Kinh tế thế giới "ngấm đòn" thuế quan

Không chỉ dừng lại ở biên giới nước Mỹ, các số liệu mới nhất cho thấy một bức tranh ảm đạm trải dài từ các trung tâm tài chính châu Âu, các cường quốc xuất khẩu châu Á cho đến các đối tác thương mại láng giềng tại Bắc Mỹ.

Ngay sau khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1/2025, ông Trump đã thông báo áp thuế quan lên hàng loạt quốc gia, sau đó điều chỉnh một số mức thuế thông qua các thỏa thuận thương mại. Hiện tại, mức thuế nhập khẩu trung bình của Mỹ đã chạm ngưỡng cao nhất kể từ thập niên 1930, và thị trường đang ghi nhận những tín hiệu rõ ràng cho thấy mức thuế cao hơn đang thẩm thấu vào nền kinh tế, đẩy giá cả tiêu dùng leo thang đối với người dân Mỹ.

Tuy nhiên, tác động tiêu cực của chính sách này không chỉ gói gọn trong nội tại nước Mỹ mà còn đang gây tổn thương sâu sắc đến các nền kinh tế bên ngoài biên giới.

Tại Canada, theo dữ liệu từ khảo sát chính thức về việc làm, tiền lương và giờ làm, ngành sản xuất nước này đã phải cắt giảm 36.500 vị trí việc làm kể từ đầu năm và hiện sở hữu quy mô lực lượng lao động khiêm tốn nhất kể từ tháng 9/2021 – thời điểm ngành này vẫn đang chật vật phục hồi sau đại dịch.

Nhận định về tình hình này vào tháng 9, hiệp hội các nhà sản xuất và xuất khẩu Canada khẳng định sản xuất là một trong những lĩnh vực chịu thiệt hại nặng nề nhất bởi các đòn thuế quan của Mỹ, đồng thời nhấn mạnh vai trò động lực xuất khẩu chủ chốt của ngành này.

Tại Brazil, ngành nông sản đang chịu sức ép lớn. Từ tháng 8-11/2025, hoạt động xuất khẩu cà phê của Brazil sang Mỹ đã vấp phải mức thuế suất lên tới 50%. Vào tháng Mười, ông Márcio Ferreira, Chủ tịch Hội đồng các nhà xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafé), nhận định mức thuế này đã khiến việc tiếp cận thị trường Mỹ trở nên gần như bất khả thi.

Dữ liệu mới nhất từ Cecafé cho thấy, lượng cà phê Mỹ nhập khẩu từ quốc gia sản xuất hàng đầu thế giới này trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 11/2025 đã sụt giảm hơn một nửa so với cùng kỳ năm trước. Sự lao dốc này là nguyên nhân chính khiến tổng doanh số bán cà phê của Brazil sang Mỹ giảm 32,2% so với cùng kỳ năm ngoái tính từ đầu năm 2025.

Mặc dù đà giảm rất mạnh, Mỹ vẫn duy trì vị thế là nhà nhập khẩu cà phê lớn nhất của Brazil trong 11 tháng kể từ đầu năm 2025 đến nay. Trao đổi với kênh tin tức CNN, Bộ Nông nghiệp Brazil cho biết, chuỗi giá trị sản xuất cà phê và các hoạt động liên quan hiện đóng góp tới 1,8% GDP quốc gia, trong khi hoạt động canh tác tạo việc làm cho khoảng 3% lực lượng lao động toàn Brazil, bao gồm cả lao động thời vụ và gián tiếp.

Tại Mexico, nền kinh tế nước này ghi nhận mức tăng trưởng âm trong quý III/2025. Giới chuyên gia kinh tế cho rằng kết quả ảm đạm này một phần do chính sách thương mại khó đoán trước của ông Trump đã làm xói mòn niềm tin kinh doanh và kìm hãm dòng vốn đầu tư.

Tại châu Âu, nền kinh tế Thụy Sĩ cũng ghi nhận mức suy giảm trong quý III/2025 với tốc độ mạnh nhất kể từ giai đoạn đáy của đại dịch COVID-19 năm 2020. Chính phủ nước này nhận định sự co hẹp này chủ yếu xuất phát từ việc sản lượng ngành công nghiệp hóa chất và dược phẩm lao dốc, đồng thời nhấn mạnh những biến động ngoại thương gần đây có mối liên hệ mật thiết với các biểu thuế mới từ phía Mỹ.

Nhìn sang châu Á, nền kinh tế Nhật Bản cũng không tránh khỏi đà suy giảm trong quý III/2025. Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này là sự sụt giảm mạnh trong kim ngạch xuất khẩu và hoạt động đầu tư vào bất động sản nhà ở tư nhân.