Khánh Hòa lập mạng lưới 300 chuyên gia, mở đường bứt phá

Khánh Hòa đang phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cực tăng trưởng của khu vực. Nhằm tạo động lực phát triển mới, UBND tỉnh đã xây dựng đề án hình thành mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế. Đây là bước đi quan trọng nhằm tập hợp nguồn lực trí tuệ, tạo nền tảng cho những đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tỉnh đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn như: Phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; xây dựng các nền tảng dữ liệu dùng chung; phát triển công nghệ biển, sản phẩm công nghệ chiến lược; hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; thu hút nhân lực chất lượng cao; tăng cường hội nhập quốc tế sâu rộng. Điều này đòi hỏi địa phương phải có một mạng lưới chuyên gia đủ mạnh, đa ngành để hỗ trợ ở cả 4 khâu: Tư vấn chính sách, giải quyết bài toán phát triển, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối hợp tác.

UBND tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu thu hút tối thiểu 300 chuyên gia, nhà khoa học tham gia mạng lưới. Cụ thể, khoảng 20 - 30 chuyên gia tư vấn chiến lược phục vụ tham mưu các chương trình, đề án trọng điểm và Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của tỉnh; từ 50 - 100 chuyên gia, nhà khoa học có uy tín trong nước; từ 10 - 30 chuyên gia là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế; số còn lại là chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân công nghệ...

Nhà khoa học tham gia mạng lưới được chia thành 2 nhóm. Nhóm 1 là chuyên gia tư vấn chiến lược thuộc diện tham mưu cho Ban Chỉ đạo Nghị quyết số 57-NQ/TW của tỉnh. Nhóm 2 là cán bộ nghiên cứu, giảng viên của các trường đại học, học viện; chuyên gia đang công tác tại doanh nghiệp và các đối tượng có chuyên môn phù hợp.

Khánh Hòa hình thành tối thiểu 10 nhóm chuyên gia gắn với các lĩnh vực ưu tiên và sản phẩm chiến lược giai đoạn 2025 – 2030 gồm: Khoa học biển, công nghệ biển, kinh tế biển; chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo; công nghệ sinh học, y tế; du lịch thông minh, văn hóa số; nông nghiệp công nghệ cao, ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; năng lượng tái tạo, năng lượng hạt nhân; logistics, cảng biển; khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; quy hoạch phát triển, quản trị công.

Theo ông Nguyễn Thanh Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, địa phương vận động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là người Khánh Hòa đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài, tham gia đóng góp cho sự phát triển của quê hương. UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Bộ Ngoại giao, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam nhằm kết nối với đội ngũ chuyên gia, trí thức là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế. Cùng với đó, địa phương triển khai các chính sách thu hút, phát triển nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Giai đoạn 2021-2025, tỉnh điều tra, thu thập dữ liệu của khoảng 1.100 cán bộ, chuyên gia, kết nối với 40 tổ chức, đơn vị hoạt động khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh, bước đầu hình thành mối liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học lớn như: Viện Hải dương học, Viện Vắc-xin và Sinh phẩm Y tế, Trường Đại học Nha Trang... Cùng với đó, địa phương đã huy động được gần 20 chuyên gia từ các trường đại học, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong tỉnh tham gia khảo sát, tư vấn và cung cấp thông tin chuyên môn.

Trong một nghiên cứu mới đây, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công nhận định: nền tảng tiềm lực khoa học công nghệ của Khánh Hòa được củng cố khi có 22 tổ chức khoa học công nghệ công lập, 24 tổ chức ngoài công lập và khoảng 2.900 người làm công tác nghiên cứu liên quan, đạt tỷ lệ 13 người/vạn dân (cao hơn mức trung bình cả nước). Tuy nhiên, hạn chế mang tính hệ thống vẫn hiện rõ ở các chỉ số “đầu ra/lan tỏa”. Cụ thể như: tỷ lệ doanh nghiệp/dự án khởi nghiệp sáng tạo trong tổng số doanh nghiệp mới thành lập, đơn đăng ký nhãn hiệu/1.000 doanh nghiệp, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo và chi ngân sách địa phương cho khoa học công nghệ/GRDP còn chưa cao.

Đề xuất mô hình quản trị nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho tỉnh Khánh Hòa, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Chiến cho rằng nên được thiết kế theo cấu trúc “một trung tâm điều phối, các trụ cột vận hành, mạng lưới thực thi xã hội", nhằm rút ngắn khoảng cách từ mục tiêu đến kết quả. Ở trung tâm là Hội đồng/Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn chuyển đổi số do lãnh đạo UBND tỉnh đứng đầu, bảo đảm thống nhất chỉ đạo liên ngành và xử lý kịp thời các “nút thắt” về thể chế.