Kiểm soát thiết bị sạc cho xe điện

Trước xu thế chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero vào năm 2050), cũng như nâng cao vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố thêm 3 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về Hệ thống lưu trữ điện năng gồm: Tiêu chuẩn TCVN 14499-2-201:2025 (IEC/TR 62933-2-201:2024) về Thông số kỹ thuật và phương pháp thử – Rà soát thử nghiệm hệ thống lưu trữ điện năng sử dụng các pin chuyển đổi mục đích sử dụng và pin tái sử dụng; Tiêu chuẩn TCVN 14499-3-200:2025 (IEC/TR 62933-3-200:2025) về Hoạch định và đánh giá tính năng của hệ thống lưu trữ điện năng – Nguyên tắc thiết kế hệ thống EES điện hóa; Tiêu chuẩn TCVN 14499-4-200:2025 (IEC/TR 62933-4-200:2024) về hướng dẫn các vấn đề về môi trường – Đánh giá phát thải khí nhà kính (GHG) từ hệ thống lưu trữ điện năng (EES) nhằm đảm bảo an toàn, hiệu quả và ổn định cho hệ thống. Đồng thời, giúp chuẩn hóa quy trình thiết kế, sản xuất, vận hành và kiểm định để giảm thiểu rủi ro cho người sử dụng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc gia.

Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành bộ 15 tiêu chuẩn quốc gia cho hệ thống lưu trữ điện năng để thống nhất khung kỹ thuật và pháp lý, tương thích với tiêu chuẩn quốc tế IEC. Tiêu chuẩn IEC (International Electrotechnical Commission) là một tập hợp những tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế được phát triển bởi "Ủy ban kỹ thuật điện quốc tế" (International Electrotechnical Commission). IEC không chỉ là một bộ quy chuẩn đơn thuần, mà còn đóng vai trò then chốt trong việc định hình và thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp điện, điện tử và là cầu nối quan trọng giữa các nhà sản xuất, người tiêu dùng và các cơ quan quản lý trên toàn cầu.

Trong kỷ nguyên công nghệ hiện đại, sự phát triển vượt bậc của ngành công nghiệp này đặt ra một yêu cầu cấp thiết trong việc thống nhất về các thông số kỹ thuật, quy chuẩn an toàn và khả năng tương thích giữa các thiết bị để đảm bảo hoạt động hiệu quả, bền vững và an toàn cho người sử dụng trên toàn thế giới.

Ông Trần Quý Giầu, Trưởng ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia cho biết, tại dự thảo kế hoạch của nhóm các cơ quan đo lường pháp định thuộc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APLMF) cũng chú trọng tới các vấn đề liên quan đến thiết bị sạc cho xe điện.

Theo đó, APLMF đã tổ chức trực tuyến khóa đào tạo ASEAN về thiết bị sạc điện cho xe điện (EVSE). Khóa đào tạo APLMF về kiểm định và phê duyệt mẫu cho thiết bị sạc điện cho xe điện EVSE vào tháng 5-6/2026 tại Trung Quốc. Hiện nay, Đài Loan (Trung Quốc) đang thực hiện kiểm định hầu hết các thiết bị sạc điện cho xe điện trong năm 2025; Hàn Quốc thực hiện điều chỉnh Luật cân đo để thúc đẩy đo lường công nghiệp; giới thiệu kiểm định hydrogen, kiểm định thiết bị sạc điện cho xe điện; đo lường dự trên AI và số hóa...

Đặc biệt, chiến lược của APLMF giai đoạn 2027-2030 cũng tập trung kiểm định, phê duyệt mẫu thiết bị sạc cho xe điện, taximét... Theo đó, APLMF đã thống nhất tổ chức hội thảo về kế hoạch chiến lược của APLMF giai đoạn 2027-2030 vào 4-5/11/2026 và kết quả hội thảo sẽ được xem xét phê duyệt tại cuộc họp thường niên APLMF 2026 lần thứ 33 tại Chaing Rai, Thái Lan với hiệu lực thực hiện bắt đầu từ năm 2027. Việt Nam sẽ tiếp tục rà soát, theo dõi tình hình xây dựng mới, cập nhật các văn bản kỹ thuật của Tổ chức Đo lường Pháp định Quốc tế (OIML) và hướng dẫn của APLMF để sửa đổi, cập nhật cho phù hợp, đảm bảo nâng cao vai trò quản lý nhà nước, đóng góp vào phát triển hạ tầng đo lường quốc gia của Việt Nam.

Liên quan đến thiết bị sạc cho xe điện, Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA) cũng có văn bản số 121/2025/CV-VAMOBA gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị về việc phát triển hệ thống trạm sạc xe điện theo hướng mở. Chủ tịch VAMOBA Phạm Cường cho rằng: Những năm qua, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích giao thông điện hóa, tạo điều kiện để các tập đoàn và doanh nghiệp đầu tư mạnh vào hạ tầng sạc. Nhiều dự án quy mô lớn đã được triển khai như V-Green (Vingroup) lắp đặt hàng nghìn trạm sạc trên toàn quốc, PVOIL – PV Power phối hợp tích hợp trạm sạc tại hệ thống cây xăng, cùng các doanh nghiệp như TMT Motors, Dat Bike, EBOOST tham gia mở rộng mạng lưới, đây là tín hiệu tích cực cho quá trình chuyển đổi năng lượng. Tuy nhiên, nhiều hệ thống trạm sạc hiện nay chỉ phục vụ cho xe cùng thương hiệu, hạn chế khả năng tiếp cận của doanh nghiệp khác, vì vậy cần phổ cập theo chuẩn sạc chung và hạ tầng mở.

Hạ tầng trạm sạc xe điện là tài sản công cộng mang tính chiến lược, gắn liền với an ninh năng lượng và phát triển bền vững của ngành công nghiệp xe điện quốc gia, việc xây dựng hệ thống sạc mở, có chuẩn kết nối chung… sẽ thu hút nguồn vốn xã hội hóa, khuyến khích đổi mới công nghệ và đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng. Do đó, Hiệp hội kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành bộ tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp lý đối với hệ thống trạm sạc mở; xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về chuẩn sạc chung và giao thức kết nối, đảm bảo mọi phương tiện đủ điều kiện kỹ thuật đều có thể sử dụng, không phân biệt thương hiệu. Cùng với đó là công khai giá dịch vụ và thông tin hạ tầng, tăng cường giám sát của cơ quan quản lý./.