Hơn 50% đơn hàng tàu mới toàn cầu đổ về Trung Quốc bất chấp chính sách siết chặt từ Mỹ

Xưởng đóng tàu tại Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Theo báo cáo được Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) công bố ngày 25/9, trong 8 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc chiếm 53% tổng đơn đặt hàng tàu mới toàn cầu tính theo trọng tải– tương đương mức của cả năm 2023.

Chuyên gia Brian Hart của CSIS nhận định các hãng vận tải dường như vẫn tiếp tục hoạt động như thường lệ. Cho đến nay, chính sách mới của Mỹ chưa tạo ra tác động dịch chuyển đáng kể khỏi Trung Quốc.

Mỹ dự kiến từ ngày 14/10 sẽ áp biểu phí mới đối với tất cả các tàu được đóng tại Trung Quốc hoặc thuộc quyền sở hữu, điều hành của doanh nghiệp Trung Quốc khi cập cảng Mỹ lần đầu. Mức phí có thể vượt 1 triệu USD/tàu đối với các tàu lớn và sẽ tăng dần đến năm 2028. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng đây là “bài toán khó” với Washington bởi khoảng cách năng lực giữa hai quốc gia là quá lớn. Năm ngoái, Trung Quốc đóng hơn 1.000 tàu thương mại, trong khi Mỹ chưa tới 10 tàu.

Các hãng tàu lớn như MSC, Maersk, Hapag-Lloyd và CMA CGM đã nhanh chóng thích ứng bằng cách đưa tàu Trung Quốc ra khỏi tuyến vận tải đến Mỹ để tránh chịu phí. Tuy vậy, theo phân tích của HSBC, COSCO – doanh nghiệp vận tải của Trung Quốc – được dự báo sẽ là bên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với tổng mức phí ước tính lên tới 1,5 tỷ USD vào năm 2026.

Các khoản phí cảng mới được xem là một phần trong nỗ lực lớn hơn của Mỹ nhằm phục hồi ngành đóng tàu nội địa và hạn chế ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong lĩnh vực hàng hải toàn cầu. Tuy nhiên, theo kế hoạch ngân sách năm 2025 của Hải quân Mỹ, ngành đóng tàu thương mại trong nước hiện đã "gần như sụp đổ hoàn toàn", và việc bắt kịp Trung Quốc sẽ cần một chiến lược dài hạn.