Hậu xung đột Trung Đông, giá dầu liệu có giảm mạnh?

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu căng thẳng, nhưng theo các chuyên gia của báo cáo Cyclope 2026, viễn cảnh giá dầu giảm mạnh sau khi xung đột kết thúc hoàn toàn có thể xảy ra. Thậm chí, thị trường có thể nhanh chóng quay trở lại trạng thái dư cung, kéo giá dầu xuống thấp hơn đáng kể so với hiện nay.

Phát biểu khi công bố báo cáo thường niên về thị trường hàng hóa thế giới ngày 2/6, ông Philippe Chalmin, Chủ tịch và nhà sáng lập nhóm nghiên cứu Cyclope, cho rằng căng thẳng địa chính trị hiện nay đang che khuất một thực tế quan trọng: nguồn cung dầu toàn cầu vốn đã vượt nhu cầu trước khi chiến tranh bùng nổ.

Theo ông, nếu tình hình tại eo biển Strait of Hormuz được giải quyết và các tuyến vận chuyển dầu khôi phục hoạt động gần như bình thường, thị trường dầu mỏ thế giới có thể bước vào một giai đoạn hoàn toàn khác trong năm 2027. Khi đó, lượng dầu dư thừa trên thị trường sẽ gây áp lực giảm giá đáng kể.

Trên thực tế, 2025 được xem là một năm tương đối ổn định đối với thị trường dầu mỏ. Giá dầu Brent trung bình chỉ đạt 69,1 USD/thùng, giảm hơn 14% so với năm 2024 và đánh dấu năm thứ ba liên tiếp giá dầu đi xuống kể từ đỉnh cao năm 2022. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng nguồn cung tăng nhanh hơn nhiều so với nhu cầu tiêu thụ.

Theo ông Francis Perrin, tác giả phần nghiên cứu về dầu mỏ trong báo cáo Cyclope, sản lượng dầu toàn cầu trong năm 2025 tăng nhanh gấp 4 lần tốc độ tăng của nhu cầu. Điều này khiến thị trường rơi vào tình trạng được cung cấp quá mức, tạo áp lực giảm giá kéo dài.

Bên cạnh đó, chính sách năng lượng của Tổng thống Donald Trump cũng góp phần kéo giá dầu xuống thấp. Với khẩu hiệu “Hãy khoan dầu hết mức có thể!” (“Drill, baby, drill”), Mỹ đã thúc đẩy gia tăng khai thác dầu khí trong nước và gây sức ép lên các thành viên OPEC+ nhằm tăng sản lượng. Các biện pháp thương mại được Mỹ công bố đầu năm 2025 cũng từng khiến thị trường lo ngại tăng trưởng kinh tế chậm lại, từ đó làm giảm kỳ vọng về nhu cầu năng lượng.

Tuy nhiên, mọi dự báo đã thay đổi khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Theo ước tính của Cyclope, cuộc khủng hoảng hiện khiến thị trường thiếu hụt 13-14 triệu thùng dầu/ngày, tương đương khoảng 12% tổng nhu cầu tiêu thụ dầu của thế giới. Đây là mức thiếu hụt quá lớn để nền kinh tế toàn cầu có thể chịu đựng trong thời gian dài.

Chính vì vậy, giá dầu hiện vẫn được hỗ trợ bởi những lo ngại liên quan đến nguồn cung và an ninh năng lượng. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là hiện tượng mang tính ngắn hạn. Nếu xung đột được giải quyết và các hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực Trung Đông dần trở lại bình thường, thị trường có thể nhanh chóng đối mặt với bài toán dư cung vốn đã tồn tại trước chiến tranh.

Trong kịch bản đó, giá dầu khó duy trì trên ngưỡng 90-100 USD/thùng trong thời gian dài. Ngoại lệ duy nhất là trường hợp các cuộc tấn công gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở khai thác và xuất khẩu dầu của các nước vùng Vịnh, khiến quá trình khôi phục nguồn cung kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm.