IMF cảnh báo Anh đối mặt cú sốc kinh tế lớn nhất G7

Một cửa hàng đóng cửa tại London, Anh. Ảnh: THX/TTXVN

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa phát đi một trong những cảnh báo đáng chú ý nhất trong nhiều năm trở lại đây đối với Vương quốc Anh: Có thể nền kinh tế này sẽ phải chịu cú sốc nặng nề nhất trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) do giá năng lượng leo thang và cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục phủ bóng lên triển vọng toàn cầu.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng bị điều chỉnh, mà ở cách IMF mô tả mức độ dễ tổn thương mang tính cấu trúc của nền kinh tế Anh hiện nay.

Theo báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của IMF, GDP của Anh dự kiến chỉ tăng 0,8% trong năm nay, giảm 0,5 điểm phần trăm so với dự báo trước đó, và là mức giảm mạnh nhất trong toàn khối G7. Diễn biến này cho thấy Anh đang ở tâm điểm của làn sóng hạ dự báo tăng trưởng trong nhóm các nền kinh tế phát triển.

Không dừng lại ở đó, bức tranh thị trường lao động cũng trở nên xấu đi rõ rệt. IMF dự báo, tỷ lệ thất nghiệp tại Anh có thể lên tới 5,6% trong năm nay, mức cao nhất kể từ năm 2015.

Nếu nhìn tổng thể, IMF không chỉ nói về suy giảm tăng trưởng đơn thuần, mà là một tổ hợp rủi ro đồng thời: tăng trưởng thấp, lạm phát cao và mức sống gần như không cải thiện.

Vì sao Anh bị ảnh hưởng nặng hơn phần còn lại của G7? Lý do cốt lõi nằm ở cấu trúc năng lượng của nền kinh tế. Chuyên gia kinh tế trưởng của IMF, ông Pierre-Olivier Gourinchas nhấn mạnh: “Vương quốc Anh phụ thuộc rất lớn vào khí đốt trong cơ cấu năng lượng”. Ông giải thích: phần khí đốt nhập khẩu được định giá theo thị trường quốc tế, khiến chi phí tại Anh cao hơn đáng kể so với nhiều nước châu Âu khác.

Trong khi đó, dự trữ khí đốt lại tương đối thấp so với các nước châu Âu khác, làm gia tăng mức độ dễ tổn thương khi giá năng lượng biến động. Và chính sự phụ thuộc này đang chuyển hóa trực tiếp thành gánh nặng với người dân.

Các chuyên gia năng lượng cảnh báo hóa đơn điện và khí đốt của hộ gia đình Anh có thể tăng gần 20%, lên mức khoảng 1.929 bảng vào mùa Hè này, đẩy áp lực chi phí sinh hoạt lên một nấc mới.

IMF cũng cảnh báo nguy cơ lạm phát lương thực, khi thiếu hụt phân bón có thể đẩy giá thực phẩm tăng mạnh. Lạm phát tại Anh được dự báo có thể chạm gần 4% trong năm nay, trước khi giảm về mục tiêu 2% vào cuối năm 2027. IMF cũng nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên 3,2%, cao hơn nhiều so với các ước tính trước đó.

Hệ quả là Ngân hàng trung ương Anh có thể phải duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến, trong bối cảnh áp lực giá cả chưa hạ nhiệt.

Một điểm đáng chú ý khác là mức sống. IMF cảnh báo mức tăng GDP bình quân đầu người của Anh chỉ khoảng 0,3%, thấp hơn so với hầu hết các nền kinh tế lớn (ngoại trừ Nam Phi). Trong khi đó, sức tăng trưởng kinh tế yếu ở thời điểm nửa cuối năm 2025 - chỉ khoảng 0,1% trong hai quý liên tiếp - đang tạo nền xuất phát thấp cho năm hiện tại, khiến triển vọng càng thêm mong manh.

Dù trọng tâm là nước Anh, IMF cũng đưa ra cảnh báo mang tính toàn cầu. Nếu giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng kéo dài, thế giới có thể rơi vào một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, với lạm phát toàn cầu vượt 6% và tăng trưởng bị kéo lùi mạnh. Trong kịch bản cực đoan hơn, IMF cảnh báo việc giá dầu tăng gấp đôi và khí đốt tăng gấp ba so với thời điểm trước cuộc xung đột tại Iran sẽ tạo ra “vết sẹo" sâu và kéo dài đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt thông qua giá lương thực và chuỗi cung ứng phân bón.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ Anh đứng trước một bài toán khó: vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa bảo vệ tăng trưởng và hỗ trợ hộ gia đình đang chịu sức ép chi phí sinh hoạt tăng vọt. IMF khuyến nghị các biện pháp hỗ trợ của chính phủ phải có mục tiêu rõ ràng và chỉ mang tính tạm thời, thay vì trợ cấp đại trà.

Ở góc nhìn của IMF, nước Anh không chỉ đang đối diện một chu kỳ kinh tế khó khăn. Đây là thời điểm mà những điểm yếu cấu trúc - từ năng lượng, năng suất đến chi phí sinh hoạt - bị phơi bày cùng lúc dưới sức ép của một cú sốc địa chính trị toàn cầu. Và như cảnh báo của IMF, “các xác suất từ ngừng bắn đến leo thang nghiêm trọng đang thay đổi từng ngày”, đồng nghĩa với việc bức tranh kinh tế của Anh, cũng như thế giới, có thể vẫn chưa dừng lại ở điểm xấu nhất.

Nhìn rộng hơn, trường hợp của Anh là lời nhắc nhở rằng mức độ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị không chỉ phụ thuộc vào quy mô nền kinh tế, mà còn vào cấu trúc năng lượng và dư địa chính sách. Giá xăng đã tăng 19% kể từ khi xung đột bùng phát, trong khi giá dầu diesel tăng hơn một phần ba. Những con số này phản ánh chi phí thực tế mà người tiêu dùng và doanh nghiệp Anh đang phải gánh chịu.

Trong khi các nền kinh tế xuất khẩu năng lượng như Mỹ hay Canada có thể hấp thụ phần nào cú sốc, Anh không có tấm đệm tương tự. Câu hỏi đặt ra là liệu Chính phủ của Thủ tướng Keir Starmer có thể tận dụng cuộc khủng hoảng này để đẩy nhanh quá trình giảm phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu, hay sức ép ngắn hạn sẽ một lần nữa lấn át tư duy dài hạn?