Làn sóng tăng vốn: Bước ngoặt ngành chứng khoán 2025

Đây không chỉ là câu chuyện bổ sung nguồn lực tài chính, mà còn phản ánh sự chuẩn bị cho những thay đổi căn bản trên thị trường: từ việc Việt Nam sắp được nâng hạng đến sự xuất hiện của các loại hình tài sản mới.

*Làn sóng tăng vốn lan rộng

Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) vừa hoàn tất phát hành hơn 104 triệu cổ phiếu, nâng vốn lên 20.779 tỷ đồng. Tại ĐHĐCĐ bất thường ngày 25/9, SSI tiếp tục trình kế hoạch chào bán hơn 415,5 triệu cổ phiếu, đưa vốn điều lệ tiến gần 25.000 tỷ đồng – quy mô chưa từng có trong lịch sử công ty.

SSI vừa hoàn tất phát hành hơn 104 triệu cổ phiếu, nâng vốn lên 20.779 tỷ đồng. Ảnh: SSI

Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) gây chú ý với đợt IPO (bán cổ phần lần đầu ra công chúng) từ 19/8–18/9, huy động 10.818 tỷ đồng, thu 10.729 tỷ đồng. TCBS phân phối thành công 231,15 triệu cổ phiếu cho 26.099 nhà đầu tư. Sau IPO, vốn điều lệ tăng từ 20.801,5 tỷ đồng lên 23.133 tỷ đồng – cao nhất ngành hiện nay. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank, mã chứng khoán; TCB) vẫn là cổ đông lớn nhất với 79,82% vốn, tiếp đến là Chủ tịch Nghiêm Xuân Minh (5,34%).

Cổ phiếu của TCBS dự kiến niêm yết trong tháng 10, nhờ Nghị định số 245/2023/NĐ-CP của Chính phủ về niêm yết và đăng ký giao dịch chứng khoán rút ngắn thủ tục còn 30 ngày. Đây là thương vụ IPO lớn nhất ngành chứng khoán từ trước tới nay.

Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) chuẩn bị IPO 375 triệu cổ phiếu, giá tối thiểu 12.130 đồng/cổ phiếu, kỳ vọng huy động 4.548 tỷ đồng. Nếu thành công, vốn sẽ tăng từ 15.000 tỷ đồng lên 18.750 tỷ đồng.

Công ty cổ phần Chứng khoán VPS – công ty có thị phần môi giới lớn nhất – dự kiến phát hành thưởng tỷ lệ 1:1,25 (710 triệu cổ phiếu), qua đó nâng vốn từ 5.700 tỷ lên 12.800 tỷ đồng.

Ngày 24/9, Công ty cổ phần Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HSC) công bố kết quả chào bán gần 360 triệu cổ phiếu, đa phần được cổ đông hiện hữu mua với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá cổ phiếu HCM đạt 26.850 đồng/cổ phiếu. Số cổ phiếu chưa phân phối được chào bán lại cho nhà đầu tư, giúp họ tăng tỷ lệ sở hữu với giá thấp hơn thị trường.

Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi hoàn tất phát hành 250 triệu cổ phiếu, thu 2.500 tỷ đồng, nâng vốn từ 5.000 tỷ đồng lên 7.500 tỷ đồng. Công ty công bố kế hoạch IPO trong quý IV/2025 hoặc quý I/2026, hướng tới vốn 15.000 tỷ đồng.

Công ty cổ phần Chứng khoán Tiên Phong (TPS, mã chứng khoán: ORS) được cổ đông thông qua phát hành 287,9 triệu cổ phiếu cho Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank), giá 12.500 đồng/cổ phiếu. Sau thương vụ, TPS tăng vốn từ 3.360 tỷ lên 6.240 tỷ đồng, còn TPBank nắm 51%, trở thành công ty mẹ.

Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS) sẽ phát hành 85,8 triệu cổ phiếu, tăng vốn từ 5.728 tỷ lên 6.586 tỷ đồng. Trong khi đó, Công ty cổ phần Chứng khoán Thiên Việt (TVS) chốt danh sách cổ đông ngày 24/9 để chào bán 33,4 triệu cổ phiếu, giá 10.000 đồng/cổ phiếu, nâng vốn từ 1.670 tỷ đồng lên hơn 2.000 tỷ đồng.

