Giá hạt dẻ cười tăng vọt vì xung đột Iran

Giá hạt dẻ cười đã vọt lên khoảng 4,57 USD/pound (1 pound = 0,454 kg) vào tháng 3, mức cao nhất kể từ năm 2018. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Xung đột đã ảnh hưởng đến các tuyến vận tải và giao thương khu vực, làm phức tạp hoạt động xuất khẩu từ Iran, một trong những nhà sản xuất hạt dẻ cười lớn nhất thế giới. 

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ, Iran chiếm khoảng 20% sản lượng hạt dẻ cười toàn cầu. Tuy nhiên, các nhà giao dịch cho biết việc đưa hàng ra thị trường quốc tế ngày càng khó khăn khi xung đột làm gián đoạn gián đoạn hệ thống logistics khắp Trung Đông.

Ông Nick Moss, chuyên gia phân tích tại hãng cung cấp dữ liệu Expana, nhận định xung đột đã làm trầm trọng thêm các rào cản sẵn có thay vì tạo ra những vấn đề mới từ đầu.

Thực tế, nguồn cung đã chịu áp lực từ trước khi xung đột nổ ra. Sản lượng thu hoạch năm 2025 của các nhà sản xuất chính bao gồm Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đều thấp hơn kỳ vọng, trong đó Iran bị ảnh hưởng nặng bởi hạn hán. Hoạt động xuất khẩu của Iran cũng bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt và tình trạng bất ổn trong nước.

Việc ngắt kết nối internet định kỳ tại quốc gia này khiến các nhà xuất khẩu khó phối hợp bán hàng với bên mua quốc tế. Ông Behnam Heydaripour, Giám đốc điều hành công ty bán buôn Borna Foods có trụ sở tại London, cho biết các nhà cung cấp tại Iran không thể trả lời thư điện tử do hạ tầng mạng bị đóng cửa.

Hãng cung cấp dữ liệu Expana cho biết giá hạt dẻ cười đã vọt lên khoảng 4,57 USD/pound ( 1 pound = 0,454 kg) vào tháng 3, mức cao nhất kể từ năm 2018. Nhu cầu thị trường được thúc đẩy một phần bởi cơn sốt toàn cầu đối với sản phẩm "sô-cô-la Dubai", loại sô cô la nhân kem hạt dẻ cười, từng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội từ năm 2023. Xu hướng này tạo ra sự bùng nổ cho hàng loạt sản phẩm có hương vị hạt dẻ cười khác.

Chiến sự làm trầm trọng thêm các vấn đề khi các hãng tàu hủy chuyến hoặc thay đổi lộ trình, gây chậm trễ và tăng chi phí vận chuyển tới các thị trường trọng điểm như Trung Đông và Ấn Độ. Khu vực Trung Đông đóng vai trò trung tâm trong thương mại hạt dẻ cười, vừa là thị trường tiêu thụ lớn, vừa là trung tâm trung chuyển cho hàng hóa từ Iran qua Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất và Thổ Nhĩ Kỳ để đến với người mua trên thế giới.

Sự đứt gãy này gây ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà sản xuất thực phẩm. Công ty Borna Foods cho biết giá nhập khẩu vào Anh đã tăng mạnh từ khoảng 16 bảng (21,6 USD)/kg trước chiến sự lên khoảng 18,5 bảng/kg. Tình trạng này diễn ra vào thời điểm quan trọng khi mùa Hè đang đến gần, vốn là giai đoạn cao điểm tiêu thụ hạt dẻ cười phục vụ sản xuất kem. 

Trước tình hình này, bên mua đang tìm đến các nhà cung cấp thay thế, đặc biệt là Mỹ, quốc gia chiếm khoảng 40% sản lượng toàn cầu. Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu Mỹ đã bán hết hầu hết lượng hàng hiện có. Việc thay thế hạt dẻ cười Iran bằng các nguồn gốc khác cũng gặp trở ngại về chất lượng. Ông Heydaripour cho biết hạt dẻ cười Iran có hàm lượng dầu cao hơn hẳn, tạo ra sự khác biệt lớn về hương vị.

Giới phân tích cảnh báo nếu sản phẩm từ Iran tiếp tục không thể tiếp cận trong thời gian dài, giá cả trên thị trường giao ngay tại Trung Đông và Ấn Độ sẽ còn chịu áp lực tăng mạnh hơn.