Khởi động dự án "Cung đường hoa gạo thắp sáng Đền Hùng"

Ngày 19/4/2026 (tức mùng 3 tháng 3 âm lịch), tại Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Hùng, Hội Kiến tạo Môi trường Xanh Việt Nam phối hợp với Ban Quản lý Khu Di tích lịch sử Đền Hùng long trọng tổ chức Lễ triển khai Dự án: “Hoa Gạo Thắp Sáng Đền Hùng” thuộc Chương trình “Vì Môi trường xanh Quốc gia”.

Đây không chỉ là một hoạt động trồng cây, mà là một biểu tượng văn hóa, sinh thái, tâm linh, kiến tạo nên “Cung đường Hoa Gạo” nơi hội tụ ký ức dân tộc, năng lượng sống và khát vọng tương lai xanh. “Tinh hoa cây Gạo” từ biểu tượng dân gian đến giá trị mới của thời đại.

Chương trình trồng Hoa Gạo trên cung đường “Hoa Gạo thắp sáng Đền Hùng” có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, giáo dục, doanh nhân, nhà báo, văn nghệ sĩ, các em thiếu niên và những người có tâm huyết chung tay kiến tạo vì môi trường xanh, vì Việt Nam xanh và vì tương lai xanh. Tham gia Chương trình còn có ba vị chuyên gia: Ông Sze Ping Lo, Giám đốc chương trình Quỹ Biến đổi khí hậu Mỹ phụ trách khu vực Trung quốc và Đông Nam Á, Bà Yanjun Lu quản lý dự án, Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Thủy, chuyên gia Điều phối chương trình Đông Nam Á của Quỹ Biến đổi khí hậu Sequoia Hoa kỳ.

Phát biểu tại chương trình, Tiến sĩ, Nhà văn Trần Văn Miều, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Hội Kiến tạo Xanh Việt Nam nhấn mạnh: “Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi cách nhìn về cây Hoa Gạo từ quan niệm cũ ‘Thần cây đa, ma cây gạo’ sang một nhận thức mới: ‘Hồn cây Đa - Tinh hoa cây Gạo’.” Sở dĩ, tôi quan niệm “Tinh hoa cây Gạo” là do người Việt Nam, từ miền Bắc đến miền Trung, miền Nam đều gắn bó với cây Hoa Gạo. Loài cây này đã đi vào truyền thuyết, văn học, phim ảnh của nhiều dân tộc Việt. Có rất nhiều câu ca dao, bài thơ hay viết về Hoa Gạo, trong đó có bài thơ Mùa Hoa Gạo của tác giả Gió Phương Nam: “Hoa gạo đỏ như trái tim thắp lửa/ Cây nêu xưa vươn thẳng giữa bầu trời…”.

Cây Hoa Gạo phân bố rộng rãi trên mọi miền của Tổ quốc Việt Nam: Ở miền Bắc và miền Trung gọi là cây Hoa Gạo, Tây Bắc gọi là cây Mộc Miên, Tây nguyên gọi là cây Pơ Lăng, miền Nam gọi là cây Mộc Miên, dân Tộc Dáy gọi là cây Cốc Lếu, có nơi gọi là cây Hồng Miên, Ban chí hoa, Anh hùng thụ…Cây Hoa Gạo là cây dễ trồng, dễ sống, sống lâu năm trở thành cây Cổ thụ, có cây tuổi trên 1.000 năm. Hoa Gạo nở vào tháng Ba Âm lịch hàng năm, đúng vào dịp Giỗ tổ Hùng Vương; nụ và cánh hoa gạo như bóng đèn, có màu đỏ rực rỡ, hoa lâu tàn.

