Giá dầu lao dốc do áp lực nguồn cung

Thị trường hàng hóa toàn cầu chững lại sau chuỗi 5 phiên khởi sắc, khi MXV-Index mất hơn 0,2% xuống 2.279 điểm trong phiên giao dịch đầu tuần  (29/9). Năng lượng dẫn dắt đà giảm với giá dầu thô lao dốc tới 3% trước tín hiệu nguồn cung cải thiện. Trong khi đó, đồng hưởng lợi từ đà suy yếu của USD và lo ngại thắt chặt nguồn cung, ghi nhận phiên tăng thứ hai liên tiếp.

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường năng lượng chìm trong sắc đỏ trong phiên giao dịch hôm qua, khi hầu hết các mặt hàng chủ chốt đồng loạt giảm mạnh. Giá dầu WTI mất gần 3,5%, lùi về 63,4 USD/thùng, trong khi dầu Brent cũng giảm hơn 3% xuống 67,9 USD/thùng. Những tín hiệu tích cực về nguồn cung xuất hiện cuối tuần qua đã chặn đứng chuỗi 4 phiên tăng liên tiếp trước đó.

Thông tin từ OPEC+ cho thấy, nhóm nhiều khả năng sẽ duy trì kế hoạch nâng sản lượng thêm 137.000 thùng/ngày trong tháng 11, sau cuộc họp giữa tám quốc gia thành viên chủ chốt dự kiến vào ngày 5/10.

Động thái này nhằm mở rộng thị phần, đồng thời đáp ứng sức ép từ phía Mỹ về việc gia tăng nguồn cung và hạ nhiệt giá dầu. Từ tháng 4 đến nay, OPEC+ đã nâng tổng hạn ngạch sản xuất hơn 2,5 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 2,4% nhu cầu toàn cầu, hoàn tất việc đảo ngược lớp cắt giảm 2,2 triệu thùng/ngày và bắt đầu đảo ngược lớp cắt giảm thứ hai 1,65 triệu thùng/ngày trong tháng 10.

Áp lực giảm giá còn đến từ Iraq - quốc gia sản xuất dầu thô lớn thứ hai thế giới. Ngày 27/9, Bộ Dầu mỏ Iraq thông báo đã nối lại hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực tự trị người Kurd ở miền Bắc sang Thổ Nhĩ Kỳ, sau hơn hai năm rưỡi gián đoạn. Thỏa thuận mới giữa chính quyền Baghdad, khu tự trị người Kurd và các doanh nghiệp nước ngoài được kỳ vọng sẽ nâng công suất vận chuyển lên 150.000-160.000 thùng/ngày qua cảng Ceyhan, và có thể đạt tối đa 230.000 thùng/ngày trong thời gian tới.

Trái ngược với dầu thô, khí tự nhiên tại Mỹ tiếp tục đi ngược xu hướng. Chốt phiên, giá khí tự nhiên trên sàn NYMEX tăng gần 1,9% lên 3,27 USD/MMBtu. Động lực chính đến từ dự báo thời tiết nắng nóng trở lại, làm gia tăng nhu cầu điện và nhiên liệu cho các nhà máy phát điện. Ngoài ra, số liệu của BloombergNEF cho thấy xuất khẩu khí tự nhiên Mỹ thời gian qua tăng mạnh, góp phần củng cố đà tăng giá trong phiên.

Trái ngược với xu hướng chung trên thị trường hàng hóa, lực mua tiếp tục chiếm ưu thế trong nhóm kim loại khi có tới 8/10 mặt hàng đồng loạt tăng giá trong phiên đầu tuần. Đáng chú ý, giá hợp đồng đồng COMEX bật tăng 2,53% lên 10.785 USD/tấn - mức cao nhất trong vòng hai tháng qua.

Theo MXV, đà tăng của giá đồng được hỗ trợ đáng kể từ hai yếu tố chính. Thứ nhất, chỉ số USD tiếp tục suy yếu 0,25% xuống 97,91 điểm, khiến các mặt hàng định giá bằng USD, trong đó có đồng, trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác.

Thứ hai, tình trạng gián đoạn nguồn cung tại mỏ Grasberg (Indonesia) - mỏ đồng lớn thứ hai thế giới vẫn chưa được khắc phục. Sau sự cố hồi đầu tháng, Freeport Indonesia và chính phủ nước này đã quyết định tạm dừng khai thác để tập trung cứu hộ, khiến sản lượng toàn cầu chịu áp lực lớn. 

Theo Goldman Sachs, sự cố có thể làm giảm 160.000 tấn đồng trong nửa cuối năm 2025 và thêm 200.000 tấn vào năm 2026, đồng thời biến cán cân cung - cầu năm 2025 từ thặng dư 105.000 tấn sang thâm hụt 55.500 tấn.

BMI cũng nâng dự báo thiếu hụt nguồn cung toàn cầu năm 2026 lên 400.000 tấn, trong khi Citi cảnh báo mức thiếu hụt thêm khoảng 350.000 tấn vào năm 2027. Những con số này cho thấy cán cân thị trường đang dần nghiêng về thâm hụt trong trung hạn.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc – quốc gia tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới  lại đang cho thấy dấu hiệu hạn chế mở rộng công suất tinh luyện. Nguyên nhân chính là phí xử lý quặng (TC/RC) giảm xuống mức thấp kỷ lục, buộc nhiều nhà máy phải ký hợp đồng với mức phí gần bằng 0 USD/tấn để duy trì nguồn cung. Động thái này có thể khiến nhu cầu quặng đồng thô suy yếu trong ngắn hạn, kìm hãm phần nào đà tăng giá.

Tuy nhiên, việc ngành tinh luyện không mở rộng công suất cũng tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt đồng tinh luyện trong vài năm tới, nhất là khi nhu cầu sử dụng kim loại này trong sản xuất xe điện và hệ thống lưới điện ở Trung Quốc vẫn tăng nhanh.