HSBC: Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng về tài sản tài chính cá nhân

Theo báo cáo “Xây dựng biên nguồn vốn tiếp theo cho Việt Nam – Phát triển ngành quản lý quỹ và thu hút vốn đầu tư gián tiếp” của Ngân hàng HSBC, Việt Nam đang bước vào giai đoạn thuận lợi để mở rộng quy mô thị trường quản lý tài sản và thu hút nguồn vốn trung – dài hạn.

Dữ liệu của McKinsey cho thấy, tổng tài sản tài chính cá nhân (PFA) tại Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng bình quân 11%/năm (CAGR) giai đoạn 2022–2027, từ 360 tỷ USD lên 600 tỷ USD; trong đó, tài sản được quản lý chuyên nghiệp dự kiến tăng từ 150 tỷ USD lên 280 tỷ USD. Tốc độ tăng này gắn liền với xu hướng dân số già hóa và nhu cầu tích lũy tài sản bền vững, khi 23% tổng đầu tư và doanh thu phí bảo hiểm hiện đã đến từ các kênh đầu tư quản lý.

HSBC: Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng về tài sản tài chính cá nhân. Ảnh minh họa: Bnews/vnanet.vn

Báo cáo chỉ ra rằng, phần lớn các khoản đầu tư cá nhân tại Việt Nam vẫn tập trung vào tiền gửi ngân hàng và bất động sản – hai kênh có giới hạn về tăng trưởng và tính thanh khoản. Trong khi đó, đầu tư vào thị trường chứng khoán còn hạn chế và thiếu đa dạng hóa, khiến nhà đầu tư cá nhân dễ chịu tác động khi giá cổ phiếu biến động hoặc khi một ngành gặp khó khăn.

HSBC cho rằng, ngành quản lý tài sản mang lại lựa chọn đầu tư hợp pháp và minh bạch hơn, với cơ chế giám sát và công bố thông tin chặt chẽ theo quy định pháp luật, đồng thời giúp đa dạng hóa danh mục và giảm rủi ro tập trung. Các sản phẩm như quỹ đầu tư, quỹ ETF và bảo hiểm liên kết đầu tư có thể hỗ trợ người dân tích lũy ổn định và chủ động tài chính khi nghỉ hưu.

Báo cáo cũng nêu rõ tiềm năng lớn từ nhóm nhà đầu tư cá nhân Việt Nam: Hiện chỉ khoảng 0,26% dân số tham gia đầu tư vào quỹ, cho thấy dư địa phát triển rất lớn. Các quỹ đầu tư cá nhân đang nổi lên như nguồn vốn dài hạn quan trọng cho các dự án hạ tầng như cao tốc, đường sắt cao tốc, sân bay quốc tế Long Thành và trung tâm tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Dòng vốn từ các quỹ này không chỉ góp phần ổn định thị trường, mà còn tăng thanh khoản và thu hút các định chế tài chính toàn cầu.

Theo HSBC, xu hướng chuyên nghiệp hóa quản lý đầu tư đang phát triển nhanh tại Việt Nam, khi ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân ủy thác cho các công ty quản lý tài sản có chiến lược đầu tư kỷ luật, giảm thiểu đầu cơ và biến động ngắn hạn. Bên cạnh đó, nhu cầu đa dạng hóa kênh đầu tư ngoài tiết kiệm đang gia tăng, khiến quỹ đầu tư trở thành lựa chọn thay thế hấp dẫn.

Báo cáo ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân 20%/năm (CAGR) của quy mô quỹ đầu tư cá nhân tại Việt Nam giai đoạn 2020 - 2025, cả về số lượng quỹ lẫn giá trị tài sản quản lý (AUM).

Về kinh nghiệm khu vực, HSBC dẫn các mô hình thành công của Singapore, Trung Quốc, Malaysia và Ấn Độ, cho thấy tầm quan trọng của nền tảng công nghệ, kênh phân phối ngân hàng, Fintech và các tổ chức tư vấn độc lập trong việc mở rộng tiếp cận sản phẩm quỹ.

Tổng tài sản tài chính cá nhân (PFA) tại Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng bình quân 11%/năm (CAGR) giai đoạn 2022–2027. Ảnh minh họa: TTXVN

Tại Việt Nam, HSBC đề xuất một loạt định hướng phát triển: Hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình công ty có vốn thay đổi (VCC) và quỹ đầu tư mở dạng công ty, giúp rút ngắn thời gian ra mắt sản phẩm; cho phép nhà đầu tư cá nhân đầu tư định kỳ (kế hoạch SIP) để hình thành thói quen tích lũy dài hạn; tạo cơ chế đăng ký trực tiếp tới danh mục đầu tư, giúp quỹ hạ tầng, quỹ con vận hành hiệu quả hơn; đẩy mạnh số hóa quản lý tài sản, cho phép giao dịch linh hoạt, chi phí thấp và tiếp cận nhà đầu tư rộng hơn.

Đặc biệt, HSBC nhấn mạnh mã hóa quỹ đầu tư sẽ là xu hướng tất yếu. Các quỹ thị trường tiền tệ (MMF) được mã hóa có thể giúp giảm chi phí quản trị, tăng thanh khoản và khả năng tiếp cận toàn cầu, nhờ nền tảng giao dịch kỹ thuật số và hợp đồng thông minh. Nhiều tổ chức lớn như BlackRock, UBS, Franklin Templeton, WisdomTree đã triển khai mô hình quỹ số, cho phép phân phối linh hoạt và minh bạch hơn.

Báo cáo cũng đưa ra các đề xuất cụ thể cho Việt Nam: Thí điểm chương trình hưu trí tự nguyện và bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, khuyến khích chuyển hướng tiết kiệm cố định vào quỹ đầu tư; nới hạn mức đầu tư cho doanh nghiệp bảo hiểm và ngân hàng vào cổ phiếu niêm yết, trái phiếu doanh nghiệp và quỹ hạ tầng; thúc đẩy công bố thông tin bằng tiếng Anh và áp dụng chuẩn IFRS để tăng niềm tin nhà đầu tư quốc tế; xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế TP. Hồ Chí Minh (HCMC IFC) với mô hình quản trị, pháp lý minh bạch, hướng tới chuẩn mực của Luxembourg, Dubai (DIFC) và Abu Dhabi (ADGM).

Theo HSBC, Việt Nam đang ở ngưỡng phát triển quan trọng của ngành quản lý tài sản, với động lực tăng trưởng đến từ tầng lớp trung lưu mở rộng, nhu cầu đầu tư dài hạn và tiến trình hội nhập tài chính quốc tế. Nếu tận dụng được cơ hội này, thị trường quỹ Việt Nam có thể trở thành nguồn vốn bền vững và ổn định cho nền kinh tế trong thập kỷ tới.