Giám đốc Quốc gia Chương trình “Vì Môi trường xanh Quốc gia Hồ Bảo Khánh chia sẻ: Dự án “Hoa gạo thắp sáng Đền Hùng” không chỉ là một công trình cảnh quan, mà còn là biểu tượng giàu ý nghĩa về sự hội tụ và gắn kết của 54 dân tộc anh em, những con người cùng chung một cội nguồn, cùng chung tay gìn giữ và lan tỏa giá trị của Khu di tích. Mỗi độ tháng Ba Âm lịch dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, khi hoa gạo nở rực, cả một góc trời Đền Hùng như bừng sáng trong sắc đỏ thiêng liêng và đầy sức sống. Sắc đỏ ấy không chỉ gợi nhắc màu đất mẹ, màu cờ Tổ quốc, mà còn là biểu tượng của may mắn, hạnh phúc và tình yêu. Đó là sắc màu của nhiệt huyết, của đam mê, của tinh thần cống hiến và lan tỏa những giá trị tốt đẹp vì cộng đồng.

Hơn thế, sắc đỏ của hoa gạo mang trong mình nguồn năng lượng mạnh mẽ, một nguồn cảm hứng tích cực, thôi thúc mỗi người hướng về cội nguồn, sống trách nhiệm hơn với thiên nhiên, với di sản, và với chính tương lai của dân tộc.

Lễ trồng cây Hoa Gạo trên cung đường “Hoa Gạo thắp sáng Đền Hùng”, xung quanh hồ Điều hòa trong Khu Di tích. Cành các cây nối vào nhau tạo thành vòng tay Hoa Gạo kết nối, lan tỏa. Trồng 54 cây Hoa Gạo, tượng trưng cho 54 Dân tộc Việt Nam. 

Dự án Hoa Gạo thắp sáng Đền Hùng do Hội Kiến tạo Xanh Việt Nam phát động nhằm Chung tay kiến tạo xanh ở nơi di tích lịch sử, nơi công cộng, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, doanh trại, nơi thờ tự… “Cung đường Hoa Gạo thắp sáng Đền Hùng” không chỉ là một công trình cảnh quan, mà còn là: Biểu tượng của tinh thần dân tộc, dấu ấn của chuyển đổi xanh, thông điệp gửi tới tương lai.

Khi những tán Hoa Gạo nở rực mỗi mùa Giỗ Tổ, đó sẽ không chỉ là vẻ đẹp của thiên nhiên mà là lời nhắc nhở thiêng liêng về cội nguồn, trách nhiệm và khát vọng của mỗi người Việt Nam đối với hành tinh xanh.

Dự án “Hoa Gạo thắp sáng Đền Hùng” không dừng lại ở một địa điểm, mà hướng tới mục tiêu dài hạn như kiến tạo không gian xanh tại di tích lịch sử, trường học, bệnh viện, doanh nghiệp, doanh trại; Góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về môi trường; Truyền cảm hứng hành động cho thế hệ trẻ.

Sau Lễ trồng cây, Hội Kiến tạo Môi trường Xanh Việt Nam chính thức bàn giao công trình “Cung đường Hoa Gạo thắp sáng Đền Hùng” cho Ban Quản lý Khu Di tích lịch sử Đền Hùng tiếp nhận và chăm sóc lâu dài. Không chỉ là một điểm nhấn cảnh quan giàu tính thẩm mỹ, công trình còn mang trong mình giá trị văn hóa, tâm linh sâu sắc, góp phần tôn vinh vẻ đẹp thiêng liêng của đất Tổ, đồng thời mở ra sức hút mới cho du lịch sinh thái và trải nghiệm văn hóa.

Trong khuôn khổ Chương trình “Vì Môi trường xanh Quốc gia 2026”, chuỗi hoạt động ý nghĩa tiếp tục được tổ chức trang trọng và giàu cảm xúc. Nghi lễ Dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng được thực hiện với tất cả lòng thành kính, như một lời tri ân sâu sắc tới công đức Tổ tiên, lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” giá trị cốt lõi của dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh đó, nghi thức Dâng trà cung tiến Vua Hùng mang vẻ đẹp tinh tế, trang nghiêm, là sự giao hòa giữa tâm linh và thiên nhiên, giữa con người hôm nay với cội nguồn dân tộc, góp phần gìn giữ và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống bền vững theo thời gian./.