Khám phá rừng cây gỗ Báng Súng vào mùa hoa

Cây Giá Tỵ có tên khoa học là Teektona Grandis, thường được gọi là gỗ Tếch, hay cây Báng Súng. Theo các tài liệu nghiên cứu, cây Báng Súng bản địa phân bố ở vùng Đông Nam Á, thường được tìm thấy trong các thảm thực vật rừng gió mùa, là cây gỗ lớn, cao 30 - 40m và rụng lá vào mùa khô.

Tại Đồng Nai, rừng Giá Tỵ được trồng vào những năm 1950 trên địa bàn huyện Tân Phú và Định Quán (cũ) để làm báng súng và tạo thảm thực vật lớn dọc theo tuyến Quốc lộ 20. Hiện nay, rừng gỗ Giá Tỵ được bảo vệ và duy trì diện tích hơn 160 ha, phần lớn là những cây gỗ có tuổi đời 50 - 60 năm.

Ông Hồ Hữu Đức, cán bộ Trạm giống nông nghiệp La Ngà (đơn vị quản lý và bảo vệ khu rừng) cho biết, hiện nay, đơn vị quản lý và bảo vệ diện tích 165 ha rừng gỗ Giá Tỵ. Phần lớn diện tích rừng Giá Tỵ là những cây gỗ lớn, đường kính gốc khoảng hai người ôm. “Đây là loài cây gỗ lớn thích nghi với môi trường nhiệt đới và địa chất đất xen đá tổ ong như vùng Định Quán, Tân Phú”, ông Đức chia sẻ và cho biết gỗ Giá Tỵ thuộc nhóm gỗ tốt, sử dụng vào nhiều mục đích.

Theo ông Đức, cây Giá Tỵ xưa nay vẫn được biết đến là loài gỗ dùng để làm báng súng. Đặc điểm của gỗ Giá Tỵ là chịu được nhiệt độ rất cao. Với việc đốt rẫy bình thường, cây Giá Tỵ chỉ bị cháy phần lá, còn thân không bị ảnh hưởng.

Ngoài diện tích rừng được bảo vệ, quản lý nghiêm ngặt, nhiều năm qua, các hộ dân có đất ở khu vực Định Quán, Tân Phú cũng trồng cây Giá Tỵ với mục đích thương mại. Ông Nguyễn Khắc Định, người dân xã huyện Định Quán cũ, (nay là xã Phú Vinh, tỉnh Đồng Nai) cho biết, gỗ Giá Tỵ nổi tiếng với độ bền cao, không bị mối mọt, cong vênh và có màu sắc đẹp. Loại gỗ này ngoài làm báng súng còn được ưa chuộng trong ngành sản xuất đồ nội thất cao cấp, đóng tàu và xây dựng.

Vào thời gian khoảng tháng 7 đến tháng 8 hằng năm, rừng cây gỗ Giá Tỵ dọc tuyến Quốc lộ 20 bắt đầu nở rộ hoa. Từ trên cao, cánh rừng Giá Tỵ như một thảm hoa khổng lồ, bạt ngàn với màu trắng và vàng nhạt như những núi mây bồng bềnh.

Một cán bộ kiểm lâm khu vực Định Quán, Tân Phú cho biết, những năm qua, nhờ được quản lý và bảo vệ nghiêm ngặt nên tình trạng người dân xâm nhập rừng trái phép rừng Giá Tỵ rất ít. Nhiều năm trước rộ lên tình trạng người dân vào rừng gom lá khô của cây Giá Tỵ bán cho thương lái nước ngoài, tuy nhiên những năm gần đây không còn xảy ra vụ việc tương tự.

Chính quyền địa phương các xã nơi có rừng cây Giá Tỵ gồm Tân Phú, Phú Vinh, Phú Hòa thường xuyên tuyên truyền người dân địa phương không xâm phạm rừng, bảo vệ sinh thái rừng Giá Tỵ, tạo cảnh quan môi trường đặc trưng riêng của vùng Tân Phú, Định Quán.