Có thể thấy, từ nhóm đầu ngành đến các công ty quy mô nhỏ, hầu hết đều không đứng ngoài làn sóng tăng vốn, tạo nên cuộc đua gay gắt về quy mô vốn điều lệ, nơi sức mạnh tài chính không chỉ phản ánh vị thế hiện tại mà còn quyết định khả năng mở rộng dịch vụ, giành thị phần và trụ vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

*Phía sau cuộc đua

Theo chuyên gia Công ty cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (VCBS), ngành chứng khoán được dự báo khởi sắc nửa cuối 2025, nhờ doanh thu môi giới tăng, dư nợ margin (vay giao dịch ký quỹ) cao và hoạt động ngân hàng đầu tư (IB) khởi sắc.

Điểm chung trong chiến lược tăng vốn lần này không chỉ nhằm phục vụ cho hoạt động cho vay ký quỹ (margin) như trước đây, mà còn để đón đầu ba thay đổi lớn. Thứ nhất là nâng hạng thị trường: khi Việt Nam bước vào nhóm mới nổi, dòng vốn ngoại sẽ gia tăng mạnh, đòi hỏi các công ty chứng khoán phải có nền tảng vốn vững chắc và đáp ứng chuẩn mực quốc tế. Thứ hai là sự trỗi dậy của tài sản số: nghị quyết thí điểm về thị trường tài sản số mở ra cơ hội mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu đầu tư công nghệ lớn, vượt ngoài khả năng của những doanh nghiệp vốn mỏng. Thứ ba là cạnh tranh gay gắt: nhóm dẫn đầu cần củng cố lợi thế, trong khi nhóm phía sau buộc phải tăng vốn để bắt kịp. Trong bối cảnh này, vốn điều lệ gần như trở thành yếu tố quyết định khả năng mở rộng dịch vụ và chiếm lĩnh thị phần.

Giao dịch Chứng khoán tại Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS). Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Số liệu cho thấy lợi nhuận trước thuế toàn ngành quý II/2025 đạt 10.183 tỷ đồng, tăng 37% so với quý II/2021 (7.445 tỷ đồng). Tuy nhiên, trong khi vốn điều lệ toàn ngành đã tăng gấp ba lần, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROEA) cải thiện chưa đáng kể, cho thấy bài toán hiệu quả sử dụng vốn vẫn là thách thức.

Ông Trịnh Thanh Cần - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi cho biết, Chứng khoán Kafi đã lên kế hoạch IPO từ cuối 2025, đồng thời đánh giá hoạt động cổ phần hóa và IPO sôi động sẽ tạo ra nhiều cơ hội đầu tư. Nửa đầu 2025, Kafi đạt tổng tài sản 23.500 tỷ đồng, dư nợ margin gần 8.800 tỷ đồng, doanh thu 1.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 145 tỷ đồng, tăng lần lượt 182% và 53% so với cùng kỳ năm 2024.

Ông Nguyễn Trọng Đình Tâm – Phó Giám đốc Khối Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán ASEAN (ASEAN Securities) nhận định việc tăng vốn sẽ giúp củng cố nguồn lực trong bối cảnh Việt Nam có thể được nâng hạng vào tháng 10/2025. Còn ông Nguyễn Anh Đức – Giám đốc điều hành Bộ phận Môi giới khách hàng tổ chức và Tư vấn đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán SBB cho rằng P/B (tỷ lệ giữa giá cổ phiếu trên giá trị sổ sách trung bình ngành hiện 2,2 lần, thấp hơn mức đỉnh 3 lần năm 2021, cho thấy vẫn còn dư địa phát triển.”

Theo ông Trịnh Thanh Cần, thị trường đã tăng mạnh từ đầu tháng 4, nên áp lực chốt lời và tâm lý thận trọng trước kỳ rà soát danh mục của FTSE (tức đợt cơ cấu định kỳ rổ chỉ số FTSE Russell, khi các quỹ ETF (quỹ hoàn đổi danh mục) phải mua bán cổ phiếu theo kết quả rà soát) khiến nhịp điều chỉnh ngắn hạn trở nên lành mạnh. Về dài hạn, ba yếu tố lớn sẽ hỗ trợ thị trường: bối cảnh kinh tế vĩ mô thuận lợi, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất và triển vọng Việt Nam được nâng hạng thị trường.

Nhìn tổng thể, đằng sau cuộc đua nghìn tỷ không chỉ là câu chuyện con số, mà còn phản ánh giai đoạn bản lề của thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi viễn cảnh nâng hạng đến gần và thị trường tài sản số mở ra, tăng vốn trở thành bước đi gần như bắt buộc. Nhưng cơ hội luôn song hành rủi ro và chỉ những công ty vừa có tiềm lực vốn, vừa có chiến lược sử dụng hiệu quả mới thực sự chiến thắng.