El Nino có thể lập kỷ lục mới, thế giới đối mặt chuỗi thời tiết cực đoan

Trời nắng nóng gay gắt tại Paris, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF), El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo tăng cao bất thường, gây thay đổi về gió, áp suất khí quyển và lượng mưa trên toàn cầu. Hiện tượng này thường xuất hiện 2-7 năm một lần và kéo dài khoảng 9-12 tháng.

Chuyên gia về El Nino của ECMWF, ông Tim Stockdale cho biết các mô hình dự báo hiện nay đều cho thấy El Nino năm nay có thể đạt mức “cực đoan”, mạnh hơn bất kỳ đợt nào được ghi nhận trong hơn 30 năm theo dõi hiện tượng này. 

Ông nói: “Tôi chưa từng thấy dự báo El Nino nào mạnh và nhất quán như lần này”. Dù chưa khẳng định chắc chắn, ông Stockdale cảnh báo hiện tượng thời tiết cực đoan lần này có thể phá kỷ lục.

El Nino thường đạt đỉnh trong khoảng tháng 11 đến tháng 2 năm sau, nhưng tác động làm nhiệt độ tăng cao thường xuất hiện muộn hơn. Khi kết hợp với biến đổi khí hậu do con người gây ra, El Nino đã góp phần khiến năm 2023 trở thành một trong những năm nóng nhất từng được ghi nhận và năm 2024 lập kỷ lục nhiệt độ toàn cầu.

Trước đó, tháng 6 vừa qua, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) xác nhận El Nino đã hình thành và có thể phát triển thành một đợt mạnh hiếm thấy. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng cảnh báo hiện tượng này có khả năng tăng cường nhanh trong giai đoạn từ tháng 7-9.

Người dân uống nước giải nhiệt tại New York, Mỹ ngày 2/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tác động của El Nino có thể khác nhau theo khu vực. Nhiều nước châu Á có nguy cơ đối mặt với hạn hán do lượng mưa giảm, trong đó Ấn Độ lo ngại gió mùa suy yếu ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Australia có thể gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán và cháy rừng.

Trong khi, tại châu Phi, một số khu vực như vùng Sừng châu Phi có thể có mưa nhiều hơn, nhưng nhiều vùng phía Nam, Tây, Trung và Đông châu lục lại thường chịu khô hạn. Ở Nam Mỹ, Peru và Ecuador có nguy cơ mưa lớn, lũ lụt, trong khi miền bắc Brazil có thể khô hạn hơn, làm tăng nguy cơ cháy rừng Amazon.

Các chuyên gia cảnh báo El Nino trong bối cảnh Trái đất nóng lên sẽ làm trầm trọng thêm những thách thức về an ninh lương thực, nguồn nước và khả năng ứng phó thiên tai của nhiều quốc gia. Các tổ chức viện trợ lương thực của Liên hợp quốc đã kêu gọi hơn 200 triệu USD để hỗ trợ các quốc gia dễ bị ảnh hưởng, trong khi nhiều nước bắt đầu xây dựng kế hoạch ứng phó.