển ngành hàng dừa bền vững.

Địa phương đã tổ chức hàng chục cuộc tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác, hướng dẫn về quy trình trồng dừa hữu cơ, sử dụng phân và thuốc bảo vệ thực vật sinh học trong danh mục được phép, ghi chép nhật ký canh tác, không sử dụng các chất bị cấm và đảm bảo thời gian cách ly,…

Ông Phạm Văn Nghệ, nông dân xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp, trồng 1 ha dừa hữu cơ, đang cho trái ổn định, phấn khởi cho biết, sau khi được cán bộ kỹ thuật tập huấn hướng dẫn và chuyển hướng sang trồng dừa hữu cơ, sản lượng cùng chất lượng trái dừa được cải thiện, tốt hơn so với cách trồng truyền thống như trước đây.

Bên cạnh đó, UBND xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp đã phối hợp với các công ty, hợp tác xã để đóng vai trò kết nối quan trọng trong tiêu thụ sản phẩm từ trái dừa, hỗ trợ nông dân xây dựng mã số vùng trồng trọt phục vụ cho xuất khẩu.

Một trong những đòn bẩy cho việc phát triển chuỗi giá trị gia tăng từ ngành hàng dừa trên là địa bàn xã Bình Ninh nói riêng cũng như các địa phương ở phía Đông của tỉnh Đồng Tháp nói chung là Công ty cổ phần Công nghiệp Thực phẩm THABICO Tiền Giang đã xây dựng nhà máy trên địa bàn xã với công suất chế biến 350.000 trái dừa/ngày đêm.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Công nghiệp Thực phẩm THABICO Tiền Giang cho biết, công suất hiện tại của nhà máy tại xã Bình Ninh là chế biến sản phẩm từ trái dừa hàng ngày từ 350.000-380.000 trái/ngày và từ cuối tháng 7 đến nay đã được nâng lên 700.000-750.000 trái/ngày. Dự kiến kế hoạch trong năm 2027, công ty sẽ xây dựng nhà máy chế biến dầu dừa xuất khẩu, công suất dự kiến 150.000 tấn.

Bên cạnh đó, Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát ở xã An Thạnh Thủy, tỉnh Đồng Tháp, đã và đang thực hiện xuất khẩu dừa tươi đi thị trường Trung Quốc với số lượng từ 198.000-297.000 trái/tháng, tạo đầu ra khá ổn định cho người dân trồng dừa trong tỉnh, đặc biệt là dừa uống nước. Hợp tác xã hiện thu mua 60.000 đồng/chục dừa tươi (12 trái).

Ông Nguyễn Trung Quý, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát chia sẻ, khi nắm bắt thông tin có Nghị định thư xuất khẩu dừa đi Trung Quốc, Ban Giám đốc hợp tác xã đã mạnh dạn đăng ký mã số vùng trồng, mã vùng đóng gói cho hợp tác xã để phát triển vùng nguyên liệu, đồng thời đầu tư nhà xưởng, cơ sở đóng gói để phục vụ cho việc xuất khẩu dừa. Ngoài ra, hợp tác xã đã liên kết với các hộ dân trồng dừa để có nguyên liệu cũng như tìm kiếm các khách hàng để xuất khẩu trái dừa tươi đi Trung Quốc ngày càng phát triển.

Đồng Tháp hiện có hơn 24.113 ha; trong đó hình thành vùng chuyên canh dừa ở các xã Bình Ninh, xã An Thạnh Thủy, xã Chợ Gạo… với gần 7.700 ha dừa (tăng hơn 890 ha so với năm trước), với diện tích dừa đang cho trái trên 6.500 ha. Việc khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ vào thâm canh đã giúp tăng năng suất dừa tại địa phương từ 22 tấn/ha/năm trước đây lên 24 tấn/ha/năm thời điểm hiện tại.

Để khai thác tiềm năng phát triển của cây dừa, ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp sẽ kiến nghị với UBND tỉnh cho chủ trương để phối hợp với các ngành liên quan và các địa phương xây dựng đề án phát triển cây dừa trên địa bàn tỉnh.

Theo ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, để đạt mục tiêu phát triển mạnh công nghiệp chế biến nông sản, trong thời gian tới, Đồng Tháp sẽ tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Theo đó, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030 với mục tiêu đưa Đồng Tháp trở thành một trong những trung tâm chế biến nông sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Ngành nông nghiệp sẽ phối hợp cùng các sở, ngành liên quan tập trung thực hiện Đề án Phát triển công nghiệp chế biến chuyên sâu đến 2030 mà Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành; xác định chế biến nông sản (trong đó có trái dừa) là mũi nhọn và phát triển các chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ.

Ngoài ra, một trong những định hướng quan trọng của Đồng Tháp là tập trung phát triển vùng nguyên liệu bền vững bằng việc quy hoạch và phát triển các vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ…, gắn kết chặt chẽ với các nhà máy chế biến. Đặc biệt là thúc đẩy mô hình liên kết bao tiêu giữa doanh nghiệp và nông dân để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng cao cho chế biến, song song đó là hỗ trợ nông dân ứng dụng quy trình canh tác tiên tiến, đồng bộ để nguyên liệu đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.