Hàn Quốc tăng hiệu quả thu hồi tiền lừa đảo sau mở rộng phong tỏa tài khoản "ma"

Số liệu từ Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) cho biết chỉ sau 8 tháng kể từ khi Hàn Quốc mở rộng chế tài phong tỏa tài khoản ngân hàng đứng tên người khác (tài khoản ma) từ các vụ lừa đảo giả danh (voice phishing) sang các vụ lừa đảo đầu tư (leading room), tổng cộng 45,8 tỷ won (khoảng 33,2 triệu USD) đã được hoàn trả cho các nạn nhân.

Phóng viên TTXVN tại Seoul dẫn số liệu do Chủ tịch Ủy ban tình báo Quốc hội Hàn Quốc Lee Yang Soo công bố ngày 5/8, cho thấy tổng thiệt hại do các vụ lừa đảo trực tuyến được báo cáo trong năm 2025 lên tới 825,5 tỷ won. Trong số này, 159,9 tỷ won (tương đương 19,4%) đã được hoàn trả cho nạn nhân thông qua thủ tục tự động hoàn tiền sau khi phong tỏa tài khoản nhận tiền. Riêng các nạn nhân của những vụ lừa đảo đầu tư, bao gồm các tư vấn chứng khoán đã được hoàn trả 45,8 tỷ won.

Cơ quan điều tra và giới chức tài chính Hàn Quốc chỉ mới bắt đầu áp dụng biện pháp phong tỏa các tài khoản được sử dụng trong các vụ lừa đảo đầu tư từ tháng 5/2025. Trước đó, theo Luật Hoàn trả thiệt hại do lừa đảo viễn thông, những trường hợp "giả danh giao dịch hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ" bị loại khỏi phạm vi áp dụng, nên chỉ các tài khoản liên quan đến lừa đảo giả danh qua điện thoại (voice phishing) mới có thể bị phong tỏa.

Các cơ quan chức năng Hàn Quốc đã vào cuộc xử lý phong tỏa tài khoản mở rộng đối với các vụ lừa đảo đầu tư. Tuy nhiên, tỷ lệ thu hồi tiền của các nạn nhân bị lừa đảo đầu tư chỉ đạt 11,7%, thấp hơn mức trung bình 19,4% của toàn bộ các vụ lừa đảo. Nguyên nhân chủ yếu là do khác với các vụ voice phishing, nạn nhân của lừa đảo đầu tư thường phát hiện bị lừa khá muộn.

Theo phân tích của Cơ quan cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc, các nạn nhân voice phishing thường trình báo trong vòng một ngày sau khi chuyển tiền, trong khi các nạn nhân lừa đảo đầu tư phải mất trung bình 8 ngày mới phát hiện và báo cảnh sát.

Trong khi đó, FSS cho rằng 3 giờ đầu sau khi tiền được chuyển là thời gian vàng để phong tỏa tài khoản và ngăn dòng tiền bị rút hoặc chuyển tiếp.

Kết quả này làm dấy lên các đề xuất tiếp tục mở rộng cơ chế trên sang các hình thức lừa đảo mới như lừa đảo tình cảm (romance scam) hay dịch vụ ảo (no-show scam). Các chuyên gia cho rằng bên cạnh việc mở rộng phạm vi phong tỏa tài khoản "ma", Hàn Quốc cần triển khai thêm nhiều biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của cơ chế này.

Giáo sư Kwak Jin thuộc Khoa An ninh mạng, Đại học Ajou, cho rằng các ngân hàng nên sử dụng dữ liệu vị trí và các công nghệ phát hiện giao dịch bất thường để kịp thời cảnh báo khách hàng trước khi thiệt hại xảy ra.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị luật hóa việc áp dụng cơ chế phong tỏa tài khoản và hoàn tiền tự động đối với các loại hình lừa đảo mới như romance scam hay no-show scam, vốn đang gia tăng tại Hàn Quốc. Ủy ban Dịch vụ tài chính (FSC) Hàn Quốc đầu tháng 6 vừa qua đã ban hành hướng dẫn cho phép các ngân hàng phong tỏa tài khoản liên quan đến các vụ lừa đảo kiểu "no-show", nhưng do chưa có quy định pháp luật cụ thể nên đây chỉ là khuyến nghị, không mang tính bắt buộc.

Chủ tịch Ủy ban tình báo Quốc hội Hàn Quốc Lee Yang Soo cho rằng các hình thức lừa đảo mới đang gia tăng đòi hỏi những biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ khắc phục thiệt hại phù hợp hơn để bảo vệ người dân.