Liệu thế giới có xảy ra khủng hoảng ngân hàng mới? (Phần II)

Liệu thế giới có xảy ra khủng hoảng ngân hàng mới? Ảnh: telegraph.co.uk

Để vượt qua giai đoạn khó khăn, các ngân hàng cần mức lợi nhuận cao, bơm vốn, một tiến trình tái cơ cấu các khoản tín dụng xấu và cải cách đối với các ngành nghề. Các nhà phân tích đánh giá năng lực của các ngân hàng để thoát khỏi khó khăn và xóa nợ hiện này là khá hạn chế.

Chính sách tiền tệ hiện tại được cho là một phần nguyên nhân gây ra tình trạng đáng lo ngại kể trên. Chính sách lãi suất 0% hoặc ở mức âm đang kéo lãi suất cho vay ngân hàng xuống nhiều hơn so với lãi suất huy động - vốn không thể bị cắt giảm do nhu cầu duy trì nguồn tiền gửi tiết kiệm và tuân thủ các yêu cầu theo quy định đối với nguồn vốn ổn định.

Thông thường, các ngân hàng tích lũy vốn bằng nguồn thu nhập từ chênh lệch lãi suất tiền gửi thấp và các tài sản có mức lãi suất ổn định dài hạn, an toàn hơn như trái phiếu chính phủ. Tuy vậy, hiện nay sự chênh lệch giữa lãi suất ngắn hạn và dài hạn đã giảm mạnh.

Thu hút nguồn vốn mới đòi hỏi triển vọng dài hạn của lĩnh vực ngành nghề đó phải sáng sủa. Ngược lại, một số yếu tố mang tính cơ cấu đang gây ra những bất ổn đối với tương lai của ngành ngân hàng và có thể làm giảm các khoản lợi nhuận hiện có trong dài hạn.

Các mô hình hoạt động ngân hàng ở một số quốc gia cần có sự cải cách mạnh mẽ, mà đầu tiên là củng cố hoạt động và cắt giảm chi phí. Nhiều quốc gia có các ngân hàng cần hỗ trợ vẫn còn chưa “cởi mở” về vấn đề người nước ngoài sở hữu tài sản với vốn và kinh nghiệm chuyên môn có thể giúp họ hoạt động hiệu quả hơn.

Hành lang pháp lý nghèo nàn, nhất là thủ tục đăng ký phá sản không hiệu quả, không khuyến khích dòng vốn đầu tư mới đổ vào các ngân hàng hay các tài sản phát mãi. Quá trình tịch biên tài sản (để xiết nợ) ở Italy có thể diễn ra trong thời gian hơn bốn năm, so với 18 tháng ở Mỹ hay Vương quốc Anh.

Tại nhiều thị trường mới nổi, tình hình còn phức tạp hơn. Các cơ quan, tổ chức chính trị đi vay có thể buộc các ngân hàng phải gia hạn nợ dài kỳ hay thậm chí là vĩnh viên thay vì được coi là mất vốn.

Bên cạnh đó, những diễn biến chính trị bất ngờ càng làm tình hình nghiêm trọng hơn. Giá năng lượng chịu tác động của tình hình địa chính trị cũng nhiều như diễn biến thị trường. Cuộc trưng cầu dân ý về việc nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, đã khiến hệ thống ngân hàng lao đao khi làm giảm mạnh giá đồng bảng và làm thay đổi hoàn toàn tương lai của các tổ chức tài chính ở Vương quốc Anh.

Brexit đang làm hệ thống ngân hàng lao đao. Ảnh: theguardian.com

Tại Italy, nhân tố chính trị đang gây trở ngại cho việc tái cấp vốn của các ngân hàng. Trong khi các quy định ngân hàng của Liên minh châu Âu (EU) cũng như mức trần nợ và ngân sách khiến Chính phủ Italy khó có thể can thiệp để ứng phó với tình hình nan giải này.

Liệu một cuộc khủng hoảng ngân hàng mới có thể bắt đầu nổ ra từ đây? Trong bối cảnh hiện nay, các cơ quan quản lý ngân hàng trên khắp thế giới sẽ cần phải tìm được lời giải cho một số câu hỏi “khó nhằn” như việc cung cấp vốn của các nền kinh tế phát triển đã đi quá xa mức cần thiết?

Vai trò các ngân hàng có cần phải được điều chỉnh để đảm bảo các cuộc khủng hoảng như vậy sẽ ít thường xuyên xày ra hơn? Và điều không mấy vui vẻ là đáp án cho tất cả những câu hỏi như vậy ngày càng hướng về khả năng là "có".

Quay lại phần I