Hà Nội triển khai giải pháp khẩn cấp bảo vệ Đền Sóc trước nguy cơ sạt lở

Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Nguyễn Thạch Bỉnh, Trưởng phòng Kinh tế xã Sóc Sơn cho biết, các vị trí xảy ra sự cố nằm trên sườn đồi phía Bắc hồ điều hòa số 2 và khu vực phía sau Đền Trình, đều thuộc phạm vi Khu du lịch văn hóa Đền Sóc. Đây là khu vực có địa hình đồi núi dốc, nền địa chất chủ yếu là đất phong hóa xen lẫn đá phong hóa, khả năng ổn định suy giảm mạnh khi ngấm nước trong thời gian dài.

Theo báo cáo mới nhất của UBND xã Sóc Sơn, từ cuối năm 2025, nhiều đợt mưa lớn kéo dài do hoàn lưu bão và áp thấp nhiệt đới đã khiến nước mặt tập trung, thấm sâu vào nền đất, làm bão hòa lớp đất phong hóa và suy giảm khả năng chịu lực của mái dốc. Đặc biệt, lượng mưa rất lớn vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10/2025, có thời điểm đạt khoảng 157,2 mm trong 6 giờ, vượt khả năng tiêu thoát tự nhiên của khu vực. Sang tháng 5/2026 và đặc biệt sau trận mưa lớn kèm giông lốc ngày 4/6/2026, các dấu hiệu mất ổn định tiếp tục phát triển rõ rệt.

Tại khu vực phía Bắc hồ điều hòa số 2, các vết nứt kéo dài trên đỉnh taluy có chiều rộng từ 1 đến 1,3 m, liên kết thành cung trượt dài khoảng 98 m. Khối đất phía trên dịch chuyển từ đỉnh xuống chân taluy, nhiều vị trí xuất hiện hiện tượng sạt lở cục bộ, cây xanh nghiêng đổ và có dấu hiệu tiếp tục dịch chuyển khi xảy ra mưa lớn. Trong khi đó, khu vực phía sau Đền Trình ghi nhận hiện tượng sạt lở cục bộ, xói lở bề mặt sườn dốc, nhiều cây xanh bị trơ rễ, đất đá có xu hướng trượt xuống chân dốc, đe dọa tuyến đường nội bộ phục vụ khách tham quan và công tác quản lý khu di tích.

Ông Nguyễn Thạch Bỉnh nhận định, kết quả khảo sát bước đầu xác định nguyên nhân chính của sự cố là tác động của các hiện tượng thiên tai, đặc biệt là mưa lớn kéo dài kết hợp với đặc điểm địa chất phong hóa yếu của khu vực. Qua kiểm tra hiện trường, không ghi nhận các hoạt động xây dựng, đào đắp, khai thác hoặc tác động nhân sinh bất thường có khả năng trực tiếp gây mất ổn định mái dốc.

Theo đánh giá của địa phương, nếu không được xử lý kịp thời bằng các giải pháp gia cố mái dốc, kiểm soát thoát nước và chống xói lở tổng thể, phạm vi sụt trượt có thể tiếp tục mở rộng trong các mùa mưa tiếp theo, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn tính mạng của người dân, du khách, đồng thời tác động tiêu cực đến việc bảo tồn, phát huy giá trị của Khu du lịch văn hóa Đền Sóc, cảnh quan môi trường và diện tích rừng phòng hộ.

Thông tin đến TTXVN, ông Trịnh Văn Duy, Phó Chủ tịch UBND xã Sóc Sơn cho biết, ngay sau khi phát hiện sự cố, chính quyền địa phương đã huy động vật tư, phương tiện và lực lượng xử lý ngay từ những giờ đầu nhằm hạn chế cung sạt lở tiếp tục mở rộng; phủ bạt ổn định khu vực sạt lở, cắm biển cảnh báo, bố trí lực lượng ứng trực 24/24 giờ để theo dõi diễn biến hiện trường và kịp thời ứng phó khi có tình huống phát sinh. Đồng thời, địa phương đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn khảo sát, đánh giá hiện trạng, xác định nguyên nhân, phạm vi ảnh hưởng và nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật xử lý phù hợp.

Theo ông Trịnh Văn Duy, ngày 5/6 vừa qua, UBND xã Sóc Sơn đã phối hợp với Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội, Hạt Kiểm lâm số 4 cùng các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra hiện trường. Các bên thống nhất đánh giá việc triển khai khẩn cấp các giải pháp gia cố mái dốc, ổn định taluy, kiểm soát thoát nước, chống xói lở và phục hồi thảm thực vật là yêu cầu cấp bách nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, du khách và bảo vệ Di tích quốc gia đặc biệt Đền Sóc.

Trên cơ sở báo cáo của UBND xã Sóc Sơn và đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường đã ký Quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với khu vực sụt trượt, sạt lở mái dốc tại Khu du lịch văn hóa Đền Sóc. Thành phố giao UBND xã Sóc Sơn khẩn trương triển khai công trình khẩn cấp theo quy định tại Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố để ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng của người dân, du khách và bảo tồn, phát huy giá trị của khu di tích.

Theo phương án đề xuất, việc xử lý sẽ được thực hiện theo hướng ổn định tổng thể mái dốc kết hợp bảo vệ cảnh quan sinh thái, gồm các hạng mục như đào hạ tải, tạo taluy giật cấp, gia cố chân mái dốc bằng kè rọ đá, gia cố cục bộ bằng neo đất kết hợp lưới thép, xây dựng đồng bộ hệ thống thoát nước mặt và phục hồi thảm thực vật. Riêng khu vực phía Bắc hồ điều hòa sẽ tập trung xử lý cung trượt dài khoảng 98 m, trong khi khu vực phía sau Đền Trình sẽ ưu tiên chống sạt lở cục bộ, bảo đảm an toàn cho tuyến đường nội bộ và hoạt động tham quan, chiêm bái của người dân, du khách.