Giữ ổn định lãi suất trước áp lực chi phí leo thang

Chi phí đầu vào tăng mạnh đang gây áp lực lên hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp, trong khi mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh đó, việc ổn định lãi suất được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động.

* Tăng cường giám sát để “neo” lãi suất

Ngân hàng Nhà nước vừa phát đi thông điệp điều hành mạnh mẽ, yêu cầu toàn hệ thống tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định lãi suất, kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Theo chỉ đạo, các tổ chức tín dụng phải tuân thủ nghiêm Chỉ thị 01/CT-NHNN năm 2026, chủ động điều hành lãi suất, thực hiện đầy đủ quy định về niêm yết lãi suất huy động và cho vay; đồng thời, tăng cường minh bạch thông tin bằng việc công khai lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch lãi suất và các chương trình tín dụng trên website.

Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các đơn vị cân đối hợp lý nguồn vốn, đảm bảo thanh khoản, định hướng tín dụng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh và các ngành ưu tiên, qua đó, hạn chế biến động lãi suất và bảo đảm an toàn hệ thống.

Tại địa phương, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực được giao tăng cường giám sát, thanh tra hoạt động lãi suất, kịp thời xử lý vi phạm.

Cơ quan quản lý khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường lãi suất, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ liên quan đến lãi suất tiền gửi và cho vay.

Theo các chuyên gia, việc ổn định lãi suất không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật trong điều hành chính sách tiền tệ mà còn đóng vai trò “neo” kỳ vọng thị trường trong bối cảnh nhiều biến động. Duy trì ổn định các cân đối lớn như lãi suất, tỷ giá, thanh khoản được xem là nền tảng giúp nền kinh tế chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 cho rằng, các chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước là kịp thời và phù hợp với diễn biến thị trường hiện nay.

Theo ông Lệnh, việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất trước hết nhằm đảm bảo thực thi hiệu quả chính sách tiền tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh hiện nay, lãi suất ổn định cũng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Đức Lệnh cũng cho rằng, đây cũng là nhóm giải pháp mang tính quản lý rõ nét, đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải tuân thủ nghiêm quy định và đảm bảo kỷ cương thị trường. Cụ thể, cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ, nâng cao chất lượng công tác báo cáo, đẩy mạnh quản trị và sử dụng vốn hiệu quả, đồng thời thực hiện công khai, minh bạch lãi suất.

Đặc biệt, việc cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ cần được triển khai thực chất nhằm giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch. Những giải pháp này không chỉ góp phần đảm bảo hoạt động ngân hàng an toàn, hiệu quả mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tiếp cận vốn và dịch vụ tài chính thuận lợi hơn.

Trước đó, Tiến sĩ Trần Du Lịch, chuyên gia kinh tế cũng nhấn mạnh yếu tố then chốt là duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc giữ vững các cân đối lớn như: tỷ giá, lãi suất, dòng tiền và thanh khoản của nền kinh tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đây chính là nền tảng bất biến giúp nền kinh tế ứng phó với các biến động bên ngoài; nếu không giữ được ổn định vĩ mô, rủi ro đối với toàn bộ nền kinh tế sẽ rất lớn.

*Giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp

Diễn biến thực tế cho thấy áp lực chi phí đang lan rộng trong nền kinh tế. Báo cáo Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất do S&P Global công bố ngày 1/4 ghi nhận chỉ số đạt 51,2 điểm trong tháng 3/2026, dù vẫn trên ngưỡng mở rộng nhưng là mức tăng yếu nhất trong nhiều tháng.

Đáng chú ý, chi phí đầu vào tăng mạnh do giá nhiên liệu, vận tải và logistics leo thang, với gần một nửa doanh nghiệp ghi nhận mức tăng cao nhất kể từ năm 2022.

Trước áp lực này, nhiều doanh nghiệp buộc phải tăng giá bán, khiến mặt bằng giá đầu ra tăng mạnh nhất kể từ khi khảo sát được thực hiện. Tuy nhiên, điều này cũng kéo theo hệ quả là nhu cầu thị trường suy yếu, đơn hàng tăng chậm lại, thậm chí đơn hàng xuất khẩu có dấu hiệu giảm trở lại.

Trong khi đó, mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên càng làm gia tăng sức ép. Lãi suất huy động phổ biến ở mức 7-8%/năm, kéo theo lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh dao động quanh 11–12%, thậm chí cao hơn ở một số lĩnh vực.

So với giai đoạn trước, chi phí vốn đã tăng gần gấp đôi, khiến doanh nghiệp phải đối mặt với “gánh nặng kép”: vừa chi phí đầu vào tăng, vừa chi phí tài chính leo thang. Do đó, việc ổn định lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn sẽ giúp cộng đồng doanh nghiệp sản xuất vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Theo bà Lâm Thuý Ái, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, điểm khiến các doanh nghiệp trăn trở lớn nhất hiện nay vẫn là vấn đề vốn. Nếu nguồn vốn được đảm bảo ổn định, đặc biệt là lãi suất duy trì trong khoảng từ 5–7%, thì doanh nghiệp hoàn toàn có thể vận hành tốt.

Khi đó, doanh nghiệp sẽ tập trung mở rộng thị trường, tìm kiếm thêm khách hàng để hàng hóa được lưu thông thuận lợi hơn, từ đó cải thiện dòng tiền và tăng hiệu quả hoạt động trong bối cảnh khó khăn hiện nay.

Bên cạnh việc ổn định mặt bằng lãi suất, các doanh nghiệp cũng kỳ vọng các ngân hàng thương mại sớm triển khai thêm các gói tín dụng ưu đãi ngắn hạn, với thủ tục linh hoạt và chi phí hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ duy trì dòng tiền và hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn khó khăn.

Nhiều doanh nghiệp cũng kiến nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, bao gồm giãn, hoãn nợ đối với các doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp từ biến động chi phí và thị trường. Các biện pháp này không chỉ góp phần giảm áp lực thanh khoản trong ngắn hạn, mà còn tạo dư địa tài chính để doanh nghiệp phục hồi hoạt động, tái cấu trúc sản xuất - kinh doanh và nâng cao khả năng thích ứng trong bối cảnh mới.

Về dài hạn, sự phối hợp nhịp nhàng giữa ổn định lãi suất và các công cụ hỗ trợ tín dụng sẽ là yếu tố then chốt giúp nâng cao sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp. Khi chi phí vốn được kiểm soát và khả năng tiếp cận tín dụng được cải thiện, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện để duy trì sản xuất, ổn định việc làm và từng bước phục hồi tăng trưởng trong môi trường kinh tế còn nhiều biến động.