Kinh tế châu Phi trước tác động giảm giá đồng nhân dân tệ

Theo báo "Thư tín và địa cầu" ngày 16/8, đối với những quốc gia châu Phi đang phụ thuộc vào Trung Quốc thì việc đồng nhân dân tệ (NDT) bất ngờ bị phá giá là một sự nhắc nhở về sự phụ thuộc quá mức vào Bắc Kinh.Việc phá giá đồng NDT, cùng với sự suy giảm của nền kinh tế Trung Quốc, dường như đang làm suy yếu nhu cầu hàng hóa và cũng khiến các công ty Trung Quốc phải cạnh tranh một cách khốc liệt hơn với các nhà sản xuất châu Phi, khi giá hàng xuất khẩu của Trung Quốc trở nên rẻ hơn.

Do có nhu cầu lớn đối với các loại khoáng sản và dầu mỏ, Trung Quốc đã nhanh chóng giành được sự thống trị tại các thị trường châu Phi trong thập niên qua. Kim ngạch thương mại của Trung Quốc với châu Phi năm 2014 là hơn 220 tỷ USD, gấp 3 lần kim ngạch thương mại của Mỹ với châu Phi.

Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của hầu hết các nước châu Phi, nhưng trong khi Bắc Kinh hỗ trợ cho sự tăng trưởng kinh tế của châu Phi thì cũng khiến khu vực này trở nên dễ bị tổn thương trước suy giảm kinh tế hoặc phá giá đồng tiền của nước này.

Nam Phi, nền kinh tế lớn thứ 2 châu Phi, đang bị tác động mạnh bởi sự phá giá đồng NDT. Tỷ giá của đồng rand Nam Phi đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 14 năm và thị trường chứng khoán bị tổn thất nặng nề. Đây là một đòn giáng mạnh vào nền kinh tế vốn gặp khó khăn của Nam Phi do bị thiếu điện, lao động đình công, sự suy giảm của ngành khai mỏ và ngành chế tạo rơi vào suy thoái.

Các nhà lãnh đạo công đoàn Nam Phi đang đe dọa tổ chức các cuộc đình công lớn trong ngành khai thác vàng và than đá, trong lúc các công ty khai mỏ đang có kế hoạch sa thải tới 11.000 công nhân do chi phí tăng và giá hàng hóa giảm.

Ngoài những tác động đối với đồng rand, Thống đốc Ngân hàng trung ương Nam Phi Lesetja Kganyago đã cảnh báo rằng sự phá giá đồng NDT sẽ làm hại đến xuất khẩu của Nam Phi.

Các nhà phân tích cũng cảnh báo khả năng thua lỗ của ngành thép Nam Phi và khó cạnh tranh hơn với mặt hàng thép xuất khẩu của Trung Quốc trong tương lai. Ngành thép Nam Phi hiện đang vận động chính phủ nước này tăng thuế 10% đối với thép nhập khẩu để tự bảo vệ trước thép nhập khẩu giá rẻ, nhất là từ Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma đã luôn luôn coi Trung Quốc có vai trò quan trọng với chiến lược kinh tế của ông. Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Nam Phi, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 24 tỷ USD/năm. Tuy nhiên, quan hệ thương mại này có thể bị đe dọa do sự suy giảm gần đây của kinh tế Trung Quốc, cũng như sự chuyển đổi của nền kinh tế Trung Quốc đang trở nên ít phụ thuộc vào nguyên liệu thô nhập khẩu hơn.

Nhìn chung, Trung Quốc vẫn là nhân tố́ tác động đến các nền kinh tế châu Phi. Nhiều công ty Trung Quốc đang xây dựng đường sắt, đường bộ, sân bay, các mỏ và cơ sở dầu mỏ ở khắp châu Phi, nhưng hàng xuất khẩu Trung Quốc giá rẻ cũng đang khiến các ngành như ngành dệt của Nam Phi điêu đứng.

Dương Hoa (TTXVN tại Ottawa)