Phiên họp 56, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV: Cập nhật kịch bản điều hành vĩ mô

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 56, chiều 1/4, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với các tờ trình, báo cáo của Chính phủ về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030.

Tại phiên họp, các đại biểu đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày tờ trình và báo cáo thẩm tra về các nội dung trên.

Theo Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga, nhiệm kỳ qua có bối cảnh hết sức đặc biệt. Đầu nhiệm kỳ có gần hai năm bị ảnh hưởng do dịch COVID-19, song dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, chúng ta đã vượt qua giai đoạn đó. Khoảng thời gian giữa nhiệm kỳ, các cơn bão, lũ ảnh hưởng đến nước ta gây thiệt hại nặng.

Chính phủ đã chỉ đạo, điều hành quyết liệt để chống bão lũ, xây dựng nhà mới với Chiến dịch Quang Trung do Thủ tướng Chính phủ phát động. Cuối nhiệm kỳ, xung đột tại Trung Đông đã tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là giá xăng dầu. Chính phủ chủ động, linh hoạt trong giảm thuế, đảm bảo giá xăng dầu tương đối để người dân có thể chấp nhận được.

Bà Lê Thị Nga cho rằng, từ đầu đến giữa hay cuối nhiệm kỳ đều có những khó khăn nhưng Chính phủ đã điều hành và đạt được kết quả rất ấn tượng; đồng thời cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu mà Trung ương và Quốc hội giao.

Về những điểm cần lưu ý trong nhiệm kỳ tới, bà Lê Thị Nga nêu vấn đề về mất an toàn vệ sinh thực phẩm khi liên tục phát hiện nhiều vụ việc khiến người dân rất hoang mang. Mới đây nhất, Công an Hà Nội phát hiện 300 tấn thịt lợn bệnh đưa ra thị trường có dấu kiểm dịch thú y, đã đưa ra thị trường và vào các bếp ăn bán trú của học sinh. Bà Lê Thị Nga đề nghị cần có một cuộc tổng kiểm tra trên toàn quốc về an toàn thực phẩm để có những giải pháp quyết liệt.

Bên cạnh đó, vấn đề ô nhiễm môi trường cũng cần được quan tâm, khi tình trạng ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, nhất là ở các dòng sông vẫn diễn biến nghiêm trọng và chưa có giải pháp xử lý triệt để.

Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý, trong nhóm phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Chính phủ cần lý giải rõ các thuật ngữ: thế nào là đột phá thể chế từ quản lý sang kiến tạo phát triển; thế nào là đổi mới động lực tăng trưởng xanh và số; thế nào là đột phá hạ tầng chiến lược kết nối không gian phát triển, nâng tầm nội lực doanh nghiệp…

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, giải pháp điều hành của Chính phủ trong thời gian tới phải quyết liệt và thực tế, đặc biệt, trong công tác thể chế, phải tránh tình trạng luật ban hành phải chờ nghị định, nghị định ban hành phải chờ thông tư.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh khẳng định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá tờ trình và các báo cáo của Chính phủ được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, nhiều nội dung được cập nhật, phân tích kỹ lưỡng, phản ánh khá toàn diện tình hình kinh tế - xã hội của năm 2025, 5 năm 2021 - 2025 và triển khai kế hoạch năm 2026, dự kiến kế hoạch 5 năm 2026-2030.

Về đánh giá bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của năm 2025 và kế hoạch 5 năm 2021 - 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản đồng tình với đánh giá của báo cáo Chính phủ và báo cáo thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế.

Trong bối cảnh đặc biệt, nhiều biến động, khó khăn chưa từng có, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nền kinh tế đã thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng linh hoạt, đạt kết quả toàn diện, nổi bật trên hầu hết các lĩnh vực.

Về tình hình triển khai kế hoạch những tháng đầu năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, trước những bối cảnh ở quốc tế và trong nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ cần đặc biệt lưu ý các rủi ro như: áp lực lạm phát, giá năng lượng, cán cân thương mại có xu hướng chuyển sang nhập siêu, tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu, thị trường tài chính, tiền tệ và vàng còn tiềm ẩn biến động phức tạp...

Đồng thời, Chính phủ cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, nhất là thị trường năng lượng, chính sách thuế, thương mại quốc tế để đánh giá đầy đủ các tác động; xây dựng, cập nhật các kịch bản điều hành vĩ mô phù hợp, làm rõ tác động tới tăng trưởng, lạm phát và các cân đối lớn; nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng; nâng cao khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh; đẩy mạnh rà soát, hoàn thiện thể chế pháp luật, cải cách hành chính thực chất, hiệu quả...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét quyết định các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 như tờ trình; đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, quán triệt, cụ thể hóa đầy đủ, nhất quán các quan điểm, định hướng tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và kết luận Hội nghị Trung ương lần thứ hai, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, rõ thứ tự ưu tiên các nguồn lực, lộ trình và khả năng thực hiện, sử dụng hiệu quả nguồn lực, lựa chọn đúng các khâu đột phá, tạo chuyển biến rõ nét ngay từ đầu giai đoạn.

Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính để hoàn thiện báo cáo chính thức, dự thảo nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 để trình Quốc hội.

Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với các tờ trình, báo cáo của Chính phủ về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện ngân sách nhà nước năm 2025, tình hình thực hiện ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tài chính nhà nước năm 2024; Quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.

Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho ý kiến đối với các tờ trình, báo cáo của Chính phủ về: Kết quả thực hiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và dự kiến Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; Kết quả thực hiện kế hoạch tài chính quốc gia và vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2021 - 2025 và dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2026 - 2030; cho ý kiến về việc ban hành Nghị định của Chính phủ quy định về quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước đối với một số hoạt động đối ngoại.