Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế

Sáng 14/1, Báo Đại đoàn kết phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam), Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) tổ chức Diễn đàn "Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế" nhằm nhận diện các thách thức, từ đó đề xuất các hướng đi và giải pháp thiết thực cho sự phát triển của thị trường LNG tại Việt Nam và giúp doanh nghiệp khí Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Nhà báo, Tiến sỹ Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, khí thiên nhiên được xem là một trong những nguồn năng lượng quan trọng, đóng vai trò cầu nối trong lộ trình hướng tới phát triển bền vững và giảm phát thải. Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) hiện đang được mua bán phổ biến trên thị trường quốc tế và là nguồn năng lượng quan trọng cho nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không thể đứng ngoài “cuộc chơi” này và trên thực tế, các doanh nghiệp Việt Nam đã gia nhập thị trường LNG dù không sớm nhưng đã có những thành công nhất định. Thời gian qua, các doanh nghiệp khí Việt Nam đang tích cực hội nhập chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế thông qua việc nhập khẩu LNG, mở rộng hạ tầng khí đa phương thức và xây dựng hệ sinh thái năng lượng toàn diện từ thượng nguồn đến hạ nguồn, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch sang năng lượng sạch, kết nối Việt Nam với thị trường khí toàn cầu.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Minh Thảo, Phó trưởng Ban Ban Phát triển Doanh nghiệp và Môi trường Kinh doanh (Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế- Tài chính – Bộ Tài chính), thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết về thúc đẩy phát triển năng lượng, trong đó có khí LNG. Đặc biệt, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/08/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã đề ra các giải pháp về dầu khí trong đó nhấn mạnh phát triển công nghiệp khí; ưu tiên đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ nhập khẩu, dự trữ và tiêu thụ khí tự nhiên hoá lỏng (LNG); thu hút đầu tư trong lĩnh vực lọc hóa dầu theo hướng chế biến sâu. Bên cạnh đó, Luật Dầu khí 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định số 45/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Dầu khí đã được ban hành để thúc đẩy phát triển năng lượng; trong đó quy định cụ thể về vai trò quản lý nhà nước và nhà đầu tư (nhà thầu) của Petrovietnam với việc nâng cấp vai trò chủ động của Petrovietnam đối với các hoạt động phê duyệt, thẩm định đầu tư. Đặc biệt, ngày 28/10/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.6/2025/NQ-CP quy định về xử lý một số nội dung trong Luật Dầu khí nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong giao quyền phê duyệt hoạt động dầu khí.

Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động, các doanh nghiệp liên quan vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tiến sỹ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho biết thị trường LNG là thị trường quốc tế nhưng các doanh nghiệp khí Việt Nam vẫn phải tuân thủ khung pháp lý trong nước; chuỗi khí điện LNG, phân phối và hộ tiêu thụ chưa đồng bộ; chưa đủ tiến bộ, hội nhập mang tính quốc tế và khu vực. Bên cạnh đó, quy mô và năng lực cạnh tranh còn chưa cao nên khó ra quyết định đầu tư. Đây chính là lý do khiến nhiều dự án điện khí LNG ách tắc. Đặc biệt, doanh nghiệp trong lĩnh vực khí vẫn đối mặt với nhiều rủi ro về giá và địa chính trị, trong đó giá LNG là một công thức giá phản ánh giá hiện tại và biến động theo thị trường. Ngoài ra, Việt Nam ít kinh nghiệm kinh doanh và thương mại theo toàn chuỗi giá trị LNG; nhận thức và tư duy chưa theo kịp yêu cầu, Chủ tịch Hội Dầu khí nhấn mạnh.

Để tháo gỡ các vướng mắc này, ông Nguyễn Thái Hà, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Năng lượng T&T-doanh nghiệp đang đầu tư dự án điện khí LNG Hải Lăng (Quảng Trị) kiến nghị hoàn thiện và ổn định khung pháp lý cho phát triển LNG, đặc biệt là mô hình chuỗi LNG-điện. Bên cạnh đó, nhà nước cần khuyến khích đầu tư hạ tầng và logistics LNG theo hướng tích hợp, đồng bộ với quy hoạch điện và cảng biển. Ngoài ra, tăng cường vai trò kết nối của các cơ quan quản lý giữa doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng LNG quốc tế; tạo điều kiện để các dự án LNG trọng điểm sớm được triển khai, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và mục tiêu chuyển dịch năng lượng là rất quan trọng.

Đồng quan điểm này, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam đề xuất hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường LNG mang tính quốc tế; thiết kế cơ chế giá LNG–điện–khí linh hoạt với quan điểm chia sẻ rủi ro và cơ hội theo nguyên tắc thị trường. bên cạnh đó, cho phép thí điểm thương mại LNG có kiểm soát với doanh nghiệp khí nhà nước. Ngoài ra, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng LNG và phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu là rất quan trọng.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Minh Thảo, để hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dầu khí, khí điện, việc hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), trong đó chú trọng tháo gỡ các vướng mắc, bất cập hiện hữu; quy định quản lý và phát triển theo chuỗi giá trị năng lượng; đơn giản hóa các quy trình, thủ tục, giảm chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp kinh doanh khí hay có chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia hoạt động dịch vụ dầu khí…là rất cần thiết.

Tại Diễn đàn, các doanh nghiệp và chuyên gia đều thống nhất Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/08/2025 của Bộ Chính trị với mục tiêu phát triển thị trường khí 30-35 tỷ m3 vào năm 2030 chính là thách thức lớn nhưng cũng cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp trong nước. Vì vậy, nếu được hỗ trợ bằng các khung chính sách phù hợp, tiến bộ, các doanh nghiệp khí Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành chủ thể quan trọng trong chuỗi giá trị LNG khu vực và toàn cầu.