EU-Mỹ đối đầu căng thẳng về chính sách thuế quan

Theo nhật báo kinh tế Les Echos ngày 25/11, chỉ 4 tháng sau thỏa thuận thương mại đạt được tại thành phố Turnberry, Scotland, hai bên tiếp tục rơi vào thế đối đầu. Ngày 24/11, ngay khi đặt chân đến Bruxelles, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tuyên bố trên Bloomberg Television rằng Washington đang yêu cầu “dỡ bỏ các quy định công nghệ của EU”, đồng thời gợi ý có thể đạt “một thỏa thuận dễ chịu về thép và nhôm” nếu Brussels đáp ứng yêu cầu.

Theo phía Mỹ, để được giảm mức thuế 50% đang áp lên kim loại châu Âu, EU phải điều chỉnh hai đạo luật quan trọng là luật thị trường số (DMA) và luật dịch vụ số (DSA). Ông Lutnick cho rằng nếu EU xây dựng được bộ quy tắc “cân bằng”, khối này có thể thu hút tới 1.000 tỷ USD đầu tư.

Phản ứng của châu Âu phản ánh sự khó xử rõ rệt. Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic khẳng định các quy định số không nhằm vào doanh nghiệp Mỹ, nhưng thừa nhận đây là vấn đề Washington muốn đưa vào nghị sự. Tuy nhiên, Mỹ tiếp tục chỉ trích rằng các ngưỡng quy định trong luật chủ yếu tác động đến doanh nghiệp Mỹ, mức phạt cao và việc thực thi quá mạnh tay.

Washington cũng bày tỏ thất vọng khi EU chưa hoàn tất thủ tục để đưa mức thuế về 15% theo thỏa thuận hồi tháng 7, vì Nghị viện châu Âu dự kiến tới tháng 2 mới có thể biểu quyết.

Trong khi đó, EU đã gửi cho Mỹ một danh sách 27 trang liệt kê các mặt hàng “nhạy cảm” mà khối muốn được miễn trừ thuế, từ rượu whisky, rượu vang, mỳ ống, phô mai, dầu ô-liu cho đến thiết bị y tế, kim cương, ống thép và robot công nghiệp. Danh sách phản ánh mức độ lo ngại của các nước thành viên EU trước nguy cơ thiệt hại kinh tế.

Trong nỗ lực xoa dịu tình hình, ông Sefcovic nhấn mạnh cuộc gặp hiện mới chỉ là “đánh giá tình hình”, đồng thời nêu bật các số liệu cho thấy EU nghiêm túc trong hợp tác với Mỹ, từ đầu tư đến mua sắm và hợp tác quân sự. Ông cũng khẳng định tầm quan trọng sống còn của ngành thép đối với châu Âu, đồng thời đề xuất hai bên thảo luận vấn đề kim loại trên cơ sở đối mặt “đối thủ chung” là tình trạng dư thừa công suất sản xuất toàn cầu – ám chỉ Trung Quốc.

EU cũng nêu quan ngại về việc Mỹ mở rộng mức thuế 50% đối với hơn 400 mặt hàng của châu Âu, điều có thể khiến thỏa thuận tháng 7 mất hiệu lực thực tế. Hiện cả hai phía đều kéo dài thời gian và chưa bên nào tỏ ý nhượng bộ.